Journal of Islamic Crafts

fa دیباچه شهاب الدین عبدالله مروارید بر مرقع امیر علیشیر نوایی: سندی نو یافته Shahab al-din Abdullah Morvarid's preface to the album (Muraqqa) Amir Alishir Navai: A newly discovered document مبانی نظری هنر اسلامی 2 پژوهشي Original Research مطالعات تاریخ نقاشی و مرقعات ایرانی نشان میدهد که دیباچه خواجه شهاب الدین عبدالله مروارید یکی از قدیمیترین دیباچه هایی است که در دوره تیموری جهت مرقع امیرعلیشیر نوایی نوشته شده است. مهمترین منبعی که در آن نسخه ای از این دیباچه وجود دارد شرفنامه مروارید می باشد، اما تاکنون نسخه اصل دیباچه و آثار موجود در مرقع امیرعلیشیر نوایی یافت نشده است. نگارنده در هنگام بررسی مرقع شاه تهماسب کتابخانه دانشگاه استانبول (nekfy01422)، به اسنادی برخورده است که موجب شکل گیری این فرضیه شده است، که این اسناد میتواند نسخه اصل دیباچه ی خواجه شهاب الدین عبدالله مروارید و و دیگر آثار خوشنویسانی باشد که جهت مرقع امیرعلیشیرنوایی تدارک دیده شده است؛ لذا هدف این مقاله را به بررسی و تحلیل این آثار معطوف داشته است. یافته ها نشان می دهد، اندازه اوراق مرقع شاه تهماسب 476×340مم. و با حاشیه ای زرافشان است. متن آن با جدولکشی هایی همسان صفحه آرایی شده است؛ اما اوراق دیباچه مروارید و دیگر اوراق مرقع علیشیر نوایی اندازه شان کمی کوچکتر است و دارای جدولکشی جداگانه ای به رنگ طلایی میباشد و درون زمینه مرقع شاه تهماسب چسبانده شده اند. مروارید در این دیباچه از خط تعلیق برای کتابت استفاده نموده است، خطی که در نوشتن آن ماهر و استاد بوده و منشآتش را نیز با همین خط نوشته بوده است. همچنین دیباچه دارای تاریخ 897ه.ق و محل کتابت در هرات می باشد و دیگر آثار او نیز با امضاء عبدالله بن محمد ترقیم شده است. از سویی دیگر آثاری از ولی گیلانی و سیف الله کرمانی، دیگر خوشنویسان این عصر وجود دارد که دارای تاریخ 897ه.ق است. گمان میرود مرقع میرعلیشیر میتواند ادای احترامی بوده باشد به خواجه تاج سلمانی که در این سال درگذشته بود. برای انجام این پژوهش از منابع کتابخانه ای استفاده شده است. مرقع شاه تهماسب به صورت برخط از کتابخانه دانشگاه استانبول دریافت گردید. این پژوهش دارای رویکردی تاریخی است و آثار به صورت توصیفی-تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته اند. Studies on the history of Iranian painting and albums (Muraqqa’at) show that the preface of Khwaja Shahab al-Din Abdullah Morvarid is one of the oldest prefaces written for Amir Alishir Navai's album (Muraqqa) during the Timurid period. The most important source that contains a copy of this preface is the Sharafnameh of Morvarid, but so far the original version of the preface and the works in Amir Alishir Navai's album (Muraqqa) have not been found. While examining the album (Muraqqa) of Shah Tahmasp in the Istanbul University Library (nekfy01422), the author came across documents that led to the formation of the hypothesis that these documents could be the original version of the preface of Khwaja Shahab al-Din Abdullah Morvarid and other works by calligraphers prepared for the album (Muraqqa) of Amir Alishir Navai; therefore, the aim of this article was to examine and analyze these works. The findings show that the size of the sheets of Shah Tahmasp's album (Muraqqa) is 476×340 mm. and with a gilded margin. Its text is arranged with identical page layouts; but the pages of Morvarid's preface and the other pages of Alishir Navai's album (Muraqqa) are slightly smaller in size and have a separate gold-colored tableau and are pasted into the background of Shah Tahmasb's album (Muraqqa). Morvarid used the "Taaliq" script for the inscription in this preface, a script that he was skilled and a master in writing and he also wrote his "Monshaat" with the same script. Also, the preface is dated 897 AH and the place of inscription is Herat, and his other works are also signed with the name Abdullah Ibn Muhammad. On the other hand, there are works by Vali Gilani and Saifullah Kermani, other calligraphers of this era, which are dated 897 AH. It is believed that Amir Alishir's album (Muraqqa) could have been a tribute to Khwaja Taj Salmani, who had died in this year. To conduct this research, library documents and resources have been used. Shah Tahmasp's album (Muraqqa) was received online from the Istanbul University Library. This research has a historical approach and the works have been studied in a descriptive-analytical manner.   مرقع سازی, دیباچه ی مروارید, مرقع امیر علیشیر نوایی, خوشنویسی تیموری, مرقع شاه تهماسب. Album-making (Muraqqa Sazi), Morvarid’s Preface, Amir AliShir Navai’s Album (Muraqqa), Timurid Calligraphy, Shah Tahmasp’s Album (Muraqqa) 0 0 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-725-1&slc_lang=fa&sid=1 Iman Raeisi ایمان رئیسی i.raeisi@modares.ac.ir 10031947532846005173 10031947532846005173 Yes گروه هنراسلامی، دانشکده هنر ومعماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران