دوره 6، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1401 )                   جلد 6 شماره 1 صفحات 112-103 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ، sanazghafari@ymail.com
2- گروه صنایع‌دستی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده:   (4781 مشاهده)
از روزگاران کهن، اسب‌ها در میدان نبرد پابه‌پای سربازان و فرماندهان حضور داشته و ساخت پوشش‌های محافظ، ازجمله نقاب صورت، در دوره‌های مختلف مرسوم بوده است. علاوه‌بر نبوغ و علاقۀ هنرمندان به نقش‌اندازی، رجزخوانی در میدان جنگ، دلیلی بر افزایش تمایل، جهت هنرنمایی در این نمونه آثار بود. در نقاب‌های فلزی اسب‌های دورۀ صفوی نیز می‌توان نمونه‌های جالبی از نقوش را ملاحظه کرد که گاه با نقاب‌های فلزی اسب‌های عثمانی اشتراکاتی دارد. هدف از این پژوهش، شناسایی وجوه اشتراک و افتراقِ نقاب‌های اسب این دو سلسله، دست‌یابی به دلیلِ این شباهت‌ها و تفاوت‌ها و انتساب‌های صورت‌گرفته به آن‌هاست. پرسش مطرح‌شده این است که وجوه اشتراک و افتراق میان نقاب‌های فلزی اسب صفوی و عثمانی چیست؟ و تا چه حد انتساب‌های صورت‌گرفته به هریک را می‌توان صحیح دانست؟ روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی بوده و مطالب به شیوۀ کتابخانه‌ای و میدانی گردآوری‌شده است. نتایج، حاکی از آن است که باوجود نبود وحدت ظاهری در آثار عثمانی، شباهت‌ها و تفاوت‌هایی میان این دو وجود دارد؛ اما نمونه‌هایی از نقاب‌های فلزی اسب عثمانی وجود دارد که بسیار به نمونه‌های صفوی– که وحدت صوریِ خود را حفظ کرده‌اند- شباهت دارد. در بیشتر نمونه‌های صفوی، فُرم‌ها دارای خطوط نرم و یکدست بوده و زمینۀ اثر با نقوش پُرکار پوشانده شده؛ اما در آثار عثمانی برخی نمونه‌ها دارای خطوط نرم و برخی شکسته و خشن است. نقوش، در مواردی پُرکار بوده و در برخی، اندک و گاه بدون هیچ نقشی است. همچنین با توجه به شباهت بسیارِ برخی نمونه‌های عثمانی به آثار صفوی، نمی‌توان این مسئله را تنها برگرفته از تبادلات فرهنگی و تأثیرپذیری از هنر یکدیگر دانست و این فرضیه مطرح می‌شود که نمونه نقاب‌های فلزی اسب عثمانی، احتمالاً متعلق به فرهنگ ایران بوده و یا به دست هنرمندانِ ایرانی مقیم آن سرزمین ساخته‌شده است.
 
متن کامل [PDF 2728 kb]   (1993 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1401/4/9 | پذیرش: 1401/8/18 | انتشار: 1401/9/2

فهرست منابع
1. Alexander, D. (1992) the Arts of War: Arms and Armours of the 7th to 19th Centuries, (Nasser D.Khalili Collection of Islamic Art), Khalili Collection ]in Persian[
2. Art Institute of Chicago, https://www.artic.edu/ (access date: 2018 October 28)
3. Clevelandart Museum, https://www. Clevelandart.org/ (access date: 2018 November 19)
4. Ghafari, S. (2020) Study of the Capabilities of Form and Motif of the metal shaffrons During Safavid and Ottoman Periods for Jewelry Design. Art University of Isfahan, Isfahan: Iran. ]in Persian[
5. Hermitage Museum, www.hermitagemuseum.org/ (access date: 2018 November 18)
6. Istanbul Topkapi Museum Catalog (2000) Palace of Gold and Light (Treasure from the Topkapi, Istanbul), Turkey: Istanbul.
7. Khodadadi, R. (2018) Investigation of Parthian Armors in the National Museum of Iran. Azad University, Central Branch, Tehran: Iran. ]in Persian[
8. Mehrabi, H. (2016) A research on the motifs and lines of cold military weapons and tools in the Safavid period (1502-1736(. Semnan University, Semnan: Iran. ]in Persian[
9. Metropolitan Museum of Art, https://www.metmuseum.org/ (access date: 2018 May 27)
10. Military Museum of Istanbul / (access date: 2021 August 10)
11. Uzun carslil, Ismail Hakki. (1989) Osmanili Tarihi. Tehran: Keyhan. ]in Persian[
12. Philadelphia Museum of Art, https://www.philamuseum.org/ (access date: 2018 October 3)
13. Pope, A., Ackerman, Ph. (2008) A Survey of Persian Art from Prehistoric Times to the Present, London & New York: Oxford University Press. ]in Persian[
14. Royal Armories, https://collections.royalarmouries.org/ (access date: 2018 December 19)
15. Worcester Museum, https://www.worcesterart.org/ (access date: 2018 November 18)

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.