fa دیباچه شهاب‌الدین عبدالله مروارید بر مرقع امیر علیشیر نوایی: سندی نو یافته مبانی نظری هنر اسلامی 2 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">مطالعات تاریخ نقاشی و مرقعات ایرانی نشان می دهد که دیباچه خواجه شهاب الدین عبدالله مروارید یکی از قدیمی ترین دیباچه هایی است که در دوره تیموری جهت مرقع امیرعلیشیر نوایی نوشته شده است. مهمترین منبعی که در آن نسخه ای از این دیباچه وجود دارد شرفنامه مروارید می باشد، اما تاکنون نسخه اصل دیباچه و آثار موجود در مرقع امیرعلیشیر نوایی یافت نشده است. نگارنده در هنگام بررسی مرقع شاه تهماسب کتابخانه دانشگاه استانبول (nekfy01422)، به اسنادی برخورده است که موجب شکل گیری این فرضیه شده است، که این اسناد می تواند نسخه اصل دیباچه ی خواجه شهاب الدین عبدالله مروارید و و دیگر آثار خوشنویسانی باشد که جهت مرقع امیرعلیشیرنوایی تدارک دیده شده است؛ لذا هدف این مقاله را به بررسی و تحلیل این آثار معطوف داشته است. یافته ها نشان می دهد، اندازه اوراق مرقع شاه تهماسب 476&times;340م م. و با حاشیه ای زرافشان است. متن آن با جدول-کشی هایی همسان صفحه آرایی شده است؛ اما اوراق دیباچه مروارید و دیگر اوراق مرقع علیشیر نوایی اندازه شان کمی کوچکتر است و دارای جدول کشی جداگانه ای به رنگ طلایی می باشد و درون زمینه مرقع شاه تهماسب چسبانده شده اند. مروارید در این دیباچه از خط تعلیق برای کتابت استفاده نموده است، خطی که در نوشتن آن ماهر و استاد بوده و منشآتش را نیز با همین خط نوشته بوده است. همچنین دیباچه دارای تاریخ 897ه.ق و محل کتابت در هرات می باشد و دیگر آثار او نیز با امضاء عبدالله بن محمد ترقیم شده است. از سویی دیگر آثاری از ولی گیلانی و سیف الله کرمانی، دیگر خوشنویسان این عصر وجود دارد که دارای تاریخ 897ه.ق است. گمان می رود مرقع میرعلیشیر می تواند ادای احترامی بوده باشد به خواجه تاج سلمانی که در این سال درگذشته بود. برای انجام این پژوهش از منابع کتابخانه ای استفاده شده است. مرقع شاه تهماسب به صورت برخط از کتابخانه دانشگاه استانبول دریافت گردید. این پژوهش دارای رویکردی تاریخی است و آثار به صورت توصیفی-تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته اند.</div> <div style="text-align: justify;">Studies on the history of Iranian painting and albums (Muraqqa&rsquo;at) indicate that the preface of Shahab al-Din Abdullah Morvarid is among the oldest prefaces written for Amir Alishir Navai&#39;s album during the Timurid period. The most important source preserving a copy of this preface is the Sharafnameh of Morvarid, although neither the original version of the preface nor the works contained in Navai&#39;s album have yet been identified. During an examination of the album of Shah Tahmasp held in the Istanbul University Library (nekfy01422), documents were discovered that led to the hypothesis that these materials could represent the original version of Morvarid&rsquo;s preface along with other works by calligraphers intended for Navai&rsquo;s album. Accordingly, the article aims to analyze these materials. The findings reveal that the pages of Shah Tahmasp&rsquo;s album measure 476&times;340 mm and are decorated with gilded margins. The layout of the text is consistent across its pages. However, the pages attributed to Morvarid&rsquo;s preface and other components of Navai&rsquo;s album are slightly smaller, featuring a distinct gold-colored tableau and being mounted onto the background of Shah Tahmasp&rsquo;s album. Morvarid composed the preface using the Taaliq script, in which he was highly skilled, and he also employed this script in his Munsha&rsquo;at. The preface is dated 897AH and was written in Herat, while his other works bear the signature Abdullah Ibn Muhammad. Additionally, works by other calligraphers such as Vali Gilani and Saifullah Kermani, also dated 897AH, are present. It is suggested that Navai&rsquo;s album may have been created as a tribute to Taj Salmani, who died in that year. The research is based on library resources, with Shah Tahmasp&rsquo;s album accessed online, and follows a historical, descriptive-analytical approach.</div> مرقع‌سازی, دیباچه‌ مروارید, مرقع امیر علیشیر نوایی, خوشنویسی تیموری, مرقع شاه تهماسب Album-making (Muraqqa Sazi), Morvarid’s Preface, AliShir Navai’s Album (Muraqqa), Timurid Calligraphy, Shah Tahmasp’s Album (Muraqqa) 0 0 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-725-1&slc_lang=fa&sid=1 Iman Raeisi ایمان رئیسی i.raeisi@modares.ac.ir 10031947532846005329 10031947532846005329 Yes Department of Islamic Art, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه هنراسلامی، دانشکده هنر ومعماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران