fa بررسی و تحلیل عناصر بصری جُنگ‌هایی از کتابخانه ابراهیم سلطان تیموری در شیراز قرن نهم هجری طراحی و فرم در هنرهای اسلامی 1 پژوهشي Original Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">در دوره تیموری کتاب‌آرایی شیراز با حمایت شاهزادگان هنر‌دوست، به اوج رسید. در این میان جُنگ‌ها که ترکیبی از شعر و نثر بودند برای هنرمندان فرصتی بودند تا تذهیب و نگارگری را در فضایی متنوع‌تر تجربه کنند. مقاله حاضر به بررسی چهار جُنگ مصورِ وابسته به کتابخانه ابراهیم سلطان تیموری می‌پردازد که از نمونه‌های شاخص هنر کتاب‌آرایی مکتب شیراز، در قرن نهم هجری به شمار می‌روند. این نسخه‌ها شامل متون منظوم و منثور با مضامین ادبی و تعلیمی‌اند که نشان‌دهنده ذوق فرهنگی و هنری در دربار تیموری هستند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل بصری و نسخه‌شناختی این چهار جُنگ منتخب است تا مشخص شود در نسخه‌های خطی دربار ابراهیم سلطان از چه تمهیدات زیباشناختی و الگوهای ساختاری برای ایجاد یکپارچگی و وجود سبکی واحد در نگاره‌ها و تذهیب‌ها بهره برده‌اند؟ پژوهش حاضر از نوع کیفی و روش آن توصیفی تحلیلی است و داده‌ها بر پایه مطالعات کتابخانه‌‌ای، مشاهده مستقیم و بررسی تطبیقی نگاره‌ها گردآوری شده‌اند. جامعه آماری شامل 4 جُنگ مصور از کتابخانه ابراهیم سلطان تیموری است که به‌صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. در تحلیل آثار، مطالعه استنادی و شیوه تحلیل محتوا استفاده ‌شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد که</span></span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">سبک تصویری این جُنگ‌ها، بازتابی از زبان تصویری خاص مکتب شیراز در دوره تیموری است، زبانی که با تداوم سنت‌های آل‌مظفر و آل‌جلایر، اما با سادگی و خلوتی فضا، کاربرد رنگ‌های مات و خاموش و استفاده از پالت‌های آبی و طلایی، چهر‌ه‌ای مستقل یافته است. نتیجه پژوهش بیانگر آن است که جُنگ‌های کتابخانه ابراهیم سلطان، ضمن برخورداری از ویژگی‌های سبکی مشترک، در جزئیات تفاوت‌هایی دارند که مطالعه آنها به شناخت دقیق‌تر تحول نگارگری و تذهیب‌ شیراز در سده نهم هجری یاری می‌رساند.</span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span garamond="" style="font-family:">During the illustrious Timurid period, the sophisticated arts of the book in Shiraz reached their absolute zenith under the generous and dedicated patronage of art-loving princes. In this vibrant and creative context</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">, </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span garamond="" style="font-family:">jongs, which artfully combined both poetic verses and prose narratives, provided talented artists with exceptional and unique opportunities to experiment with intricate illumination and vivid illustration within a much more diverse array of artistic settings. The present research article focuses on examining four specifically illustrated</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span garamond="" style="font-family:">jongs</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span garamond="" style="font-family:">associated with the prestigious library of Ibrahim Sultan, which are widely considered to be among the most distinguished and magnificent examples of the ninth-century AH Shiraz school of book arts. These precious manuscripts contain various poetic and prose texts featuring diverse literary and didactic themes, all of which reflect the profound cultural and sophisticated artistic tastes of the Timurid imperial court</span></span></span><span dir="RTL" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> .</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span garamond="" style="font-family:">The primary aim of this scholarly study is to conduct a thorough visual and codicological analysis of these four selected jongs to determine precisely what aesthetic devices and structural patterns were employed within the court of Ibrahim Sultan to create coherence and a unified stylistic identity in both the paintings and the illuminations. This study employs a rigorous qualitative research design, utilizing a descriptive-analytical approach. Data were gathered through extensive library research, direct observation, and a detailed comparative analysis of the miniatures. The research sample consists of four illustrated jongs from the Ibrahim Sultan Library, selected via purposive sampling. Findings show that the pictorial style reflects the distinct visual language of the Shiraz school: a language shaped by Muzaffarid and Jalayirid traditions, yet uniquely distinguished by spatial simplicity, restraint, and a palette of muted colors, blue, and gold.</span></span></span> جُنگ, گلچین, نسخه خطی, کتابخانه ابراهیم سلطان, شیرازِ تیموری Jong, anthology, manuscript, Ibrahim Sultan Library, Timurid Shiraz 0 0 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-815-1&slc_lang=fa&sid=1 Azar Jahanyar آذر جهان یار azar1788@gmail.com 10031947532846005516 10031947532846005516 Yes Iran University of Arts دانشگاه هنر ایران Davoud Ranjbaran داود رنجبران ranjbaran@art.ac.ir 10031947532846005517 10031947532846005517 No Iran University of Arts دانشگاه هنر ایران Ahmad Tondi احمد تندی tondi@art.ac.ir 10031947532846005518 10031947532846005518 No Iran University of Arts دانشگاه هنر ایران