fa خوانش فرمی و نمادشناسی روزنه‌های خانه‌های سنتی کازرون بررسی و نقد هنرهای اسلامی در دوره معاصر 4 پژوهشي Original Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">تزئینات و نگاره‌های نمادین همواره با عناصر معماری در پیوند بوده است. در معماری اسلامی ایران نیز نقوش نمادین زینتی از دیرباز به کار برده می‌شده است. معماران ایرانی از این نقوش تزئینی به عنوان ابزاری جهت انتقال مفاهیم و معانی استفاده می‌کردند. این تحقیق به بررسی فرمی و نمادشناسی روزنه‌های گچی خانه‌های سنتی شهر کازرون پرداخته شده است. این نورگیرهای گچی به سبب تکنیک ساخت، نحوه عملکرد و تزئینات خاص خود، واجد ارزش عملکردی، هنری و فرهنگی می‌باشند. پژوهش حاضر با هدف استخراج الگوهای هندسی غالب در کالبد روزنه‌های مذکور و دسته‌بندی نگاره‌های تزئینی و ریشه‌شناسی معانی استعاری آن‌ها انجام پذیرفت. روش انجام تحقیق ترکیبی از روش های پیمایشی و تحلیلی-توصیفی است. داده‌های تحقیق با عکس‌بردای، مصاحبه، مستندنگاری تصاویر و ترسیم مجدد با نرم‌افزار اتوکد و واکاوی آرشیوها و اسناد کتابخانه‌ای مرتبط به دست آمده است. نمونه‌های مورد بررسی از میان خانه‌های موجود و تصاویر خانه‌های تخریب‌شده در آرشیوهای شخصی و ادارات مربوطه انتخاب شدند. قدمت ساخت نمونه‌های پژوهش به دوران صفویه تا پهلوی اول باز می‌گردد. از مطالعات صورت گرفته این نتایج حاصل شد که روزنه‌های خانه‌های سنتی کازرون، دارای پنج الگوی کالبدی مستطیلی عمودی و افقی ساده، مستطیل عمودی با قوس جناغی فوقانی، دایره و نیم‌دایره با قوس هلوچین کند بوده است و ساختار درونی آن‌ها براساس تقارن‌های محوری، چرخشی و انتقالی سازمان یافته است. نگاره‌های تزئینی این روزنه‌ها شامل نقوش هندسی، گیاهی، پرنده، درخت و شمسه است که دربردارنده مفاهیم فرهنگی، مذهبی، کیهانی، آئینی و ... بوده‌اند.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-weight:normal">Decorative elements and symbolic motifs are interconnected with architectural elements. Islamic architecture in Iran is no exception to this rule, as the use of symbolic decorative motifs in Islamic buildings has long been a focal point for Iranian architects</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:Mitra"><span style="font-weight:normal">.</span></span></span><span style="font-weight:normal"> Iranian architects utilized decorative patterns as tools for conveying concepts. One of the most prominent symbolic decorations in the history of Islamic architecture in Iran is the plaster apertures in traditional houses in the city of Kazeroun, located in the Fars province. </span><span lang="EN" style="font-weight:normal">which is</span> <span lang="EN" style="font-weight:normal">addressed in this research</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:Mitra"><span style="font-weight:normal">.</span></span></span><span style="font-weight:normal"> These plaster light wells possess functional, artistic, and cultural value due to their construction techniques, operational methods, and specific decorations. The present study was conducted to extract the dominant geometric patterns in the structure of the aforementioned apertures and categorize the decorative motifs while tracing the roots of their metaphorical meanings. The research methodology combines survey-based and analytical-descriptive approaches. Research data were obtained through photography, interviews, documentation of images, redrawing with AutoCAD software, and analysis of archives and relevant library documents. The samples under study were selected from existing houses and images of demolished houses in personal archives and relevant administrative offices. The construction dates of the research samples extend from the Safavid era to the first Pahlavi period. From the studies conducted, the following results were obtained: the apertures of Kazeroun&#39;s traditional houses feature five physical patterns&mdash;simple vertical and horizontal rectangles, vertical rectangles with upper lancet arches, circles, and semicircles with slow helochine arches&mdash;and their internal structures are organized based on axial, rotational, and translational symmetries. The decorative motifs of these apertures include geometric patterns, floral designs, birds, trees, and sun symbols (shamseh), which encompass cultural, religious, cosmic, ritual, and other concepts.</span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:Mitra"><span style="font-weight:normal"></span></span></span><br> &nbsp; روزنه, نورگیری, ترکیب‌بندی فرم, نقش‌مایه, تزئینات گچی, خانه‌های سنتی کازرون. Aperture, Light well, Formal composition, Motif , Plaster decorations, Traditional houses of Kazeroun 0 0 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-773-1&slc_lang=fa&sid=1 nadiya ashayeri نادیا عشایری nadia.ashayeri@jsu.ac.ir 10031947532846004676 10031947532846004676 No Department of Architecture ,Faculty of Architecture and Urbanization, jundi-shapur University of Technology دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول behzad vasigh بهزاد وثیق vasiq@jsu.ac.ir 10031947532846004677 10031947532846004677 Yes Department of Architecture ,Faculty of Architecture and Urbanization, jundi-shapur University of Technology دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول