Journal of Islamic Crafts

fa خوانش هویت فرهنگی در برند "زیورآرایه‌های‌ باغ ایرانی" با رویکرد نشانه-شناسی پیرس (مطالعه موردی: آویز«مرغ و سرو»، «مرغ هزار آوا» و «فرشته و ماه») A Semiotic Reading of Cultural Identity in the Brand “Persian Garden Jewelry” Based on Peirce's Semiotics: A Case Study of the Pendants “The Bird and the Cypress,” “The Common Nightingale,” and “The Angel and the Moon” بررسی و نقد هنرهای اسلامی در دوره معاصر 4 پژوهشي Original Research جواهرات در فرهنگ ایرانی همواره جایگاهی فراتر از یک زیور داشته‌ و به‌مثابه رسانه‌ای فرهنگی و هویتی نقش‌آفرینی کرده‌است. در زمان معاصر نیز آثار برندهای جواهرسازی هنری علاوه بر جنبه زیبایی‌شناختی، با ارجاع به الگوهایی چون باغ و معماری ایرانی، نگارگری، خوشنویسی و عناصر نمادین، واجد لایه‌های هویتی و فرهنگی‌اند که می‌توانند در سطح اجتماعی و حتی ملی اثرگذار باشند. با این حال، چگونگی سازمان‌یابی این عناصر در قالب یک نظام نشانه‌ای منسجم و نسبت آن‌ها با ابعاد هویت فرهنگی، از جمله تاریخ، اساطیر، دین، سرزمین و دیگر جنبههای مرتبط به‌صورت تحلیلی تبیین نشده است. هدف پژوهش حاضر شناسایی و دسته‌بندی نقوش و مفاهیم نهفته در سه اثر از برند «زیورآرایههای باغ ایرانی» است تا چگونگی بازنمایی ابعاد هویت فرهنگی در این آثار تحلیل شود و زمینه‌ساز فهم بهتر نقش نشانه‌ها در طراحی آثار باشد. همسو با اهداف، پرسشهای پژوهش اینگونه مطرح میشوند: عناصر تصویری در زیورآرایه‌های باغ ایرانی بر پایۀ چه نظام نشانه‌ای و مفهومی شکل گرفته‌اند؟ ابعاد و مؤلفه‌های هویت فرهنگی چگونه در زیورآرایه‌های باغ ایرانی بازنمایی شده‌اند؟ دادههای پژوهش بر اساس مطالعات کتابخانهای گردآوردی شده و بررسی آثار با روش توصیفی-تحلیلی به شیوۀ جزئینگر و کیفی با رویکرد نشانهشناسی پیرس انجام گرفتهاست. نتایج پژوهش نشان میدهد نقوش شمایلی-نمادین بیشترین ساختار نشانهای بهکار رفته در آثار را به خود اختصاص دادهاست. تمامی عناصر تصویری در مواجهه نخست بهعنوان نشانه شمایلی، اما مجموعۀ نقوش هر اثر در پیوند با یکدیگر نشانۀ نمایهای از فضای باغ ایرانی(همراستا با عنوان برند) و در سطح زیرین، آثار با مفاهیمی چون بهشت اساطیری، فضای عاشقانه و عرفانی و رسیدن به اصل و زندگی جاودان مرتبط هستند. ابعاد هویتی بازنمایی شده در آثار شامل 1. تاریخی-اساطیری، 2. ادبی- هنری، 3. دینی-عرفانی، 4. سرزمینی- بومی 5. نمادین- ارزشی شناسایی شدند که با عناصر و مفاهیمی چون، سرو، گل لاله، بلبل، سنگ فیروزه، نقوش اسلیمی، فرشته، فضای باغ ایرانی، هفت وادی عشق، بهشت اساطیری و عرفانی و غیره بخشی از هویت فرهنگی ایران را مورد تأکید قرار میدهند.   Jewelry in Iranian culture has always held a position beyond that of mere ornamentation, serving as a cultural and identity medium. In contemporary times, works by art jewelry brands, in addition to their aesthetic aspects, possess layers of culture and identity through references to patterns such as Persian gardens and architecture, painting, calligraphy, and symbolic elements, which can exert influence at the social and even national levels. However, the way these elements are organized within a coherent symbolic system and their relationship with cultural identity dimensions, such as history, myths, religion, territory, and other related aspects, has not been analytically explained. The aim of this research is to identify and categorize the hidden motifs and concepts in three works from the brand "Persian Garden Jewelry" to analyze how cultural identity dimensions are represented in these works and to provide a foundation for a better understanding of the role of symbols in the design of works. In line with these objectives, the research questions have been posed as follows: What symbolic and conceptual system has shaped the visual elements in the Persian Garden Jewelry? How are cultural identity dimensions and components represented in the Persian Garden Jewelry? The data was collected through library research and the works were analyzed using a descriptive-analytical approach, employing a micro-analytical and qualitative method based on Peirce's semiotics. The research findings indicate that symbolic-iconic motifs are the most dominant semiotic structure employed in the works. All visual elements are initially presented as iconic signs, but the ensemble of motifs in each work, when connected together, form a indicative sign of the Iranian garden space (corresponding to the title of brand), and at a deeper level, the works are associated with mythical paradises, romantic and spiritual spaces, as well as the attainment of the essence and immortal life. The identity dimensions represented in the works include: 1. Historical-mythical, 2. Literary-artistic, 3. Religious-spiritual, 4. Territorial-indigenous, and 5. Symbolic-ethical, which emphasize part of Iranian cultural identity through elements and concepts such as cypress, tulip, nightingale, turquoise stone, arabesque motifs, angel, the Persian garden space, the Seven Valleys of Love, and the mythical and mystical paradise, etc. جواهرات هنری, زیورآرایه‌های باغ ایرانی, هویت فرهنگی, نشانه‌شناسی پیرس, نماد Art jewelry, Persian Garden Jewelry, Cultural identity, Peirce',s semiotics, Symbol. 0 0 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-392-1&slc_lang=fa&sid=1 Reihaneh Rashidi ریحانه رشیدی Reihanehrashidi11@gmail.com 10031947532846004768 10031947532846004768 Yes Alzahra University دانشگاه الزهرا Mehdi Mohammadzadeh مهدی محمدزاده Mehdimz722@yahoo.com 10031947532846004769 10031947532846004769 No Atatürk University, Erzurum, Türkiye. آتاتورک ترکیه