دوره 3، شماره 1 - ( دوره سوم، شماره اول، پاییز و زمستان 1397 )
جلد 3 شماره 1 صفحات 10-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- دانشگاه الزهرا ، qnaghmeh@gmail.com
2- دانشگاه الزهرا
2- دانشگاه الزهرا
چکیده: (15382 مشاهده)
افق انتظار در تفکر هانس روبرت یاوس به معیاری گفته میشود که مخاطبین برای قضاوت، ارزشگذاری و تفسیر آثار ادبی یک عصر به کار میبرند؛ و معتقد است که میتوان آن را با دستورالعملی سه مرحلهای بازسازی نمود. این روش برای آثار تجسمی نیز بهکاررفته است، ولی بدون داشتن مدارک مستند از دریافت مخاطبین، فقط میتوان به حدسهایی از انتظارات مردمان هر عصر نسبت به آثار هنری بسنده نمود. حال فرض این مقاله چنین است که میتوان به استناد متون ادبی (که آینهدار دریافت مخاطبین از آثار هنری است) افق انتظار مردمان هر عصر را نسبت به آثار هنری بازسازی نمود. در این پژوهش افق انتظار طاس بهعنوان نمونه یکی از متعددترین آثار هنری کاربردی دوران اسلامی ایران و همچنین یکی از پردریافتترین آثار در متون ادب فارسی بازسازی گردید. البته ازآنجاکه بر بدنه برخی از طاسهای عصر صفوی اشعاری نگاشته شده که بهنوعی حاصل دریافتهای متمادی این ظرف است از بحث زنجیره دریافت (سیر بسط و تکامل آثار در سلسله دریافتهای متوالی) و کارکرد اجتماعی ادبیات (ورود آثار ادبی به ساحت افق فهم افراد جامعه) در آراء یاوس نیز در مرحله سوم بازسازی افق انتظار نیز بهره گرفتهشده است. نتیجه این پژوهش نشان میدهد با استناد به متون ادبی میتوان اطلاعات گسترده، متنوع و مستندی از افق انتظار مخاطبین آثار هنری کاربردی دوران اسلامی ایران کسب نمود. همچنین ازآنجاکه جزئیترین انتظارات مخاطبین هر عصر از آثار هنری کاربردی مبنای بسیاری از استعارات و تشبیهات در متون ادب فارسی شدهاند، با این رهیافت میتوان به دریافتی کاملتر از متون ادبی گذشته دست یافت.
واژههای کلیدی: متون ادب فارسی، آثار هنری کاربردی دوران اسلامی ایران، بازسازی افق انتظار، هانس روبرت یاوس، طاس
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
طراحی و فرم در هنرهای اسلامی
دریافت: 1397/7/19 | پذیرش: 1398/6/3 | انتشار: 1398/6/25
دریافت: 1397/7/19 | پذیرش: 1398/6/3 | انتشار: 1398/6/25
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |