fa بازنمایی طبیعت آذربایجان در آثار سلطان‌محمد تبریزی مبانی نظری هنر اسلامی 2 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">نگریستن به محیط اطراف میتواند بهسان اندوخته‌ی بصری در ذهن هنرمند وجود داشته باشد و این اندوختهی بصری در ذهن هنرمند خلاق میتواند منجر به آثار بدیعی گردد. یکی از هنرمندانی که در عرصه‌ی نگارگری ایرانی صاحب سبک و خلاقیت بوده، سلطان‌محمد است که با دیدن آثارش، به‌ویژه کوهها و صخره‌های این آثار، بی‌درنگ میتوان دریافت که اثر از آن اوست. از این‌رو با دست یازیدن به یکی از ماناترین منابع الهام در پرورش قوه‌ی تخیل سلطان‌محمد، یعنی طبیعت پیرامون زندگی وی (کوهها و صخرهها) و تطابق آن با نمونه آثاری که از او بجای مانده، میتوان به تأثیر محیط طبیعی بر آثار سلطان‌محمد دست یافت. این مطلب مهم‌ترین هدف از نگارش این مقاله هست. همچنین پرسش اصلی پژوهش این است که محیط پیرامون زندگی سلطان-محمد به چه میزان در خلق آثارش تأثیرگذار بوده است. روش انجام این مقاله توصیفی-تحلیلی است که به کمک منابع کتابخانهای و جستجوهای میدانی در طبیعت آذربایجان به انجام رسیده است. پس از بررسی صخرههای منطقه‌ی آذربایجان مشاهده گردید که کوههای این منطقه به دلیل وجود صخرههای تیز که در شرایط طبیعی خراشیده شده، به همراه رنگهای طبیعی خاک این منطقه، میتوانستند ویژگی منحصربه‌فردی را به جهت پروراندن قوه تخیل هنرمند فراهم آورد. همچنین بازی نور و سایه در این صخرهها در زمان‌های مختلف روز، تصورهای گوناگونی را به نگرنده مینمایاند. در راستای چنین جست‌وجویی؛ مشاهده گردید بسیاری از شکلهای ترسیمی در صخره‌نگاری آثار سلطان‌محمد میتوانست منبعی چون طبیعت آذربایجان (محل زندگی او) را داشته باشد. از این زاویه دیدن و بودن در چنین ناحیهای توانسته در پرورش قوه‌ی تخیل و هنرآفرینی سلطان محمد بهعنوان هنرمندی خلاق نقش پررنگی داشته باشد.</div> &nbsp;<br> <strong><span dir="LTR">Looking at the surrounding can increase visual savings in the artists mind. This visual reserve can lead to novel effects in the mind of a creative artist. Soltan mohammad was one of the artists in the field of Iranian painting who had style and creativity. Spectators of his works, especially the mountains and rocks of her works Art, it can be seen that the works belongs to her. Therefore by accessing one of the most inspiring sources of inspiration in cultivating the imagination, That is nature around its life (mountains and rocks) that remains, and its adaptation to the sample of works left by her, can be achieved the influence of the natural environment in the works of Sultan Mohammad. This is the most important purpose of writing this article. Against such a goal, the main question of this research is that how much has the environment around her influenced the creation of her works? The method of doing this article was descriptive analytical, that it has been done with the help of library and field resources. After examining the rocks of Azerbaijan region was observed that many drawing forms are also present in the petroglyphs of Sultan Muhammad in the nature of Azerbaijan. This is seeing and being in such an area could have played a significant role in cultivating her imagination and art.</span></strong> سلطان‌محمد, نگارگری, طبیعت آذربایجان, نوآوری Sultan Mohammad, Iranian Painting, nature of Azerbaijan. Innovation 15 14 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-204-1&slc_lang=fa&sid=1 rahim charkhi رحیم چرخی R.charkhi@tabriiziau.ac.ir 10031947532846002776 10031947532846002776 No Assistant Professor of Faculty of Visual Arts, Tabriz Islamic Art University استادیار دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران amir farid امیر فرید a.farid@tabriziau.ac.ir 10031947532846002777 10031947532846002777 Yes Assistant Professor of Faculty of Visual Arts, Tabriz Islamic Art University استادیار دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران