fa شناخت و تحلیل ویژگی های بصری نقش مایه اسب و عوامل بصری مؤثر در تصویرگری بازی چوگان با تاکید بر سه نگاره از شاهنامۀ طهماسبی مبانی نظری هنر اسلامی 2 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">چوگان یکی از ورزش‌های باستانی ایرانی محسوب می‌شود که از نام چوبی که در آن استفاده می‌شود، برگرفته شده ‌است. این بازی که در آغاز جنبۀ نظامی و جنگی داشت و سوارکاران ایرانی در آن استعداد اسب‌های جنگی خود را به‌نمایش می‌گذاشتند، به‌تدریج فراگیر شد. در این میان، اسب یکی از محوری‌ترین اجزا در این بازی محسوب می‌شود که در تاریخ هنر ایران، هنرمندان بسیاری سعی در نشان‌دادن نقش مهم آن در به تصویرکشیدن صحنه‌های این بازی داشته‌اند. به این ترتیب که اسب یکی از مهم‌ترین نقش‌مایه‌های صحنه‌های پهلوانی در بازی چوگان است که بسیار مورد توجه نگارگران خصوصاً در ترسیم نگاره‌های شاهنامۀ طهماسبی بوده است و در صحنه‌آرایی بازی چوگان در این نگاره‌ها با محوریت شیوۀ خاص ترسیم نقش‌مایۀ اسب توجه شده است.<br> مقالۀ حاضر کوششی برای شناخت و تحلیل ساختار بصری شیوۀ ترسیم نقش‌مایۀ اسب و عوامل مؤثر در تصویرگری بازی چوگان با تأکید بر سه نگاره از شاهنامۀ طهماسبی است. از این‌رو، در این نوشتار با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و گردآوری مطالب به روش کتابخانه‌ای و اسنادی به این پرسش پاسخ می‌دهد که در به‌‌تصویرکشیدن بازی چوگان، از چه ویژگی‌های خلاقانۀ بصری برای نشان‌دادن عمق داستان استفاده شده است؟ بر اساس یافته‌های پژوهش، در ترسیم این نگاره‌ها به حفظ تعادل، آرایش و ترکیب‌بندی اسب توجه شده است. بنابراین، در نگاره‌های بازی چوگان، نمودی واضح مبنی‌بر خروجی بصری هنرمند با هماهنگی سازمان‌‌یافته نسبت‌به روایت شاهنامه اعمال گردیده است. از این‌‌رو، نقش‌مایۀ اسب که در عناصر بصری نگاره‌های بازی چوگان نقش کلیدی بازی می‌کند، در عین وفاداری به متن دارای نقش تکمیل‌کننده‌ای در فضاسازی نگاره‌ها دارد. همچنین، چینش و ترکیب‌بندی عناصر بصری نگاره‌ها بر اساس محوریت این نقش‌مایه به تصویر کشیده شده است.<br> &nbsp;</div> <div><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The horse is one of the most important components of the heroic elements in Polo game scenes in Shahnameh, which has been highly regarded by artists. Thus, the horse motif is at the center of the polo game illustration. This article focuses on content analysis of visual features of the horse motif and visual factors affecting Polo game illustration with emphasis on three miniatures of Tahmasebi Shahnameh. Therefore, in the present study, using the research method of descriptive-analytical and library resources, it answers the question here: What techniques did artists use to create Polo Game illustrations?</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Based on research results, in Polo Game illustrations, a clear representation of the artist&#39;s visual output has been applied to the narration of Shahnameh with a proper and organized mood. Hence, the horse motif, which plays a key role in combining the visual elements of polo game scenes, loyalty at the same time to the text, has a special place, and the arrangement and composition of the visual elements of the miniatures are depicted based on the centrality of this motif.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> شاهنامه طهماسبی, بازی چوگان, نقش مایه اسب, ساختار بصری. Shahnameh Tahmasebi, Polo Game, Horse Motif, Visual Structure. 1 11 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-235-6&slc_lang=fa&sid=1 elaheh panjehbashi الهه پنجه باشی elaheh_141@yahoo.com 10031947532846002329 10031947532846002329 Yes دانشیارپژوهش هنر، هنر، الزهرا، تهران، ایران negar najibi نگار نجیبی negar.najibi@gmail.com 10031947532846002330 10031947532846002330 No Department of Painting, Faculty of Arts, Al-Zahra University, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد، گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران