fa گونه شناسی کاربرد کاشی در آرایه های مسجد مظفریه (کبود) تبریز در بستر مطالعه سنن طراحی و ساخت مبانی نظری هنر اسلامی 2 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">کاشیکاری از بهترین شیوههای آرایهبندی در معماری بوده و سابقه کاربرد آن در معماری اسلامی ایران به اواخر قرن چهارم هـ.ق می‌رسد. مسجد مظفریه یا کبود تبریز (گُؤیْمسجد) به لحاظ کاربرد کاشی نقطه اوجی در هنر اسلامی ایران محسوب می‌شود. در نگاه اول کاربرد وسیع کاشی معرق در این مسجد چشمگیر است که از ظریفترین نمونه‌های آن در ایران بوده و اصلیترین گونه تزیینی به کار رفته در پوشش داخلی و خارجی بنا است. علاوه بر آن، کاربرد انواع دیگری از کاشیها شامل زرینفام، زیرلعابی آبی و سفید، کاشی زرآراسته و نرهکاشی دیده میشود که به طرز ماهرانه و هوشمندانهای در بنا به ‌کار گرفته شدهاند. این مقاله ضمن بررسی کاربرد گونه‌های مختلف کاشی در مسجد مظفریه به تحلیل کاربرد این گونه‌ها در بناهای همزمان و پیشین پرداخته و تلاش دارد ضمن پرداختن به تلاش‌های پیشین برای دستیابی به این فنون، جنبه‌های نوآورانه کاربرد این گونه کاشی‌ها را در مسجد مظفریه کنکاش کند؛ بنابراین هدف پژوهش پیش رو، مطالعه کاربرد گونههای مختلف کاشی در مسجد مظفریه بر اساس پیشینه کاربردی آن روشها در معماری ایرانی بوده و تلاش میکند به این سؤال پاسخ دهد که گونههای کاشی به کار رفته در مسجد مظفریه و جنبههای خلاقانه آن نسبت به نمونههای مشابه به کار رفته در گذشته چیست؟ بر این اساس دادهها به روش اسنادی و میدانی جمع‌آوری و به روشهای توصیفی، تحلیلی و تاریخی در این پژوهش استفاده شدهاند. نتایج نشان میدهد که علیرغم استفاده از روشهای مرسوم کاشیکاری در مسجد مظفریه، از شیوههای خلاقانهای در طراحی و اجرای کاشی استفاده شده است که سابقه کمتری در این فن دارد.</div> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span garamond="" style="font-family:"><span style="background-color:#ffffff;">The Mozaffaria or Kaboud Mosque of Tabriz can be considered a milestone in the Islamic art of Iran in terms of tilework. At first view</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="background-color:#ffffff;">، </span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span garamond="" style="font-family:"><span style="background-color:#ffffff;">the widespread use of mosaic tiles in this mosque is impressive</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="background-color:#ffffff;">، </span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span garamond="" style="font-family:"><span style="background-color:#ffffff;">but with attention to the surfaces a variety of tiles, including Luster, underglaze blue and white, gilded tile, and glazed bricks can be seen, which are used skillfully and intelligently in the building. Its mosaic tiles are one of the most delicate examples in Iran, and it is the main type of decoration used in interior and exterior decorations. This article</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="background-color:#ffffff;">،</span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span garamond="" style="font-family:"><span style="background-color:#ffffff;">, while investigating the application of different types of tiles in Kaboud Mosque, analyzes the application of these types in simultaneous and previous buildings and tries to address the previous efforts to achieve these techniques and the innovations in Kaboud Mosque. Therefore, this study aims to investigate the tilework types in the Kaboud Mosque based on the developments of tilework in the past and tries to answer the question of what types of tiles and how they have been used in the Kaboud Mosque? Accordingly, data were collected by documentary and field methods, and descriptive, analytical, and historical methods were used in this research. </span><span style="background:yellow"><span style="background-color:#ffffff;">The results show that despite the use of traditional methods of tileworking in Mozafaria Mosque, creative methods have been applied in the design and making of tiles, which have less history in this technique.</span></span></span></span><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></b></span></span></span><br> <br> &nbsp; کاشی, مسجد مظفریه, مسجد کبود, تبریز, معرق, زرین فام, زراندود, زیرلعابی Tilework, Mozaffariyeh, Kaboud Mosque, Tabriz, Mosaic, Luster, gilded, underglaze. 41 58 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-143-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Nemati-Babaylou علی نعمتی بابای لو a.n.babaylou@tabriziau.ac.ir 10031947532846004838 10031947532846004838 Yes Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران Nava Motmaen نوا مطمئن nava.motmaen@gmail.com 10031947532846004839 10031947532846004839 No Faculty of Theories and Art Studies, Art University, Tehran, IRAN دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران