fa مطالعه تحلیلی نقوش و خاستگاه احتمالی شکل ظاهری قالیچه‌های پوستین ساروق با رویکرد نمادشناسانه مبانی نظری هنر اسلامی 2 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">قالیچه‌های پوستین ساروق را که زیرمجموعه قالی‌های تصویری دورۀ قاجار محسوب می‌شوند و از کمیاب‌ترین گونه‌ها هستند، می‌توان علاوه‌بر جنبه‌های زیبایی‌شناسانۀ قالی‌های تصویری هم‌عصرشان، از منظر محتوا و نمادهای نهفته در آن مورد مطالعه قرار داد. هدف پژوهش، تحلیل خاستگاه شکل ظاهری قالیچه‌های پوستین ساروق و واکاوی نمادهای تصویری مطرح‌شده، برای کشف ارتباط آن‌ها با آیین‌ها و مراسم تصوف و درویشی است. بنابراین، پرسش مطرح‌شده آن است که خاستگاه احتمالی شکل ظاهری این قالیچه‌ها کجا بوده و چه ارتباطی بین نمادهای تصویری آن با آیین‌های درویشی وجود دارد؟ روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جمع‌آوری داده‌ها به‌صورت کتابخانه‌ای انجام‌گرفته، همچنین با توجه به آرای میرچا الیاده به نمادهای موجود در این قالیچه‌ها پرداخته‌شده است. نتایج حاکی از آن است که دو منشأ یکی در شرق دور (سرزمین‌های هند و تبت) و دیگری در عثمانی می‌تواند در شکل ظاهری قالیچه‌های پوستین مطرح باشد که منشأ شرقی محتمل‌تر است. همچنین کاربست نقوش نمادین دراویش در این نوع قالیچه‌ها می‌تواند نشان از کاربرد آئینی و نمادین قالیچه‌های پوستین ساروق در مراسم دراویش باشد که فراتر از یک کف‌پوش بوده و به‌عنوان دیوارآویز استفاده می‌شده است. با توجه به یافته‌های تحقیق، ردپای آیین‌های هندو و بودایی رایج در سرزمین‌های هند، تبت و مناطق هم‌جوار در این قالیچه قابل‌ پیگیری است.</div> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span garamond="" style="font-family:">Iranian carpets belong to arts in which symbolism plays a significant role. Some carpets have special usage and features. Pictorial carpets are included in this category, which are mostly custom made and are not common carpets. These carpets are one of the interesting cases that became popular from the Qajar period, and in addition to aesthetic aspect, they have special importance from point of view of concepts and symbols. Sarouk in Central Province is one of regions that are famous for having high-quality carpets, and one type of these carpets is pictorial carpets with a dervish theme. Dervish carpets have a special use and were woven for several purposes, including honoring dervish leaders such as Noor Ali Shah, keeping alive dervish rituals and ceremonies, etc.; however, from this category, there are a few examples of carpets called skin rugs from Saruq, which are significantly different from other dervish carpets. These carpets, which are considered a subset of pictorial carpets, are among rarest species and can provide valuable information about prominent symbols, period and origin of their creation. The purpose of this research is analyzing the origin of the appearance of Saroq skin rugs and analyzing visual symbols presented in order to discover their connection with Sufism and Dervish rites and ceremonies. Therefore, the question is where possible origin of appearance of these rugs is and what is relationship between their pictorial symbols and dervish rituals? The research method is descriptive-analytic and data collection was carried out in a library, so according to Mircea Eliade&#39;s opinions, symbols in these rugs were discussed. The research community included all Saroq skin rugs, and despite of efforts of authors, only eight of these samples were found. By examining the examples in Iran and comparing them with similar cases in other cultures, results were obtained two origins, one in the Far East (India and Tibet) and in the Ottoman Empire, can be considered in appearance of skin rugs. Oriental origin is most probable. Because samples of Ottoman rugs are not exactly similar in appearance to samples that found in Sarouk, if it were so, samples should have been found in Tabriz and nearby areas. While Nizari Shiites of Anjedān, by choosing Sufi methods and attitudes, caused spread of Sufism in this region, and their relations with followers of this religion in eastern lands, especially India, created basis for presence of skins or skin rugs in this region. Also, usage of symbolic dervish motifs in this type of rugs can be an indication of ritual and symbolic use of Sarouk skin rugs in dervish ceremonies, which are more than a floor covering and are used as wall hangings. According to the research results, traces of common Hindu and Buddhist rituals in lands of India, Tibet and surrounding areas can be traced in this carpet.</span></span></span></span></span> قالی‌های تصویری, قالیچه‌های پوستین, نقوش نمادین,هندوئیسم, بودائیسم, آیین‌های درویشی. Pictorial carpets, skin rugs, symbolic motifs, Hinduism, Buddhism, dervish rituals. 113 130 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-370-1&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza hashemi غلامرضا هاشمی art_dr.hashemi@yahoo.com 10031947532846002348 10031947532846002348 Yes Art University of Isfahan دانشگاه هنر اصفهان Marzieh hashemi مرضیه هاشمی mrzhme@yahoo.com 10031947532846002349 10031947532846002349 No Art University of Isfahan دانشگاه هنر اصفهان