fa خوانش عرفانی نگاره‌ی شیخ مهنه و پیرمرد روستایی با استناد بر باب یقظه از منظر خواجه‌عبدالله انصاری مبانی نظری هنر اسلامی 2 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">منطق‌الطیر محفوظ در موزه‌ی متروپولیتن نیویورک از جمله نفایس نسخ خطی دوره تیموری است که به سبب مشارکت و نظارت کمال‌الدین بهزاد بر برخی از نگاره‌های آن حائز اهمیت است. فن تصویرسازی در این نسخه در بالاترین درجه‌ی کیفی قرار دارد و در آن نکات نغز عرفانی در لابه‌لای واقعیت‌های زندگی روزمره به صورتی ماهرانه گنجانده شده‌ است. در پژوهش حاضر سعی شده به ارتباط میان داستان نگاره‌ی شیخ مهنه و پیرمرد روستایی با متن منازل‌السائرین اثر خواجه عبدالله انصاری توجه شده و هدف از آن کشف روابط ناپیدای میان مضمون &laquo;یقظه&raquo; یا بیداری از منظر پیر هرات با کلیّت داستان نگاره و نحوه‌ی عملکرد شخصیت‌های آن است. سؤال پژوهش حاضر این است که یقظه، به‌عنوان مرحله‌ی اول سلوک از منظر پیر هرات، در نگاره‌ی موردبررسی چگونه ظهور داشته‌ است؟ در مجموع، با مطالعه‌ی نگاره مشخص شد که کمال‌الدین بهزاد در این نگاره تلاش بسیاری داشته‌ تا مرحله‌ی سلوکی یقظه را به نمایش بگذارد. در این حکایت عطار در ارتباط با شئون نه‌گانه‌ی یقظه صحبتی نکرده و اشعاری را که سلطانعلی مرقوم کرده نیز، عمدتاً به صبر اشاره دارند، اما بهزاد با تصویرکردن گفتگوی بوسعید و پیر روستایی به مواردی از یقظه اشاره کرده: &laquo;پیر روشن‌ضمیر مشغول است و از بطالت و کم‌حوصلگی دوری می‌جوید و بوسعید را متوجه نعمات بی‌کران الهی می‌کند و از او صبری عظیم می‌خواهد که راه‌گشای قبض اوست (نشان‌گر یقظه از منظر پیر هرات). پیر روشن‌ضمیر در حال اندرزدادن به بوسعید است و چاره‌ی مشکل او را به او یادآور می‌شود.&raquo; پژوهش حاضر به صورت کیفی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع اسنادی (واقعی: کتب و مقالات-مجازی: تارنماهای مرتبط) نگاره‌ی موردنظر را مورد بررسی قرار داده ‌است.&nbsp;</div> <span style="font-size:10pt"><span adobe="" garamond="" pro="" style="font-family:"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:Mitra"></span></span></span></span> <div style="text-align: justify;">Mantiq-ul-Tayr, preserved in the Metropolitan Museum, is one of the finest manuscripts of the Timurid period, and is important due to the participation and supervision of Kamal al-Din Behzad over some of its illustrations. The art of illustration in this version is of the highest quality, and mystical nuances are skillfully incorporated into the realities of everyday life. The present study attempts to examine the relationship between the story of the illustration Sheikh Mahna and the old villager and the text of Manazil al-Sa&#39;irin by Abdullah Ansari, and its aim is to discover the hidden relationships between the theme of &quot;Yaqzah&quot; (awakening) from Ansari&#39;s point of view with the totality of story of the illustration and the way its characters function. The central question of this study examines how Yaqzah, as the initial stage of spiritual wayfaring, is manifested from the perspective of Ansari in the chosen illustration. Overall, by studying the illustration, it was clear that Behzad has made a great effort in this painting to show the stage of the Yaqzah&#39;s behavior. In this story, Attar didn &#39;t talk about 9 aspects of Yaqzah, and the poems written by SultanAli also mainly refer to patience. However, Behzad, by depicting the conversation between Abu said and the village elder, has pointed out some aspects of Yaqzah: The enlightened elder is busy and avoids idleness and boredom, and he makes Abu said aware of the infinite blessings of God and asks him for great patience that will open the way for his acceptance. The wise elder is giving advice to Abu said and reminds him of the solution to his problem. The present research is qualitative and has examined the subject of the painting with a descriptive-analytical approach and using documentary resources (physical: books, articles; digital: related websites).&nbsp;</div> عرفان عملی, یقظه, کمال‌الدین بهزاد, نگارگری مکتب هرات Practical mysticism, Yaqzah (awakening), Kamaluddin Behzad, Persian painting of the Herat school 259 277 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-483-3&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Gholami Houjeghan فاطمه غلامی هوجقان fat.gho.houjeghan@ut.ac.ir 10031947532846004562 10031947532846004562 Yes Department of Advance Art Studies, Faculty of Visual Art, Tehran University, Tehran, Iran گروه مطالعات عالی هنر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Hassan Bolkhari Ghehi حسن بلخاری قهی hasan.bolkhari@ut.ac.ir 10031947532846004563 10031947532846004563 No Department of Advance Art Studies, Faculty of Visual Art, Tehran University, Tehran, Iran دانشکده‌ هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mina Sadri مینا صدری mina.sadri@ut.ac.ir 10031947532846004564 0009-0005-6120-0422 No Department of Painting and Sculpture, Faculty of Visual Art, Tehran University, Tehran, Iran گروه نقاشی و مجسمه سازی، دانشکده‌ هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران