fa بررسی و مقایسه‌ی نقوش چاپ باتیک و چاپ قلمکار ایران و الهام‌گیری از آن‌ها در طراحی لباس بانوان تکنیک و اجراء در هنرهای اسلامی 3 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">&nbsp;هنر چاپ باتیک و قلمکار از اصیل ترین هنرهای سنتی ایران هستند که با نقش مایه های متنوع در زمره‌ی صنایع &nbsp;دستی قرار می گیرند. در این راستا، هدف پژوهش حاضر، معرفی، طبقه بندی و مقایسه‌ی انواع نقش مایه های به‌کاررفته در دو هنر مذکور و بهره گیری از این نقوش ارزشمند در طراحی لباس بانوان است؛ تا ضمن حفظ اصالت نقوش، در آثار نوین احیاء شوند. ضرورت این پژوهش از آن‌جا ناشی می شود که قبلاً پژوهشی با رویکرد طبقه بندی و مقایسه ی نقوش دو چاپ مذکور انجام نشده است تا مورد استفاده‌ی هنرمندان ایرانی و طراحان خلاق لباس قرار گیرد. مقاله‌ی حاضر به طرح این پرسش‌ها می‌پردازد که شاخص ترین نقش مایه های چاپ باتیک و چاپ قلمکار ایران کدامند و چه شباهت ها و تفاوت‌هایی بین نقوش آن‌ها &nbsp;وجود دارد؟ و چگونه می توان از هنر چاپ و نقوش آن ها با رویکردی مدرن برای طراحی مجموعه لباس بانوان ایرانی بهره جست؟ پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کاربردی و به روش کتابخانه ای-میدانی و جمع آوری اطلاعات نیز بر اساس مشاهده‌ی مستقیم آثار در کارگاه های چاپ است. نتایج به دست آمده از پژوهش نشان داد که نقش مایه های به‌‌کاررفته در چاپ های مذکور، بسیار متنوع بوده و شامل نقوش گیاهی، گیاهی-حیوانی، حیوانی، انسانی، انتزاعی و هندسی می‌باشند. نقوش گیاهی در این دو هنر گران‌بها بسیار مورد توجه هنرمندان قرار گرفته اند، به طوری که بسیاری از نقوش را دربرمی گیرند؛ از این ‌رو، نقوش شاخص در هر دو هنر نیز از نقوش گیاهی اند. آرایه های تزئینی مذکور با توجه &nbsp;به گوناگونی و تنوع، دارای پتانسیل بالایی جهت به کارگیری در طراحی لباس ِبانوان ایرانی هستند.</div> <div style="text-align: justify;">The art of Batik and Qalamkar printing is one of the most authentic traditional arts of Iran, which is classified as a handicraft with its diverse motifs. In this regard, the aim of the present study is to introduce, classify, and compare the types of motifs used in the two aforementioned arts and to utilize these valuable motifs in the design of women&#39;s clothing; in order to preserve the originality of the motifs and revive them in modern works. The necessity of this study arises from the fact that no previous study has been conducted with the approach of classifying and comparing the motifs of the two aforementioned prints so that they can be used by Iranian artists and creative clothing designers. The present article addresses the following questions: What are the most prominent motifs of Batik and Qalamkar printing in Iran? What are the similarities and differences between their motifs? And how can the art of printing and their motifs be utilized with a modern approach to design Iranian women&#39;s clothing collections? The present study is an applied research using a library-field method and data collection is based on direct observation of works in printing workshops. The results obtained from the study showed that the motifs used in the aforementioned prints are very diverse and include: plant, plant-animal, animal, human, abstract and geometric motifs. Plant motifs in these two precious arts have received much attention from artists, so that they include many motifs; therefore, the prominent motifs in both arts are also plant motifs. The aforementioned decorative arrays, due to their diversity and variety, have high potential for use in the design of Iranian women&#39;s clothing.</div> &nbsp; چاپ باتیک, چاپ قلمکار, نقش‌مایه, طراحی لباس, نوآوری Batik printing, Qalamkar printing, motif, Clothing design, Innovation 143 163 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-689-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Kazembakloo زهرا کاظم بکلو zahrakazembakloo@gmail.com 10031947532846004548 0009-0002-4688-4254 Yes Textile and Clothing Design Department, Dr. Shariati Vocational Technical College for Girls, National University of Manpower, Tehran, Iran گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده‌ فنی حرفه ای دختران دکتر شریعتی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران Mahnaz Dolgarisharaf مهناز دولگری شرف mdolgarisharaf@gmail.com 10031947532846004549 0009-0004-5543-716X No Textile and Clothing Design Department, Dr. Shariati Vocational Technical College for Girls, National University of Manpower, Tehran, Iran گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده‌ فنی حرفه ای دختران دکتر شریعتی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران