fa مراکز تولید صندوق‌های چوبی مقابر ایران در دوره‌ی صفویه تکنیک و اجراء در هنرهای اسلامی 3 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span>تولیدات چوبی در ایرانِ دوران اسلامی از جمله آثار شاخص و شناخته‌شده‌ای محسوب می‌شوند که همچنان ابهامات بسیاری در مورد آن‌ها وجود دارد. در ارتباط با شاخصه‌ها و ویژگی‌های تزئینی این آثار اطلاعات قابل توجهی منتشر شده، اما در زمینۀ مراکز تولید آن‌ها، شناخت کم‌تری وجود دارد. همین امر بیان‌گر ضرورت انجام پژوهشی علمی با هدف شناخت مراکز تولید آثار چوبی ایران در دوران اسلامی است. نظر به گستردگی موضوع، برای انجام این پژوهش صرفاً دوره‌ی صفوی مد نظر قرار گرفت و در این دوره نیز تنها صندوق‌های چوبی مقابر مورد مطالعه قرار گرفتند. مهم‌ترین پرسش‌های پژوهش حاضر متمرکز بر این هستند که چه مرکز یا مراکزی در زمینۀ تولید صندوق‌های چوبی مقابر در طول دوره‌ی صفوی نقش داشتند؟ و این‌که هنرمندان مرتبط با تولید این آثار، بیش‌تر در سطح محلی مشغول به فعالیت بوده‌اند یا مناطق دیگر را نیز پوشش می‌دادند؟ این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته و شیوۀ گردآوری اطلاعات در آن بر پایۀ مطالعات کتابخانه‌ای و تا حدودی میدانی، انجام گرفته است. در نتیجۀ این پژوهش تعداد 49 صندوق چوبی متعلق به برخی ابنیۀ آرامگاهی مورد شناسایی قرار گرفتند که روی آن‌ها اسامی هنرمندان نجار همراه با ذکر نام برخی از شهرها یا مناطق، نگاشته شده بود. بر همین اساس، اسامی مراکز متعددی همچون اصفهان، لواسان، لاهیجان، ساری، کاسوا و خوانسار، شناسایی شدند که در این مناطق و طی این دوره به تولید چنین آثاری مشغول بودند. در این میان هنرمندان برخی شهرها همچون اصفهان، شناخته شده‌تر بوده و تولیدات آن‌ها در بسیاری از مناطق ایران شناسایی شدند، اما برخی هنرمندان نیز صرفاً در محدودۀ محلی خود به تولید چنین آثاری مشغول بودند؛ از آن میان می‌توان به نجاران سجاس یا اقلید اشاره کرد.</div> &nbsp; <div style="text-align: justify;">Although wooden artifacts from the Islamic era in Iran are considered prominent and well-known works, there are many ambiguities which still surround them. While more information has been published regarding the characteristics and decorative features of these works, less is known about their production centers. This highlights the necessity of conducting a scientific study aimed at identifying the production centers of Iranian wooden artifacts during the Islamic period. Due to the broad scope of the topic, this research focused solely on the Safavid period, specifically studying only wooden tomb chests found in tombs. Wooden tomb chests are considered among the most prominent examples of wood artistry in the Islamic era, reaching their peak in Iran and Egypt. These valuable works, primarily produced from the 5th to the 12th century AH, are considered the manifestation of Islamic wood carving, openwork, and epigraphy. This research was conducted using a descriptive-analytical method and the data was collected through fieldwork and library studies. As a result of this research, 49 wooden sarcophagi belonging to various tomb structures were identified, on which the names of the carpenter artists, along with mentions of some cities or regions, were inscribed Accordingly, the names of several centers such as Isfahan, Lavasan, Lahijan, Sari, Kasva, and Khansar were identified as being engaged in producing such works in these regions and during this period. Among them, artists from some cities such as Isfahan were better known and their productions were recognized in many regions of Iran, but some artists were also engaged in producing such works only in their local area, such as the carpenters of Sojas or Eqlid</div> صندوق قبر, آثار چوبی, دوره‌ی صفوی, مراکز تولیدی Tomb Chest, Wooden Artifacts, Safavid Period, Production Centers 1 21 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-733-1&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Zangeneh Inaloo زینب زنگنه اینالو belvazhzangeneh@gmail.com 10031947532846004716 0009-0003-0818-1467 Yes Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran دانشکده‌ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران Hayedeh Khamseh هایده خمسه Hkhamse72@yahoo.com 10031947532846004717 10031947532846004717 No Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran دانشکده‌ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران Maryam Kolbadinejad مریم کلبادی نژاد maryam.kolbadi@gmail.com 10031947532846004718 10031947532846004718 No Faculty of Architecture, Central Tehran Azad University, Tehran, Iran دانشکده‌ معماری، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، تهران، ایران