Journal of Islamic Crafts

fa بررسی کارکردهای هویت‌بخش هنر شهری دیوارنگاری در شهر ایرانی اسلامی The study of Identifying Functions of Mural Painting in an Iranian- Islamic city مبانی نظری هنر اسلامی 2 پژوهشي Original Research دیوارنگاری از جمله هنرهای شهری است که از ظرفیت‌ها و کارکردهای شهری و ساختار فرهنگی و تاریخی قابل‌توجهی برخوردار است. حضور این هنر در فضای شهری و کارآیی‌های آن در فرهنگ، هویت ملی، حیات جمعی شهری، امورتجاری، تبلیغات و آموزش‌های شهروندی امری انکارناپذیر است. دیوارنگاری یکی از شاخه‌های هنرهای تجسمی است. آن چه که شناخت ما را از پیرامون‌مان سازماندهی می‌کند، تصویری است که از آن در ذهنمان شکل می‌گیرد. اعلام، اشاعه و تحکیم مواضع فرهنگی و بنیان‌های هویتی در شهرهای ایرانی می‌تواند از طریق آثار دیوارنگاری صورت‌گیرد و دیوارنگاره‌ها می‌توانند به تطبیق سیمای شهر با هویت و فرهنگ آرمانی آن کمک ‌کنند. اهمیت تصویر در شهر، به‌ویژه زمانی که در قالب اثر هنری ارایه می‌شود، از این جهت است که می‌تواند کارکردهای متعددی داشته و در جایگاه‌های مختلف، ایفای نقش کند. سه رویکرد و عملکرد دیوارنگاره‌ها به‌عنوان تصاویر هنریِ شهری شامل «هنری»، «ارتباطی» و «کاربردی» در سه ساحت «هنرهای تجسمی»،«ارتباطات اجتماعی» و«معماری-شهرسازی» است که منظر، کالبد و فضای شهری را تحت‌تاثیر قرارمی‌دهد. پژوهش حاضر با روش تحلیلی- توصیفی به دنبال تبیین کارکرد دیوارنگاره‌ها در هویت‌بخشی شهری و کمک به بازآفرینی هویت ایرانی-اسلامی در شهرهای ایرانی است. نقش هویت‌ساز دیوارنگاری شهری از طریق شناسایی کارکردهای آن در حوزه‌های پیرامونی‌اش شامل«هنرهای تجسمی»، «ارتباطات اجتماعی» و «معماری-شهرسازی» قابل شناسایی و معرفی است. بررسی سه محور «ارزش‌های فرهنگی-هنری»، «ظرفیت گفتمانی و رسانه‌ای» و نیز «کارکردهای زیباسازی و تزیینی» به‌عنوان حوزه‌های مهم اجتماعی که خروجی و تاثیرات دیوارنگاری در آن‌‌ها قابل تشخیص، ارزیابی و تحقق است، بر ما روشن می‌سازد که دیوارنگاری شهری به‌عنوان یک هنر شهری با پشتوانه‌های چشمگیر تاریخی، هنری، فرهنگی و اجتماعی، در زمینه هویت‌بخشی به فضاهای شهری، از قابلیت‌های ویژه‌ای برخوردار است. فرض این پژوهش بر این مساله استوار است که هویت‌بخشی دیوارنگاری به شهر ایرانی-اسلامی می‌تواند از طریق اشاعه و تحکیم الگوهای تبیین شده برای شهر اسلامی در ساحت‌های هنر، ارتباطات و معماری محقق شود. Mural painting is of urban arts with remarkable capacities, urban functions, cultural and historical structure. The presence of this art in urban spaces and applying it in culture, national identity, urban social life, trading, advertising and citizenship education is undeniable.Mural painting is one of visual arts divisions. Whatever organizes our recognition from our environment is an image that forms in our mind from that environment. Indication, broadcasting and stabilization of cultural positon and identity foundations in Iranian cities can be achieved through mural paintings which help adjusting the city appearance with its ideal identity and culture. The importance of image in city, especially when it is presented in the form of an art work, is through the way that can have different functions and play role in different positions. There are three functions and performances for mural painting as urban art images such as ''artistic'', ''communicative'' and ''application'' in three realms of ''visual arts'', ''social communications'' and ''architecture-urbanity''  that influence city landscape, framework and spaces.The present paper with an analytic-descriptive method aims to explaine mural paintings functions in city identity and help remaking of Iranian-Islamic identity in Iranian cities. The identifying role of urban mural paining can be known and explained through exploration of its functions in its peripheral scopes as ''visual arts'', ''social communication'' and ''architecture-urbanity''. Three aspects of ''artistic-cultural values'', ''discourse and media capacity'' and also ''aesthetic and ornamental functions'' are the important social realms in which the influences of mural painting can be detected, evaluated and achieved. They also make it clear that urban mural painting has specific capacities in identification of urban spaces with its historical, artistic, cultural and social bases. The identity given to Iranian-Islamic city by mural painting can be achieved through broadcasting and stabilization of explained standards for Islamic city in realms of art, communication and architecture. دیوارنگاری, هنرهای شهری, هویت شهری, هویت ایرانی اسلامی, ارتباطات اجتماعی mural painting, urban arts, urban identity, Iranian Islamic identity, social communications. 39 46 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-58-7&slc_lang=fa&sid=1