fa الگوی توسعه طراحی‌پایدار در سوزن‌دوزی بلوچ با رویکرد تفکر‌ طراحی بررسی و نقد هنرهای اسلامی در دوره معاصر 4 پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">صنایع‌دستی سنتی ایران را می‌توان حائز دانش بومی و سرمایه‌ی فرهنگی‌ دانست، اما در بازار معاصر با مسائلی در حوزه&not;ی نوآوری و تبیین پایداری در طراحی مواجه هستند. مطالعه‌ی حاضر با تمرکز بر سوزن‌دوزی بلوچ و با تکیه بر رویکرد تفکر طراحی، تلاشی است برای شناخت و عملیاتی‌سازی شاخص‌های طراحی پایدار در یک زمینه‌ی بومی مشخص. در این پژوهش دو پرسش اصلی مطرح بوده که عبارت‌اند از: کدام شاخص‌های ارزشی طراحی پایدار را در سوزن‌دوزی بلوچ تعریف می‌کنند؟ و این شاخص‌ها چگونه در یک فرایند طراحی مشارکتی قابل تقویت‌ هستند؟ مطالعه‌ی حاضر با روش کیفی انجام پذیرفته و از نوع موردی بوده است. داده‌های تحقیق از طریق مشاهدات میدانی ومصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته با ۲۸ صنعتگر و کارآفرین بلوچ جمع‌آوری شدند و در ادامه با روش کدگذاری باز و محوری تحلیل شدند. بر پایه‌ی تحلیل داده‌ها، ۱۴ شاخص استخراج و در چهار بُعد شامل اقتصادی&ndash;اجتماعی، فرهنگی و انتقال دانش بومی، محیط‌زیستی، و زیبایی‌شناختی&ndash;نوآورانه سازمان‌دهی شدند. این چارچوب مبنایی شد برای برگزاری یک کارگاه مشارکتی طراحی که در طی آن پنج نمونه محصول توسعه یافت. در ادامه نیز این محصولات بر اساس همین شاخص‌ها ارزیابی شدند. یافته‌های حاصل از تحقیق پیش رو نشان می‌دهند استقرار این شاخص‌ها در چرخه‌ی تکرارشونده‌ی تفکر طراحی، همزمان منجر به تقویت ابعاد فرهنگی، اجتماعی و زیباشناختی در سطح محصول می‌شود. در این چارچوب، پنج اصل مفهومی شامل اصالت، مشارکت، حساسیت به مواد، روایت و تداوم به‌عنوان سازوکارهای تنظیم‌کننده‌ی طراحی تبیین شدند. هدف از این پژوهش ارائه‌ی یک مدل ارزش‌محور زمینه‌مند برای توسعه‌ی طراحی پایدار در سوزن‌دوزی بلوچ بوده و با در نظرداشتن ماهیت موردی مطالعه، نتایج در چارچوب این زمینه‌ی فرهنگی تفسیر می‌شوند.</div> <div style="text-align: justify;">Traditional Iranian handicrafts embody indigenous knowledge and cultural capital, yet within contemporary markets, they face challenges regarding design innovation and sustainable framing. The present study investigates Baloch embroidery through a design thinking lens to identify and operationalize sustainable design value indicators within a specific local context. The research questions are as follow: Which value indicators define sustainable design in Baloch embroidery, and how can these indicators be reinforced through a participatory design process? In order to answer the questions, a qualitative case study was conducted using field observations and semi-structured interviews with 28 Baloch artisans and entrepreneurs. Open and axial coding produced fourteen value indicators across four dimensions&mdash;economic&ndash;social, cultural and local knowledge transmission, environmental, and aesthetic&ndash;innovative&mdash;which informed a co-creative design workshop and the development of five prototype products. The findings indicate that integrating value indicators into iterative design thinking cycles simultaneously enhances cultural, social, and aesthetic outcomes. Five conceptual principles&mdash;authenticity, participation, material sensitivity, narrative, and continuity&mdash;emerged as regulatory mechanisms guiding the design process. This study contributes a value-based, context-sensitive model for sustainable design development in Baloch embroidery, with insights interpreted within the examined cultural setting. The proposed model re-conceptualizes design thinking by shifting its organizing logic from problem-solving to value negotiation, positioning indigenous knowledge and artisan agency as foundational rather than peripheral to the design process. The results further highlight the potential of co-creative methodologies in bridging the gap between traditional craft practices and contemporary design demands. These findings suggest that sustainable design frameworks developed through embedded participatory fieldwork may offer more culturally coherent pathways for craft innovation than top-down methodological transfers.</div> تفکر طراحی, سوزن‌دوزی بلوچ, طراحی پایدار, دانش بومی, طراحی مشارکتی Design Thinking, Baloch Embroidery, Sustainable Design, Indigenous Knowledge, Participatory Design 241 261 http://jih-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-784-1&slc_lang=fa&sid=1 Mina Shirani مینا شیرانی minashirani@modares.ac.ir 10031947532846004738 10031947532846004738 No Faculty of Art, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran دانشکده‌ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohammad Kazem Hasanvand محمدکاظم حسنوند mkh@modares.ac.ir 10031947532846004739 10031947532846004739 Yes Department of Painting, Faculty of Art, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran گروه نقاشی، دانشکده‌ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mehdi Kashavarz Afshar مهدی کشاورز افشار m.afshar@modares.ac.ir 10031947532846004740 10031947532846004740 No Department of Art Research, Faculty of Art, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran گروه پژوهش هنر، دانشکده‌ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران