[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما :: ::
:: سال 3، شماره 1 - ( دوره سوم، شماره اول، پاییز و زمستان 1397 ) ::
جلد 3 شماره 1 صفحات 11-26 برگشت به فهرست نسخه ها
مطالعۀ تطبیقی مؤلفه‌های تصویری در پنج نگارۀ معراج حضرت رسول (ص)
دکتر آتوسا اعظم کثیری*
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
چکیده:   (627 مشاهده)
معراج‌نامه‌ها روایت‌های منظوم یا منثورند که به سفر معنوی و روحانی حضرت رسول (ص) و شرح مشاهدات و مراحل سلوک آن حضرت در این سیر الهی می‌پردازد. همچنان که مصنفان و شاعران ایرانی به نقل و توصیف و شرح این روایت پرداخته‌اند، نگارگران ایران اسلامی نیز بنابر فرهنگ دینی و اعتقادی خویشتن و جامعۀ مسلمان ایرانی در دوره‌های مختلف به تصویرسازی و تجسم‌بخشی این روایت عظیم دست یازیده و نسخه‌های متعددی از معراج‌نامه‌های مصوَّر و منقوش فراهم آورده‌اند. هر یک از این نسخه‌ها با توجّه به ویژگی‌های فرهنگی زمان نگارگر، اختصاصات بصری منحصربه‌فرد و متفاوتی را در کنار مشابهت‌های روایی- تصویری نشان می‌دهد. این مقاله بر آن است که با مقایسۀ ویژگی‌های تصویری پنج نگاره‌ با مضمون معراج که در دوره‌های مختلف تاریخی مصوَّر گردیده‌اند،ویژگی‌های تصویری هر یک از این نسخه‌های تصویری را مبیَّن سازد و به این واسطه نشان دهد که نمادها و نشانه‌ها و مؤلفه‌هایتصویرگریِ مذهبی ایران در زمان‌های مختلف چه بوده و دست‌خوش چه تغییراتی شده است. روش تحقیق در این پژوهش، کیفی و توصیفی- تحلیلی به شیوۀ تطبیقی است و نمونه‌های موردمطالعه (جامعۀ آماری) شامل پنج نگاره از پنج معراج‌نامه مربوط به ادوار مختلف است و مشتمل بر این نسخه‌ها است: معراج‌نامه احمد موسیو نگارۀ معراج از جامع‌التواریخ رشیدی مربوط به دورۀ ایلخانان مغول، معراج‌نامه شاهرخی از عصر تیموریان، نگارۀ معراج درخمسۀ طهماسبی مربوط به عهد صفوی و تابلوی معراج، اثر استاد فرشچیان، مرتبط با دهۀ اخیر.نتایج به‌دست‌آمدهمبیّن می‌سازد که قواعد مشابه و متفاوتی در مؤلفه‌ای بصری این ادوار وجود دارد.در شیوۀ تجسّم شمایل مقدس (واقع‌نمایی یا انتزاع)، کاربرد مضامینِ جانبی، رنگ و ترکیب‌بندی‌های افقی‌کتیبه‌وار، و عمودی، زاویۀ دید ودیگر تمهیدات روایت بصری.
 
واژه‌های کلیدی: معراج‌نامه، نگارگری دینی، فرهنگ تصویری، نگارگران ایران
متن کامل [PDF 1392 kb]   (79 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۱۲/۲۲ | پذیرش: ۱۳۹۸/۶/۳ | انتشار: ۱۳۹۸/۶/۲۵
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

azam kasiri A. A Comparative Study of the Visual Elements in Five Miniatures of the Prophet’s Ascension . JIC. 2019; 3 (1) :11-26
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-64-fa.html

اعظم کثیری آتوسا. مطالعۀ تطبیقی مؤلفه‌های تصویری در پنج نگارۀ معراج حضرت رسول (ص). هنرهای صناعی اسلامی. 1397; 3 (1) :11-26

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-64-fa.html



سال 3، شماره 1 - ( دوره سوم، شماره اول، پاییز و زمستان 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
هنرهای صناعی اسلامی Journal of Islamic Crafts
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 4050