سال 4، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1398 )                   جلد 4 شماره 1 صفحات 65-76 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


استادیار دانشکدۀ خفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
چکیده:   (726 مشاهده)

 برای حفظ آثار ارزشمند معماری، در قدم اول نیاز به شناخت کامل و همه جانبه از این آثار است. از بخش‌های ارزشمند آثار معماری، آرایه‌ها و دیوارنگاره‌های آن است. دیوارنگارۀ بوم­پارچه گونه‌ای از دیوارنگاره‌ها است که از نظر مواد و مصالح، روش اجرا و بطور کلی از نظر ماهیت، با دیوارنگاره‌های معمول و متواتر تفاوت دارد. با توجه به این نکته که اولین مرحله برای حفظ اثر هنری، فهم و ادراک آن است، تفاوت این آثار به گونه‌ای است که انجام روش‌های معمول حفاظت و مرمت (بدون ادراک صحیح اثر) باعث خدشه‌دار شدن اصالت و تمامیت این آثار خواهد شد. متأسفانه تا کنون بصورت ویژه، پژوهشی در مورد معرفی و فن‌شناخت دیوارنگاره‌های بوم­پارچه انجام نشده و شناخت کافی در حوزه‌های مختلف مربوط به این آثار وجود ندارد. سیر تحول، مواد و مصالح و نحوه اجرای این آثار، تأثیر عدم شناخت فنی دیوارنگاره‌های بوم‌پارچه در حفاظت اثر، که در واقع شناخت این‌ها مقدمه‌ای برای ارائه راهکار صحیح مرمتی است، از مجهولات این تحقیق است. هدف مقاله پیش رو شناخت فنی در حوزه اجرای این گونه از دیوارنگاره‌ها و همچنین شناخت سیر تحول این آثار، از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، میدانی و تحلیل داده­های بدست آمده است. به دلیل کمبود پژوهش و ثبت اطلاعات فنی به زبان فارسی در این حوزه، بیشتر مطالعات انجام شده در این تحقیق معطوف به دیوارنگاره‌های ‌بوم‌پارچۀ اروپایی است. این تحقیق از نظر روش، یک تحقیق کیفی است و با توجه به نوع و ضرورت مسأله، دو رویکرد نظری و تاریخی را می‏توان معرفی نمود. مطالعات نشان داد که در دوره رنسانس جهت حل برخی از مشکلات دیوارنگاره‌های بزرگ و سقف‌نگاره‌ها، در مراحل اجرا به مرور زمان تغییراتی را بوجود آوردند که در نهایت شیوه‌ای متفاوت و جدید از دیوارنگاره بوجود آمد که در این تحقیق به نام دیوارنگارۀ ‌بوم‌پارچه نامیده می‌شود. گونه‌ای از دیوارنگارۀ بوم‌پارچه در ایران، از دورۀ ایلخانی به‌جا مانده است که در مقایسه با آثار اروپایی، قدمت بیشتری دارد. در حوزه چگونگی بوجود آمدن این شیوه، مراحل و شیوه اجرا، نمونه‌های آن در طول تاریخ، تأثیر عدم شناخت فنی دیوارنگاره‌های بوم‌پارچه در حفاظت آن، در پژوهش حاضر شناخت نسبتاً مناسبی به دست آمد.

متن کامل [PDF 1156 kb]   (172 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1397/4/3 | پذیرش: 1398/2/20 | انتشار: 1398/8/9