Research code: A-10-757-1
1- ، fargol.zarafshan2018@gmail.com
2- هیئت علمی دانشگاه هنر ایران
چکیده: (60 مشاهده)
در هنگامۀ پرآشوب قرن نوزدهم، زمانی که جهان در آستانۀ دگرگونیهای عمیق اجتماعی و صنعتی قرار داشت، جنبشی نوظهور از دل هنر و صنایعدستی سر برآورد؛ جنبشی به نام آرتنوو که همچون طغیانی در برابر تولید انبوه و تکراری محصولات صنعتی قد علم کرد. این سبک تازه که در اواخر قرن نوزدهم میلادی نخست در اروپا پدیدار شد، بازتاب اشتیاقی عمیق به بازگشت به طبیعت، اصالت و زیباییهایی بود که در دنیای مدرن در معرض فراموشی قرار گرفته بودند. در آن سوی جهان، ایرانِ دوران قاجار، به رغم عبور از تلاطمات داخلی و نفوذ قدرتهای خارجی، همچنان یکی از مهمترین مراکز فرهنگی و هنری شرق بود. این دوره که همزمان با تلاقی سنت و نوگرایی جریان داشت، شاهد تلاشهایی برای احیای هنرهای بومی و معرفی آنها به جهان غرب بود. هنر ایرانی، بهویژه در قالب قالیهای نفیس و منسوجات فاخر، توجه هنرمندان و مجموعهداران اروپایی را به خود جلب کرد و به یکی از منابع الهامبخش جنبش آرتنوو تبدیل شد. مقالۀ حاضر با نگاهی به این تقارن تاریخی، ضمن بررسی تطبیقی و عمیق نقوش منسوجات آرتنوو و منسوجات ایرانی دوران قاجار، به تحلیل عوامل مؤثر در تأثیرپذیری هنرمندان آرتنوو از هنر نساجی ایران میپردازد. این پژوهش از نظر محتوا دارای رویکردی توصیفی-تحلیلی است و برای تجزیهوتحلیل دادهها از روش کیفی بهره گرفته شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که منسوجات آرتنوو از برخی نقوش و فرمهای منسوجات ایرانی، اعم از پارچهها و قالیها، تأثیر پذیرفتهاند، اما بیش از آن، تحت تأثیر پالتهای رنگی این آثار قرار داشتهاند. این امر نشاندهندۀ رویکردی است که در آن، غنای رنگی و هارمونی بصری هنر ایرانی بهعنوان منبع الهام به کار رفته، در حالیکه ساختار طرحها و نقوش مورد استفاده، از منابعی متنوع و متفاوت نشأت گرفتهاند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
طراحی و فرم در هنرهای اسلامی دریافت: 1404/8/9 | پذیرش: 1405/2/2