دوره 5، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1400 )                   جلد 5 شماره 1 صفحات 34-19 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Abbasi Shokat Abad A H. (2021). A Comparative Study of the Religious Components of Qajar and Pahlavi Carpets. JIC. 5(1), 19-34. doi:10.52547/jic.5.1.19
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-147-fa.html
عباسی شوکت آباد امیرحسین.(1400). بررسی تطبیقی مؤلفه‌های مذهبی حاکم بر فرش‌های دوره قاجار و پهلوی هنرهای صناعی اسلامی 5 (1) :34-19 10.52547/jic.5.1.19

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-147-fa.html


گروه صنایع دستی، دانشگاه هنر، تهران، ایران ، amir.abbasi2698@gmail.com
چکیده:   (5001 مشاهده)
جایگاه موضوعات مذهبی در هنرهای ایران از اهمیت زیادی برخوردار بوده و بیشتر هنرها ریشه در فرهنگ مذهبی دارد که هنر فرش‌بافی خود گواه بر این موضوع است. هدف از این پژوهش بررسی قالی‌های دوره قاجار و پهلوی است که نقش مایه مذهبی در آن به‌کاررفته و ضروری است با توجه به مشترکات در فرش های این دو دوره، با تحلیل و تطبیق و طبقه‌بندی این فرش‌ها به بررسی اشتراک و افتراق آن¬ها پرداخته و قابلیت های آن¬ها را بررسی کنیم تا اهمیت، جایگاه و نحوه¬ی به‌کارگیری و نگرش هنرمند و مردم این دو دوره در این طرح‌ها را نشان دهیم. پرسش¬های مطرح شده در این پژوهش:1-موضوعات و مفاهیم به‌کاررفته در فرش‌های دوره قاجار و پهلوی چیست؟2-وضعیت به‌کارگیری و دوام موضوعات مذهبی در فرش‌های دوره قاجار و پهلوی چگونه بوده است؟ روش تحقیق تاریخی، توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات میدانی و کتابخانه¬ای که پس از بررسی نمونه‌های فرش‌های دارای مضامین مذهبی انجام شده است. نتایج به‌دست ‌آمده از این پژوهش نشان می‌دهد که تصلویر مذهبی در فرش‌های این دو دوره، موضوع اصلی فرش‌های تصویری هستند که بیشترین آنها به تصویرسازی یک روایت یا متن پرداخته اند. این فرش‌ها، برای بیان اعتقادات مذهبی، دینی، عرفانی به کار گرفته می‌شدند. در فرش‌هایی دوره قاجار، چهره‌ها و شمایل، روایات و وقایع مذهبی شیعی و همچنین سایر ادیان رواج داشته و در دوره پهلوی، اکثر موضوعات مذهبی، حول وقایع زندگی پیامبر اسلام(ص) و امامان شیعه، به‌ویژه شمایل حضرت علی (ع) بوده است. به دلیل اینکه جامعه قاجار یک جامعه مذهبی بوده، این تصاویر از آغاز تا به انتهای این دوره بر باورهای دینی مردمان تأثیر گذاشته؛ و سپس در دوره پهلوی با تغییر شرایط اجتماعی، سلیقه مردم نسبت به شرایط جدید شکل‌گرفته و بنابراین، قالیچه‌های مذهبی دوره قاجار جایگاه مهم‌تری را در انتقال مفاهیم مذهبی، نسبت به دوره پهلوی داشته‌اند.
متن کامل [PDF 1598 kb]   (3265 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1400/2/20 | پذیرش: 1400/5/30 | انتشار: 1400/6/1

فهرست منابع
1. Abeddoost, Hossein and Kazempour, Ziba (2010). Sociology of Saqakhaneh School, Book of the Month of Art, No. 144, pp. 72-81. [in Persian]
2. Akhavian, Mehdi (2013). Social causes of the expansion and decline of Ashura murals in the late Qajar period, Quarterly Journal of Science and Culture, No. 1, pp. 43-54. [in Persian]
3. Ayatollah, Habibullah (2002). Iran Book: History of Art, Tehran: Al-Huda International. [in Persian]
4. Chelipa, Kazem, Goodarzi, Mostafa and Shirazi, Ali Asghar (2011). Reflections on national and religious issues in coffee house painting, Nagreh, No. 18, pp. 69-81. [in Persian]
5. Hassan, Zaki Mohammad (1999). Iranian Art in Islamic Times, translated by Mohammad Ebrahim Eghlidi, Tehran: Contemporary Voice. [in Persian]
6. Heshmati Razavi, Fazlullah (2009). History of carpet: The evolution of Iranian carpet weaving, Tehran: Samat. [in Persian]
7. Joule, Touraj. (2003). Research in Iranian Carpet, Tehran: Yasavoli. [in Persian]
8. Khajeh Ahmad Attari, Alireza and Ashouri, Mohammad Taghi and Arbabi, Bijan (2017). The effect of the position of the West on the carpets of the Qajar period, Goljam Quarterly, No. 31, pp. 19-5. [in Persian]
9. Pakbaz, Ruyin (2005). Iranian painting from ancient times to today, Tehran: Zarrin and Simin. [in Persian]
10. Parham, Sirus (1992). Nomadic and Rural Handicrafts of Fars (Volume I), Tehran: General Directorate of Education, Publications and Cultural Productions. [in Persian]
11. Rashadi, Hojjatullah and Marathi, Mohsen (2011). Investigating the position of the border in the image carpets of the Qajar period, Goljam Quarterly, No. 20, pp. 71-57. [in Persian]
12. Scarcia, J.R (2006). Safavid Art, Zand, Qajar, translated by Yaghoub Azhand, Tehran: Molly Publishing. [in Persian]
13. Shayestehfar, Mahnaz (2007). The presence of the Ashura event in the painting of the Qajar period, Nagreh, No. 5, pp. 5-16. [in Persian]
14. Tanavoli, Parviz. (1990). Iranian Carpets, Tehran: Soroush. [in Persian]
15. Wait, Rojeh (1996). Art and Society, translated by Ghaffar Hosseini, Tehran: Toos Publications. [in Persian]
16. Yarshater, Ehsan. (2006). History and art of carpet weaving in Iran, Tehran: Niloufar. [in Persian]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه هنرهای صناعی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Islamic Crafts

Designed & Developed by : Yektaweb