دوره 6، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1401 )
جلد 6 شماره 1 صفحات 13-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mortazavi L, Boozari A. (2022). Methodology for Providing a Quantitative Index to Explain the Complexity of the Relationship between Human Figures and the Architecture in the Illustrations of Shāhnāmeh of Shāh Tahmāsebi. JIC. 6(1), 1-13. doi:10.52547/jic.6.1.1
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-177-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-177-fa.html
مرتضوی لیلا سادات، بوذری علی.(1401). شیوهنامۀ ارائۀ شاخصی کمّی برای تبیین پیچیدگی روابط میان پیکرههای انسانی و عرصۀ معماری در نگارههای شاهنامۀ شاهطهماسبی هنرهای صناعی اسلامی 6 (1) :13-1 10.52547/jic.6.1.1
1- دانشکدۀ هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران
2- دانشکدۀ هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران ،ali_boozari@HOTMAIL.COM
2- دانشکدۀ هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران ،
چکیده: (4431 مشاهده)
نسخۀ شکوهمند شاهنامۀ شاهطهماسبی در مکتب تبریز دوم صفوی (907 تا 938 ق) کتابت و مصورسازی شده است. بنا بر تحقیقات نگارندگان از میان 258 نگارۀ موجود در آن، 74 نگاره شامل تصویر بناهایی هستند که با درجات متفاوتی از جزئیات، عرصۀ زیست و تعامل انواع گوناگونی از پیکرهها را به تصویر میکشند. هدف این پژوهش ارائۀ روشی برای کمّیکردنِ مقدار پیچیدگی روابط میان پیکرههای انسانی و عرصۀ معماری به لحاظ فرمی در این نسخه بوده است؛ به این منظور پس از وضوح بخشیدن به مفهوم «پیچیدگی»، عوامل موثر بر آن شامل تعداد و تنوع پیکرهها از منظر جنسیت و سن، تعداد اجزاء و مساحت عرصۀ معماری و ارتباط و تعامل آنها با پیکرهها در نظر گرفته شدند و تابع مبیّن شاخص «پیچیدگی» بر اساس آنها ارائه شد. محاسبۀ مقدار شاخص در نگارههای این نسخه نشان میدهد که نگارۀ «کابوس ضحاک» دارای بیشترین مقدار پیچیدگی معادل 392، نگارۀ «خان هفتم اسفندیار» دارای کمترین مقدار پیچیدگی معادل 66، و شاخص پیچیدگی 74 درصد از نگارههای این نسخه مقداری بین 124 تا 266 است. به دنبال رویکردهایی که تا کنون در جهت شناخت هنر نگارگری وجود داشته است، این شیوهنامه راهکاری نوین برای بررسی نگارهها از جنبههای فرمی و ساختاری را پیش مینهد. با ارائۀ چنین شاخصهایی میتوان نسبت به ارزیابی و دستهبندی نگارهها از جنبههای گوناگون اقدام نمود، راه حلی مناسب برای انتخاب، مطالعه، و همچنین قیاس آنها با نگارههایی از دیگر نسخهها در اختیار داشت و به شناخت بهتری از این میراث گرانبها دست یافت. این پژوهش از منظر ماهیت دادهها از نوع کمّی و به لحاظ هدف، کاربردی است و گردآوری اطلاعات با روش کتابخانهای صورت پذیرفته است.
واژههای کلیدی: هنر صفوی، نگارگری، مکتب تبریز دوم، شاهنامۀ شاهطهماسبی، تصویر پیکر انسان، تصویر معماری
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1401/2/19 | پذیرش: 1401/6/23 | انتشار: 1401/9/2
دریافت: 1401/2/19 | پذیرش: 1401/6/23 | انتشار: 1401/9/2
فهرست منابع
1. Afshārmahājer, Kāmrān and Tayyaba Beheshti. (2013). "How is the Process of Composition in Iranian Paintings (Case Study: the Painting "Chess Game of Bozarjamehr and the Ambassador of India" from the Manuscript of Shāhnāmeh Bāysonqori)". Ayeene_ye_Mirass. Sh. 57: 10-32. [In Persian with English summary]
2. Āgand, Yaqoob. (2014). Painting School of Tabriz and Qazvin, Mashhad. Tehran: Farhangestān_e_Honar. [In Persian]
3. Ahmadiniā, Mohammad-Javād. "Paintings of Tahmāsbi's Shāh-nāmeh: From Harvard to Art Academy". Naqd_e_Honar Quarterly. Sh. 1 and 2, 2013: 37-54. [In Persian]
4. Āzādbakht, Majid. (2017). History of Iranian Art. Tehran: Kelk_e_Moalem Sājedi Publications. [In Persian]
5. B. Dicson, Martin; Welch, S. Cary. (1981). The Houghton Shahnameh. The Fogg Art Museum. London: Harvard University Press.
6. Foroutan, Manouchehr. (2005). "Iranian Painters' Understanding of the Structure of Iran's Architectural Space". Khiyāl Quarterly. Sh. 13: 70-83. [In Persian with English summary]
7. Haseli, Parviz. (1996). "Manifestation of Architecture in Paintings". Master's thesis in Painting. Tarbiat Modares University. [In Persian]
8. Keshmiri, Maryam; Zahra Rahbarniā (2018). "An Attitude towards Depth (Perspective) in Iranian Painting based on Ibn Haitham's Opinions in al-Manabah". Journal of Fine Arts-Visual Arts. Sh 4: 77-90. [In Persian with English summary]
9. Khaje Ahmad Attari, Ali-reza; Habibullah Āyatollahi; Ali Asghar Shirazi and others. (2012). "Study of Anthropomorphism in Isfahan School Painting ". Journal of Comparative Art Studies. Sh. 4: 92-81. [In Persian with English summary]
10. Moqadam Ashrāfi, M. (2016). From Behzad to Reza Abbasi. (Translated by Nastern Zandi), Tehran: University of Art Publications. [In Persian]
11. Najafipour, Sepideh. (2009). "Investigation of People inside the Frame of Painting". Master's thesis in Painting. Shāhed University. [In Persian with English summary]
12. Nazarli, Mais. (2011). The Dual World of Iranian Miniatures. (Translated by Abbas-Ali Ezzati). Tehran: Art Academy Publications.
13. Pakbaz, Ruein. (2011). Iranian Painting from Ancient Times until now. Tehran: Zarin and Simin Publications, Ch. 12. [ In Persian]
14. R. Canbye, Sheila. (2011). Iranian Painting. (Translated by Mehdi Hosseini), Tehran: University of Art Publications. [In Persian]
15. R. Canby, Sheila. (2011). The Shahnama of Shah Tahmasb. New York: The Metro Politian Museum of Art and Yale University Press.
16. R. Canby, Sheila. (2014). The Shahnama of Tahmasp: The Persian Book of Kings. USA & Iran: The Metropolitan Museum of Art & Vijeh Nashr Co.
17. Shāyestefar, Mahnāz; Mohammad Khazāi; Shāheen Abdul Karimi. (2013). "Investigation of the Social Position of Women and Children during the Safavid Era of Shah Tahmasib Based on the Comparison of Illustrations of the Copies of Tahmasbi's Shahnameh and Haft Aurang Jami". Women in Culture and Art. Sh. 2: 189-208. [In Persian with English summary]
18. Sultānzādeh, Hossein. (2008). Architectural and Urban Spaces in Iranian Painting. Tehran: Chāhartāq.
19. Welch, S. Cary. (1972). A King Book of Kings, The Shahnama of Tahmasp. New York: The Metro Politian Museum of Art.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
