دوره 5، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1400 )
جلد 5 شماره 2 صفحات 95-81 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Afshar L, Sadri M. (2021). Typology of strange creatures in the version of the Aja'ib al-Makhluqat of Tusi. JIC. 5(2), 81-95. doi:10.52547/jic.5.2.6
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-185-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-185-fa.html
افشار لیلا، صدری مینا.(1400). گونه شناسی موجودات عجیب در نسخه عجایب المخلوقات طوسی (قرن 6ه.ق) هنرهای صناعی اسلامی 5 (2) :95-81 10.52547/jic.5.2.6
لیلا افشار1 
، مینا صدری*2
، مینا صدری*2
1- دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران ،zarin.kelk@yahoo.com
2- دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران ،
چکیده: (4441 مشاهده)
نسخهی معروف عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات (شگفتیهای آفرینش) که توسط شمسالدین محمد بن محمود بن احمد طوسی (قرن 6 ه .ق) تألیف شده، شهرتی جهانی یافته است. نگارههای موجود در این نسخه به لحاظ اینکه با محوریت موجودات عجیب تصویر شده است، مورد مناسبی برای مطالعه گونهشناسی این موجودات است. هدف از این تحقیق، ابتدا معرفی نسخه عجایب المخلوقات طوسی (قرن 6ه.ق) و سپس دستهبندی گونههای مختلف موجودات در نگارههای این نسخه بوده است. به علت تخیل به کار گرفته شده در عناصر تصویری موجود در نسخۀ مورد نظر، نگارهها دارای دقایق و ظرایف ویژهای هستند، که آنها را، نیازمند توجه و تحلیل دقیق کرده است. از اینرو در این پژوهش، پس از معرفی نسخه و نگارههای آن، تلاش شده، براساس نوع عناصر تصویری، گونههای مختلف نگارهها دسته بندی شده و در جدولی معرفی شوند. بر همین مبنا، این مقاله به دنبال بررسی این موضوع بوده است که آیا نگارههای این نسخه، قابلیت گونهشناسی دارند؟ و در پی پاسخ به این سؤال است: در نسخه عجایب المخلوقات طوسی (قرن6 ه.ق)، چندگونه از موجودات عجیب وجود دارد؟ روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانهای- اسنادی است. روش تجزیه و تحلیل آثار بر مبنای مطالعات کیفی و از حیث هدف، بنیادین است. نتایج کلی تحقیق بر این امر اذعان دارندکه تصاویر موجود در این نسخه در 6 گونهی موجودات عجیب تقسیمبندی شده است. یافته های آن موجودات عجیب در دو شاخۀ ترکیبی و تلفیقی قرار می گیرند. موجودات ترکیبی دارای چهار گونه است. شامل : 1- پیکرگردانی انسانی 2- پیکرگردانی حیوانی 3- گیاهی 4- صور افلاک است که البته این دستهبندیها خود به دستهبندی جزئیتری تقسیم شده است. همچنین موجودات تلفیقی شامل دوگونه 1- قصص قرآنی و روایات الهی 2-موجودات عجیب و غرب (تلفیقی) اژدها، سیمرغ، دیو و فرشته تقسیم بندی شده است.
واژههای کلیدی: عجایب المخلوقات، شمس الدین محمد بن محمود بن احمد طوسی، موجودات عجیب و غریب، گونه شناسی
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1401/3/12 | پذیرش: 1401/3/19 | انتشار: 1401/3/19
دریافت: 1401/3/12 | پذیرش: 1401/3/19 | انتشار: 1401/3/19
فهرست منابع
1. Ajand, Yaqub. (2009). The principle of waqf in Iranian painting. Journal of Fine Arts - Visual Arts. (38): 5-13. [In Persian].
2. Amid, Hasan. (2029). Farhang-e Amid: including Persian words and Arabic and European words that are expressed in Persian language and scientific and literary terms, Tehran: Farhang-e Andishmandan. [In Persian].
3. Chevalier, Jean. Gerbran, Allen. (2000). Culture of symbols: myths, dreams, customs, etc., translated and researched by Soodabeh Fazaili: Tehran, Jeyhun. [In Persian].
4. Dehkhoda, Ali Akbar. (1994). Dehkhoda Dictionary, First Edition, Tehran: Tehran University Press. [In Persian].
5. Jafarian, Rasool. (2012). The concept of knowledge in Islamic civilization about the wonders of Tusi creatures. Journal of Academic Library and Information Research. (61): 45-78. [In Persian].
6. Mehri, Fatima. (2009). Animal Book: Zoology in Islamic Civilization, Maaref Quarterly. (67): 44-63. [In Persian].
7. Modares Sadeghi, Jafar. (1996). The Wonder Letter of Mohammad Ibn Mahmoud Hamedani from the series of books for reading texts, Research Institute of Humanities and Cultural Studies, Comprehensive Portal of Humanities, Amir Razi Central Publishing. [In Persian].
8. Qazvini, Zakaria bin Muhammad. (1904). Wonders of Creatures and Strangers of Creatures by Mohammad Nasir Khansari, Tehran: Lithography. [In Persian].
9. Taheri, Alireza .(2011). The sacred tree, the speaker tree, and the process of forming the role of the waqf. Nazar Garden Magazine. (19): 43-54. [In Persian].
10. Tusi, Muhammad ibn Mahmud ibn Ahmad. (1966). The wonders of creatures and the strangeness of beings. By Manouchehr Sotoudeh, Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company. [In Persian].
11. Rastegar Fasaei, Mansour. (2004). Incarnation in mythology. Tehran: Institute of Humanities and Cultural Studies. [In Persian].
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
