دوره 6، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1401 )
جلد 6 شماره 2 صفحات 25-13 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mafitabar A, Sharifzade S A M. (2022). A Study on Application of Textiles in Packaging Small-Sized Items in the Qajar Period Based on Written Documents and Qualitative Properties of the Designs and Motifs. JIC. 6(2), 13-25. doi:10.52547/jic.6.2.13
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-199-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-199-fa.html
مافی تبار آمنه، شریف زاده سیدعبدالمجید.(1401). کارکرد منسوجات در بسته بندی کالاهای کوچک در عصر قاجار به روایت اسناد مکتوب و با نظر به ویژگی های کیفی طرح و نقش هنرهای صناعی اسلامی 6 (2) :25-13 10.52547/jic.6.2.13
1- دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران، ایران ، a.mafitabar@art.ac.ir
2- پژوهشکده هنرهای سنتی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران
2- پژوهشکده هنرهای سنتی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران
چکیده: (4948 مشاهده)
منسوجات در عصر قاجار همچون هر دوره دیگر، کارکردی فراتر از پوشاک داشت و در بسیاری از امور ازجمله بستهبندی و نقل و انتقال کالاهای کوچک بهکار میآمد. شکلی از مصرف که چگونگی آن در پژوهشهای هنرهای کاربردی مورد غفلت واقع شده است. با این حساب پرسش این خواهد بود: در عصر قاجار، منسوجات در چه قالب یا قالبهایی برای بستهبندی و حمل کالاهای کوچک و روزمره بهکار میآمدند و انواع مورد استفاده در این کاربرد از جهت طرح و نقش چگونه ارزیابی میشوند؟ هدف این مقاله شناسایی اقلام منسوج در بستهبندی و جابهجایی کالاهای کوچک همچون مهر، کتاب، سکه، خوراک، آینه، ساعت در مرتبه اول؛ و مُداقه در ویژگیهای کیفی طرح و نقش منسوجات مورد استفاده در این اقسام؛ در مرتبه دوم است. نتیجه پژوهش با نمونهگیری احتمالی طبقهبندیشده به شیوه تحلیلی–تاریخی، با نظر به اسناد مکتوب مبتنیبر سنت سفرنامهنگاری و واکاوی در نمونههای تصویری مبتنیبر قطعات ملموس منسوجات نشان داد: بقچه، خُنچهپوش، کیسه پرشال، دستمال و حوله (لُنگ) از اصلیترین انواع مورد استفاده در چنین کاربردی بودند. به سبب ابعاد کوچک چنین اقلامی در بسیاری موارد (بهجز خُنچهپوش) امکان تهیه آنها از پارچههای کهنه وجود داشت و البته در هر صورتی که بود، معمولاً با هنرهای تکمیلی بهویژه رودوزی زینت میشد. با این مصرف، از میان طرحهای نُهگانه پارچه، انواع واگیرهای، افشان، قابی (خشتی/ چهارخانه)، محرمات (راهراه)، محرابی و ترنجدار با فراوانی بیشتر قابل ملاحظه است و هرچند در برخی موارد طرحهای محرمات و خشتی فارغ از نقش هستند، اما در صورت کلی، صور گیاهی برای نقشاندازی در تمام طرحها پیشی دارد و در برخی موارد بهتبع تکنیک رودوزی (چشمهدوزی) با نقوش هندسی جایگزین شده است. درمجموع آنکه طرح ترنجدار بهسبب هماهنگی بیشتر با محیط چهارگوش یا دایره پارچه مورد استفاده در بقچه، خُنچهپوش، کیسه پرشال، دستمال و حوله (لنگ) از رواج بیشتری برخوردار بود که در قاطبه موارد با نقوش گیاهی آرایهبندی میشد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1401/4/19 | پذیرش: 1401/9/26 | انتشار: 1401/12/24
دریافت: 1401/4/19 | پذیرش: 1401/9/26 | انتشار: 1401/12/24
فهرست منابع
1. Ackreman, Ph. (2016). A survey of Persian art: from prehistoric times to the present: bibliography of Islamic Persian art to 1938. By A. Pope & Ph. Ackreman. Translated by Z. Rouhfar. Vol. 5. Tehran: Elmi va Farhangi: 2307- 2472. (Original Work Published 1977).
2. Alvand, A. (1984). Iran's textile industry from long ago to the present. Tehran: Polytechnic Industrial Faculty. [in Persian].
3. Anavian, R. & Anavian, J. (1997). Royal Termeh of Iran and Kashmir. Under the Supervision of T. Yamananobe. Tehran: Iranian Academy of the Arts. [in Persian].
4. Azod-al Doleh, A. (2015). History of Azdi (Biography of Fath Ali Shah). Tehran: Kane-ye Tarikh va Tasvir-e Abrishami. [in Persian].
5. Baker, P. (2006). Islamic textiles. (M. Shayestefar Trans.). Tehran: Institute for Islamic Art. (Original Work Published 1995). [DOI:10.4000/perspective.387]
6. Bishop, I. B. (1996). Jurneys in persia and Kurdistan. (M. Amiri Trans.). Tehran: Sepand. (Original Work Published 1891).
7. Brown, E. G.(1996). A year amongst the Persians. (Z. Mansouri Trans.). Tehran: Saffar. (Original Work Published 1893).
8. D'Allemagne, H. R. (1999). From Khorassan to the land of the Backhtiaris: three months of travel in Persia. (Q. Samiei Trans.). Tehran: Tavous. (Original Work Published 1911). [in French].
9. D'arcy Todd, E. (2018). Mazandaran paper. (H. Jalali Azizan Trans.). Bochum of Germany: Ayda.
10. D' Kotzebue, M. V. (1986). Narrative of a Journey in to Persia, in the suite of the Imperial Russian Embassy in the year 1817. (M. Hedayat Trans.). Tehran: Javidan. (Original Work Published 1819).
11. D' Gobineau, J. A. (1963). The Iranian letters of D' Gobineau. (A. Qffari Trans.). Tehran: Dehkhoda. (Original Work Published uncertain). [in French].
12. D' Gobineau, J. A. (2006) Three years in Asia: from 1855 to 1858. (Z. Mansouri Trans.). Tehran: Negarestan-e Ketab. (Original Work Published 1859). [in French].
13. Drouville, G. (1988). Travel in Persia during the years 1812 and 1813. (M. Etemad moGhadam Trans.). 3rd Ed. Tehran: Shabaviz. (Original Work Published 1819). [in French].
14. Ehsham al-Sultaneh, M. (1988). Memories of ٍEhsham al-Sultaneh.(By M.M. Mousavi). 2nd Ed. Tehran: Zavar. [in Persian].
15. Farbod, F. (2009). The influence of industrial revolution on the Persian textile design of Qajar period (from pattern design aspect). Thesis for Ph.D. in Art Studies. Under Guidance of M. Khazaei. School of Art and Architecture. Tarbiat Modarres University. [in Persian].
16. Flandin, E. (1977). Journey to Persia 1840 - 1841. (H. Noursadeghi Trans.). 3rd Ed. Tehran:Eshraghi. (Original Work Published 1851). [in French].
17. Feuvrier, J. (1983).Three years at the Persian court. (A. Eghbal Ashtiani Trans.). 2nd Ed. Tehran: Donyaye Ketab. (Original Work Published 1900). [in French].
18. Fraser, J. B. (1985). A winter's Journey (Tatar) from constantinople to Tehran. (M. Amiri Trans.). Tehran: Toos Book. (Original Work Published 1838).
19. Furukawa, N. (2005). Travels of Nobuyoshi Furukawa member of the general staff the deputy of and first embassy of Japan to Persian. (H. Rajabzadeh & K. Eura Trans.). Tehran: Anjoman-e Asar o Mafakher-e Farhangi. (Original Work Published uncertain). [in Japanese].
20. Gheibi, M. (2006). An 8000- Year History of Persian Costume. Tehran: Hirmad Book Store. [in Persian].
21. Hajighasemi, Z. Hoshyar, M. & Khaki, M. (2022). A Comparative Study on the Motifs and Types of Needlework in the Clothing of Men and Women of the Qajar Court. Honar-haye Senaee-ye Iran. 4 (1). 157- 169. [in Persian].
22. Holtzer, E. (1976).Persia 113 years ago. (M. Asemi Trans.). Tehran: Vezarat-e Farhang va Honar. (Original Work Published 1975). [in German].
23. Jones Brydges, H. F. (2007). n Account of the transaction of His Majesty's Mission to the court of persia, in the years 1807 -11: to which is appended a brief history of the wahauby. (M. Salehi Allame Trans.). Tehran: Saless. (Original Work Published 1834).
24. Karimi, A. (2019). ''Boqcheh''. The great Islamic encyclopedia. By S. K. Mousavi Bojnourdi. Tehran: The center for The great Islamic encyclopedia. [in Persian].
25. Mafitabar, A. & Kateb. F. (2018). Restoration of the design and motif of the textiles in the reign of Fathali Shah Qajar in view of royal figurative paintings. Pazhuhesh-E Honar. 8 (15). 87- 106. [in Persian].
26. Mafitabar, A. (2022). Naser al-Din Shah-Era Women's and Men's Clothing as Reflected in Sani ol-Molk's Illustrations of One Thousand and One Nights. Bagh-e Nazar. 18 (105), 111- 122. [in Persian].
27. Masaharu, Y. (2011). Mission to Persia. (H. Rajabzade Trans.). 2nd Ed. Mashhad: Astan Quds Razavi. (Original Work Published uncertain). [in Japanese].
28. Mobini, M. & Asadi, A. (2017). A Study on Fashion and Clothing of the Qajar Period. Tehran: Alzahra & Morakkaab-e Sepid. [in Persian].
29. Mounesi Sorkheh, M. (2017). Iranian Clothing in the Qajar Era (How and Why). Tehran: Alzahra & Morakkaab-e Sepid. [in Persian].
30. Morier, J. J. (2011). A Journey through Persia, Armenia, and Asia Minor, to constantinople, in the years 1808 and 1809. (A Serri Trans.). 1st Vol. Tehran: Toos. (Original Work Published 1818).
31. Olivier, G. A. (1992). Journey through the Turkic Empire, Egypt and Persia. (Mohammadtaher Mirza Trans.). By Q. Warahram. Tehran: Ettelaat. [in German].
32. Polak, J. E. (1989). Persia the country and its inhabitants. (K. Jahandari Trans.). 2nd Ed. Tehran: Kharazmi. (Original Work Published 1865). [in German].
33. Rouhfar, Z. (2012). Textile Weaving in Qajar Period. Tehran: Armanshahr. [in Persian].
34. Serena, M. C. (1983). My journey: personal memories. (A. Seyyedi Trans.). Tehran: Zavar. (Original Work Published 1881). [in French].
35. Shahri, J. (1999). Social history of Tehran in the 13 th century (Life, Business). Vol. 1-4. 3 rd Ed. Tehran: Rasa. [in Persian].
36. Shahri, J. (1999). Old Tehran. Vol. 1. 4th Ed. Tehran: Moien. [in Persian].
37. Sparroy, W. (2004). Persian children of the Royal family. (F. shahloueipour, Trans.). Tehran: Offical Site Of Iran's Pen Association. (Original Work Published 1901).
38. Tamson, M. (2010). Designing of Traditional motifs.10th Ed. Tehran: Sahami-e Khas. [in Persian].
39. Tancoigne, M. (1999). Letters on Persia and Asian Turkey. (A. Saiedi Trans.) Tehran: Cheshme. (Original Work Published 1819). [in French].
40. Vambery, A. (1997). Arminius Vambery, his life and adventures. (M. Ariya Trans.). 2nd Ed. Tehran: Elmi va Farhangi. (Original Work Published 1884).
41. Wearden, J. M. & Baker, P. (2017). Iranian Textiles. (M. Maboubi Trans.). Tehran: Nazar. (Original Work Published 1883).
42. Wills, J. Ch. (2009). In the land of the lion and sun, or Modern Persia: being Experiences of life in Persia from 1866 to 1881. (Gh. Qaragouzlou Trans.). Tehran: Eqbal. (Original Work Published 1995).
43. URL1: https://www.vam.ac.uk (access date: 8/8/2021)
44. URL2: https://www.brooklynmuseum.org (access date: 8/8/2021)
45. URL3: http://textileasart.com (access date: 8/8/2021)
46. URL4: https://museumfreemasonry.org.uk (access date: 8/8/2021)
47. URL5: https://www.metmuseum.org (access date: 8/8/2021)
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
