دوره 7، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1402 )
جلد 7 شماره 1 صفحات 36-25 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Motevalli M, Ghazizadeh K, Afshari M. (2023). Retrieval the root of the motif of the harpy in Iranian art from ancient to Seljuk period. JIC. 7(1), 25-36. doi:10.52547/jic.7.1.25
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-265-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-265-fa.html
متولی محمد، قاضی زاده خشایار، افشاری مرتضی.(1402). بازجُست بنمایه نقش هارپی در هنر ایران از دوره باستان تا سلجوقی هنرهای صناعی اسلامی 7 (1) :36-25 10.52547/jic.7.1.25
محمد متولی1 
، خشایار قاضی زاده*2 ، مرتضی افشاری3
، خشایار قاضی زاده*2 ، مرتضی افشاری3
1- دانشجوی دکترای تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2- دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران ،ghazizadeh@shahed.ac.ir
3- دانشیار دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2- دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران ،
3- دانشیار دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
چکیده: (5069 مشاهده)
در هنر پیشااسلامی ایران، نقش جانوری ترکیبی دیده میشود که به هارپی معروف است. این نقش، دارای سر انسان و بدن پرنده است و بهعنوان موجودی فرازمینی، پیک مرگ و رهایی روح از جسم مطرح شده است. آغاز بهکارگیری این نقش در هنر ایران باستان از دوره ایلام میانی و در هنر اسلامی، دوره سامانیان است. اوج حضور آن در آثار سفالی و فلزی دوره سلجوقی است. استفاده از این نقش در مقایسه با دیگر نقوش ترکیبی، میزان اهمیت آن را نشان میدهد و مؤکد هدفی برتر از تزیین صرف توسط هنرمند، یعنی انتقال مفاهیمی در حوزه دین، اعتقادات و فرهنگ است. نوع ترکیب این جانور در هنر ایران پیشااسلامی و اسلامی در عین شباهت، دارای تفاوتهای ساختاری است که در طول زمان، باعث تغییر در محتوا و مفهوم آن گردیده است. در برخی دورهها، هنرمندان برای القای مفاهیم خاص و جدید، از سر زن و عناصری همچون تاج برای تغییرات ساختاری هدفمند استفاده میکردند تا مفاهیم خاصی همچون شکوه شاهانه را منتقل نمایند. در دوره پیشااسلامی، این نقش دارای شاخصههای خاص همچون پای انسان یا چهارپا، نقوش گیاهی، دم ماهی و شاخ؛ و در دوره اسلامی با نقوش گیاهی پیچان، هاله نور و در آثار کاربردی همچون ظروف و مجسمههای تک پیکره دیده شده است. مطالعه و نمایش سیر تحول این نقش بر اساس فرم و محتوا در هنر ایران از دوره باستان تا دوره سلجوقی و سپس یافتن عوامل مشترک و متمایز در منقوش شدن آن در دوره پیشااسلامی و اسلامی، از پرسشهای مطرح شده در این پژوهش است. نتایج نشان میدهد مذاهب پیشااسلامی و اسلامی، گسترش علوم و بهویژه نجوم، ادبیات کهن بهخصوص شاهنامه؛ و عقاید و باورهای عامه از دلایل مؤثر در نمایش این نقش بوده است. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانهایاسنادی انجام پذیرفته است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1402/2/18 | پذیرش: 1402/3/27 | انتشار: 1402/9/29
دریافت: 1402/2/18 | پذیرش: 1402/3/27 | انتشار: 1402/9/29
فهرست منابع
1. Aabed doost, H. Kazempour, Z. (2008). The survival of ancient sphinxes and harpies in the art of the Islamic period. Negreh, No. 13: 81-91. [in Persian]
2. Afifi, R. (1995). Iranian mythology and culture, First edition, Tehran, Toos. [in Persian]
3. Avesta. (1995). Report and research of Jalil Dostkhah, The second volume, second edition, Tehran, Morvarid. [in Persian]
4. Boardman, John. (1970). Pyramidal Stamp Seals in the Persian Empire, Iran, British Institute of Persian Studies, Vol. 8: 19-45. [DOI:10.2307/4299629]
5. Dadvar, A. Rouzbahani, R. (2016). Comparative study of hybrid animals in Achaemenian and Assyrian art With focus on reliefs and stamps. Negareh Journal, 11(39): 16-33. [in Persian]
6. Dadvar, A. Mobini, M. (2008). Composite animals in ancient Iranian art, Tehran, Al-Zahra University. [in Persian]
7. Eslami Nadushan, M. A. (1990). What comes from ancient civilizations. Political & Economic Ettelaat, vol. 14: 151-152. [in Persian]
8. Ghirshman, R. (1985). Iranian art during the Median and Achaemenid periods, Translator: Isa Behnam, third edition, Tehran, Elmi-farhangi Publishing Company. [in Persian]
9. Hall, J. (2011). Illustrated dictionary of symbols in Eastern and Western art, Translator: Roqieh Behzadi, Tehran, Contemporary Culture. [in Persian]
10. Hatam, Gh. A. (1995). Motif and symbol in ancient Iranian pottery. Honar Quarterly, No. 28: 355-378. [in Persian]
11. Heydarniai Rad, Z. Shabanlou, A. (2016). Analysis of the myth of Simorgh in Ferdowsi's Shahnameh, Ancient History of Persian Literature(Kohan-name-ye Adab-e Parsi), No. 1 (23): 105-130. [in Persian]
12. Hinels, John Russell. (2009). Iranian Myths, Translator: Mahnaz Shayesteh far, Tehran, Publishing Institute of Islamic Art Studies.
13. Hoseini, H. (2011). Reflection and analyses of composed animals in Islamic pottery of Iran. Honar-ha-ye-Ziba Honar-ha-ye tajasomi, vol. 17, No. 4: 45-54. [in Persian]
14. Keshtgar, M. Taheri, A. (2013). Harpy image in Islamic art based on metal and pottery works (5th to 8th centuries AH). Naghsh Mayeh, Vol. 8, No. 21: 33-43. [in Persian]
15. Lerner, Judith A. (1975). A Note on Sasanian Harpies, Iran, British Institute of Persian Studies, Vol. 13: 166-171. [DOI:10.2307/4300533]
16. Majidzadeh, Y. (2008). Mesopotamian history and civilization, Vol. II: Art and Architecture, Tehran, Academic Publishing Center. [in Persian]
17. Mashhadban, A. (2012). Examination and introduction of pictorial art on Urartur belts, Master's thesis in art research, Faculty of Art and Media of Payam Noor University, Tehran, Iran. [in Persian]
18. Pope, Arthur Upham. Ackerman, Phyllis. (2008). A survey of Persian art, from prehistoric times to the present, Tehran, Elmi Farhangi.
19. Pournamdarian, T. (1990). Simorgh and Gabriel. Literary essays. 90 - 91: 463-467. [in Persian]
20. Rahmani, N. Mahmoudi, F. (2016). To study the evolution of Harpy motif in Iranian art (from pre-historic to contemporary ages), Honar-ha-ye-Ziba Honar-ha-ye tajasomi, period: 22, No. 1: 53-67. [in Persian]
21. Shale, P. (1967). Brief history of major religions, Translator: Manouchehr Khodayar, third edition, Tehran, University of Tehran. [in Persian]
22. Soltani Gard Faramarzi, A. (1993). Simorgh in the Iranian culture Territory, Tehran, Mobtakeran. [in Persian]
23. URL1: https://harvardartmuseums.org/ (access date: 8/8/2022)
24. URL2: www.metmuseum.org (access date: 8/9/2022)
25. URL3: www.rugrabbit.com (access date: 12/9/2022)
26. URL4: www.bonhams.com (access date: 13/9/2022)
27. URL5: www.davidmus.dk (access date: 25/9/2022)
28. URL6: www.clevelandart.org (access date: 12/10/2022)
29. URL7: www.collections.vam.ac.uk (access date: 16/10/2022)
30. URL8: www.iranatlas.info (access date: 24/10/2022) [DOI:10.1007/s15005-022-3111-9]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
