دوره 8، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1403 )
جلد 8 شماره 1 صفحات 84-67 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Boozari A, Tahery F. (2024). Typeface "Amin al-Shar'": Distinguished Typeface Used in Books Printed with Movable Type in Tabriz (1243-1252 AH). JIC. 8(1), 67-84. doi:10.61186/jic.8.1.276
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-276-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-276-fa.html
بوذری علی، طاهری فائزه.(1403). تایپفیس «امینالشرع»: شاخص کتابهای چاپ سربی تبریز (۱۲۴۳-۱۲۵۲ ق.) هنرهای صناعی اسلامی 8 (1) :84-67 10.61186/jic.8.1.276
علی بوذری1 
، فائزه طاهری*2
، فائزه طاهری*2
1- گروه ارتباط تصویری و تصویرسازی، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران
2- گروه ارتباط تصویری و تصویرسازی، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، دانشگاه هنرایران، تهران، ایران ،faeze.tahery@yahoo.com
2- گروه ارتباط تصویری و تصویرسازی، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، دانشگاه هنرایران، تهران، ایران ،
چکیده: (2191 مشاهده)
چاپ کتاب به زبان فارسی در جهان با طبع کتاب داستانِ مسیح و داستانِ سن پیدرو در لیدن آغاز شد (1639 م.). پس از گذشت ۳۰۰ سال از اختراع چاپ حروفی به دست گوتنبرگ (۱۴۵۵ م.) و ۲۰۰ سال بعد از طبع نخستین کتاب چاپی فارسی، نخستین کتاب چاپ حروفی در ایران در سال ۱۲۳۳ ق. (۱۸۱۸ م.) در تبریز منتشر شد. این پژوهش نشان میدهد که ده کتاب در بین سالهای ۱۲۳۳ ق. (۱۸۱۸ م.) تا ۱۲۵۲ ق. (۱۸۳۷ م.) در تبریز و به شیوۀ چاپ حروفی منتشر شد. مطبعۀ علی بن الحاج محمدحسین المرحوم التبریزی، معروف به امینالشرع تبریزی، واپسین مطبعۀ و ناشر بیشترین منشورات (چهار کتاب) را در این دوره در تبریز است. با توجه به این موضوع که این منشورات همگی با یک تایپفیس طبع شدهاند، این پژوهش با هدف مطالعۀ بصری تایپفیس «امینالشرع» در پی پاسخ به این پرسش است که این تایپفیس به لحاظ فرمی دارای چه ویژگیهای بصری بوده است؟ تحقیق حاضر از منظر هدف کاربردی و از منظر ماهیت دادهها کیفی است و برای جمعآوری دادهها از منابع کتابخانهای استفاده شده است. یافتههای تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس مطالعۀ تنوع فرم و کاربرد حروف، مشابهت و افتراق آنها با هم تحولات و گستردگی فرمها در شرایط مختلف و در همنشینی با حروف دیگر در تایپفیس به دست آمده است. نتایج مستخرج از این تحقیق نشانگر استفاده از فرمهایی با تنوع زیاد در برخی از خانوادههای حروف، برای مثال خانوادههای «ک» و «ه»، برگرفته از شیوههای مبتنی بر خوشنویسی خط نسخ است. از سوی دیگر ترفندهایی مانند همنشینی با حروف خاص، برای مثال فرم خاصی از خانوادۀ «ب» در کنار خانوادۀ «س»، نشانههایی از توجه به رسانه و محدودیتهای ابزار چاپ است. همچنین استفاده از خردهفرمهای مشترک برای ساخت حروف دیگر، برای مثال «ـن» در شکلگیری «ـس، س، ـص، ص»، نگاه مبتنی بر طراحی تایپ را منعکس میکند که در استفاده از ابزار جدید بروز پیدا کرده و خبر از خلاقیت و نبوغ متخصصان آن دوره دارد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1402/3/27 | پذیرش: 1403/6/22 | انتشار: 1403/10/15
دریافت: 1402/3/27 | پذیرش: 1403/6/22 | انتشار: 1403/10/15
فهرست منابع
1. Afrasyabi, H. (2008). The Oldest Book Printed with Movable Type in Hamedan in 1833, Payām-e Bahārestān, 1-2: 655-659. [in Persian]
2. Ahmadi Nia, M. J. (2012). A Study of Designing Typeface and Its Utilization in Books Printed with Moveable Type in the First Half of the 19th Century (Unpublished Dissertation for MA in Art Research) Shāhed University, Tehran. [in Persian]
3. Ahmadi Nia, M. J. (2014). Font Design of Resaleh-ye Jahadiyeh, the First Persian Printed Book in Iran, Library Studies and Information Organization, 3 (25): 130-148. [in Persian]
4. Ahmadi Nia, M. J., & Shirazi, A. A. (2014). The Formation Process of the Letterpress Printed books in Qajar Era, Negareh, 32: 65-79. [in Persian]
5. Ambrose, G., & Harris, P. (2011). A Visual Dictionary of Graphic Design Paperback. Translated by Ladan Rezayee. Nazar. [in Persian]
6. Babazadeh, Sh. (1999). The History of Printing in Iran. Tahouri. [in Persian]
7. Bamdad, M. (1968). Biography of Iranian Noblemen in the 18th, 19th, and 20th Centuries. Zavar. [in Persian]
8. Boozari, A. (2011). Chehel Toufan: A Study on the Lithographed Images of Tufan al-Boka. Library, Museum and Document Center of IRAN Parliament. [in Persian]
9. Boozari, A. (2023). Nokhostineh-Chap-ha-ye Iran: The Initial Book Printed with Moveable Type in Iran. Pouyanama. [in Persian]
10. Marzolph, U. (2007). Persian Incunabula: A Definition and Assessment. Gutenberg-Jahrbuch, 82: 205-220.
11. Mirza Bozorg Qa'em-Maqam, I. (2014). Resāle-ye Jahādeyeh [Facsimile 1818]. Atf. [in Persian]
12. Mirza Bozorg Qa'em-Maqam, I. (nd). Resāle-ye Jahādeyeh [Facsimile 1819]. Qom: 'Atf. Enteshārat-e Farhang-e Iran Zamin. [in Persian]
13. Mohit Tabatabayee, M. M. (1976). First Printing with Moveable Type, Followed by Lithography, Rahnama-ye Ketab, 19: 208-212. [in Persian]
14. Qasemi, S. F. (2001). The History of Iranian Press, the Era of Mohammad Shah and Naser al-Din Shah. Ministry of Culture and Islamic Guidance. [in Persian]
15. Shcheglova, O. P. (1975). Katalog litografirovannykh knig na persidskom i︠a︡zyke v sobranii Leningradskogo otdelenii︠a︡ Instituta vostokovedenii︠a︡ AN SSR. Vol. 1-2. Institut vostokovedenii͡a︡ (Akademii͡a︡ nauk SSSR). Leningradskoe otdelenie.
16. Shcheglova, O. P. (2009). The History of Lithographed Printing in Iran. Translated by Parvin Monzavi. Mo'en. [in Persian]
17. Soltani, P., & Rastin, F. (2000). A Cyclopedic Dictionary of Library and Information. Farhang-e Moaser. [in Persian]
18. Taheri, F., & Boozari, A. (2023). Visual Study of the Typeface of "Qur'an Zayn al-Ābedin", Used in Qur'ans Printed with Movable Types (1827-1855 AD). Negareh. 67: 5-25. [in Persian]
19. Taheri, F. (2018). Basics of Visual Design for Persian Font. Fātemi. [in Persian]
20. URL 1: Majidi, M. (2018). "Ligature: Stitches in Typography" Accessed on February 8, 2024, at https://roozrang.ir
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
