دوره 7، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1402 )                   جلد 7 شماره 2 صفحات 132-119 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Aq Atabai R, Hashemi G. (2023). A Comparative Study of Inscribed Fabrics of the Buyids and Fatimids of Egypt. JIC. 7(2), 119-132. doi:10.52547/jic.7.2.311
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-311-fa.html
آق آتابای رحیمه، هاشمی غلامرضا.(1402). مطالعه تطبیقی پارچه های کتیبه دار آل بویه و فاطمیان مصر هنرهای صناعی اسلامی 7 (2) :132-119 10.52547/jic.7.2.311

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-311-fa.html


1- دانشکده صنایع‌دستی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران ، r_atabay71@yahoo.com
2- گروه صنایع‌دستی، دانشکده صنایع‌دستی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران
چکیده:   (2906 مشاهده)
یکی از مهم‌ترین انواع پارچه‌های کتیبه‌دار، پارچه‌های طراز است که علاوه بر جنبه زیباشناسی آن، دارای کاربردهای گوناگون سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بوده است. این پارچه در طول حکومت آل‌بویه و فاطمیان مصر که هر دو حکومتی شیعه بودند کاربرد داشته و نمونه‌هایی از آن برجای ‌مانده است. با عنایت به ویژگی خاص این پارچه که عملکردی همچون یک رسانه داشته، این پرسش‌ها مطرح است که نقش، جایگاه و کارکردهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی این پارچه‌ها در دوران آل‌بویه و فاطمیان مصر چه بوده است؟ وجوه اشتراک و افتراق پارچه‌های کتیبهدار دوران آل‌بویه و فاطمیان مصر چیست؟ هدف از انجام این پژوهش، بررسی تطبیقی نقش و جایگاه پارچه‌های کتیبهدار و بهخصوص طراز در دوران آل‌بویه و فاطمیان مصر به‌عنوان یک رسانه است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد، استفاده از کتیبه‌هایی با مضامین مذهبی و شیعی، استفاده از خط کوفی و زبان عربی برای نگارش، تقارن، تعادل و توازن در اجرای نقوش تزئینی، استفاده بیشتر از موضوعاتی معنوی مثل آرزوی سعادت و بخشش ازجمله وجوه مشترک و مواردی چون؛ استفاده از تکنیک‌های متفاوت بافت، سبک متفاوت خط کوفی، تفاوت رنگ‌ها، استفاده از مضامین گوناگون ادبی، مذهبی، نقوش نمادین، شیوه اجرای متفاوت نوشتار و خط کرسی ازجمله وجوه متفاوت پارچه‌های کتیبهدار این دوران است. افزون بر این، بر اساس رویکرد شکل‌دهی مشخص گردید که پارچه‌های مورد مطالعه ابتدا با هدف سیاسی و اجتماعی و پس ‌از آن، اقتصادی و فرهنگی تولید و در خدمت اندیشه‌های حاکمان وقت بوده‌اند. این پژوهش با روش توصیفی، تحلیلی و تطبیقی و با استفاده از اطلاعات کتابخانه‌ای به سرانجام رسیده است.
متن کامل [PDF 2065 kb]   (1747 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1402/8/23 | پذیرش: 1403/1/18 | انتشار: 1403/2/2

فهرست منابع
1. Alexander, Victoria D. (2017). Sociology of the arts: exploring fine and popular forms. (A. Ravadrad trans.), third edition, Tehran: Iranian Academy of Arts. (Original work published 1959)
2. Babaii, P & Bolkhari, H. (2016). The position of weaving and tailoring in the arts and industries of Iran. Art Quarterly Book Review, No. 12, p.p 284-296. [In Persian]
3. Baker, P. (2006). Islamic Textiles. (M. Shayestefar Trans). Tehran: Institute for Islamic Art (Original work published 1995)
4. Chevalier, J & Gheerbrant, A. (2003). Dictionary of Symbols. (S. Fazaili Tran.) Third edition, Tehran: Jihon. (Original work published 1969)
5. Chevalier, J & Gheerbrant, A. (2006). Dictionary of Symbols. (S. Fazaili Tran.) Fourth edition, Tehran: Jihon. (Original work published 1969)
6. Chitsaz, M. (2000). History of Iranian costumes (from the beginning of the Islamic era to Mongol invasion). Tehran: Samt. ‎[In Persian]
7. Cooper, J. (2000). An illustrated encyclopedia of traditional symbols. (M. Karbasian Trans). Tehran: Farshad. (Original work published 2000)
8. Faraji Alhosseyni, F. (2014). Fatimid inscriptions on Egyptian monuments. (M. Fadavi Trans.) Tehran: Art Research Institute. (Original work published 2007)
9. Farbod, F. & Sayyahi, M. (2017). Reflections of Shi'a Islam Beliefs in Fatimid Arts (Case Study: Fatimid Textiles). Iranian Scintific Association of Vitual Arts. No. 4. P.p 85-98. [In Persian]
10. Fathi, L. (2007).The writings on the fabrics of the Islamic period. The Modares Semiannual Art. No. 2. P.p 63-75. [In Persian]
11. Ferrier, R. (1995). The Arts of Persia. (P. Marzban Trans). Tehran: Farzanrooz. (Original work published 1989)
12. Ghobadiani, N. (1956). The travelogue of Abu Moin Hamiduddin Naser bin Khosro Qabadiani Marozi. (By M. Dabir Siaghi). Tehran: Sepehr. [In Persian].
13. Hatam, Gh. (2012). Art and Islamic civilization 2. Second edition. Tehran: Payam Noor. [In Persian]
14. Ibn- Hawqal, (1987). Safar-name-ye-Ibn e Hawql, Iran in surrat ol-arz (J. Shoar trans.), second edition, Tehran: Amirkabir. (Original work published 1987)
15. Kafami, T. (1942). Mesbah. Tehran: Published by Fakhriyeh school. [In Persian]
16. Khosro Khani, Z. (2020). Tiraz in Fatimid of Egypt: organizations, functions and roles. Proposal of M.A.Faculty of Theology and Religious. Shahid Beheshti University. [In Persian]
17. Mackie, Louise W. (2015). Symbols of Power: Luxury Textiles from Islamic Lands, 7th-21st Century. New Haven/London: Yale University Press/Cleveland Museum of Art.
18. Matez, A. (1999). The Renaissance of Islam: History, Culture and Society in the 10th Century Muslim World. Third edition. (A. Zhekavati Trans). Tehran: Amirkabir.
19. Mitford, M. (2015). The Illustrated Book of Signs & Symbols. (M. Ansari & H. Bashirpour Trans). Tehran: Sayan. (Original work published 1996)
20. Moghaddasi, A. (1982). Ehsenut-teqasim-fiy-merifetil-eqaliym. First edition. (A. Monzavi Trans). Tehran: Company of authors and translators of Iran.
21. Mohammad Hassan, Z. (2003). Fatimian treasures. (N. Gholijani Trans.) Tehran: Alzahra University.
22. Mohammadi, R. Jahanghiri, S. Ardalani, H. (2018). The study of calligraphy and writing in the textiles of the Islamic era and its application in modern visual arts (a case study of Tiraz fabric). The 5th National Conference on the Theoretical Basis of Visual Arts in Iran. [In Persian]
23. Moien, M. (2007). Moien Encyclopedic Dictionary. The fourth edition, the First and second volumes, (By A. Alizade). Tehran: Adena. [In Persian]
24. Qomi, A. (1988). Tafsir Qomi. Second eddition. Qom: Dar-o-ketab. [In Persian]
25. Rahnavard, Z. (2001). The Sociology of art and ideology. Honar-Ha-Ye-Ziba. No. 9. P.p 4-11. [In Persian]
26. Rahro Esfahani, L. (2015). Study Tiraz Textiles in Islamic civilization with emphasis on the fatemids in Egypt. The Thesis of M.A in Ardakan Art and Architecture Saculty. [In Persian]
27. Ravadrad, A. (2005). The position of economics in the sociology of art. Binab. No. 8. P.p 48-63. [In Persian] [DOI:10.2307/20209221]
28. Rohfar, Z. (1990). Mythological motifs in Al Boyeh fabrics. Cultural Heritage. No. 1. P.p 10-15. [In Persian]
29. Rohfar, Z. (2006). The Zendeniji Textiles. Golestan Honar. No. 3. P.p 71-79. [In Persian]
30. Rohfar, Z. (2001).Cloth-weaving in Islamic period. Tehran: Samt. Second edition. [In Persian]
31. Sabi, H. (2017). Rusūm-i Dār al-Khalāfah (Naqsh-i āyīnʹhā-yi Īrānī dar Nezam khelafat islami. Tehran: Karname. [In Persian]
32. Savagheb, J & Roshani, M. (2016). A Survey about Weaving Industry of Iran in the 10 & 11 Centuries. Institute for Humanities and Cultural Studies. No. 2, p.p 57-86. [In Persian]
33. Sharif, S., & Esmaeili, V. (2017). Effects of temperature and relative humidity on permanence of Buyid silk. Journal of Cultural Heritage, 27, 72-79. [DOI:10.1016/j.culher.2017.04.002]
34. Shepherd, Dorothy G. (1977). Bulletin de liaison; de Centre International D'etude Des Textiles Anciens; no.39/40.
35. Sokoly, J. (1997). Between Life and Death: The Funerary Context of Tiraz Textiles. Islamische Textiljunst Des Mittelaters: Aktuelle
36. Stillman, Y, & Stillman, N. (2003). Arab Dress. A Short History. Leiden, the Netherlands: Brill.Tome 34, fascicule 1-2, 177-194. [DOI:10.1163/9789047402800_007]
37. Taherkhani, L & Naserirad. M. (2018). Taraz and function in Abbasi caliph courts. The Quarterly Scientific & Research Journal. No. 51. P.p 54-69. [In Persian]
38. Talebpour, F. (2018). Fabric and Fabric Weaving in Islamic Civilization. Tehran: Samt. [In Persian]
39. Talebpour, F. (2018). Textiles in Sicily during Islamic Era. Journal of Fine Arts: Vitual Arts. No. 3. P.p 75-82. [In Persian]
40. Vaker, P. (2004). Exploring an Islamic Empire, The history of Fatimids and its sources. (F. Badreii Trans). Tehran: Farzanrooz. (Original work published 2004)
41. Vardi, H. (2006). Fatimids and fine arts. Jurisprudence and history of civilization. No. 9. P.p 181-206.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه هنرهای صناعی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Islamic Crafts

Designed & Developed by : Yektaweb