دوره 9، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1404 )                   جلد 9 شماره 1 صفحات 163-143 | برگشت به فهرست نسخه ها

Research code: A-10-689-1


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Kazembakloo Z, Dolgarisharaf M. (2025). Studying and Comparing Iranian Batik and Qalamkar Printing Motifs and Drawing Inspiration from them in Designing Women's Clothing. JIC. 9(1), 143-163. doi:10.61882/jic.9.1.385
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-385-fa.html
کاظم بکلو زهرا، دولگری شرف مهناز.(1404). بررسی و مقایسه‌ی نقوش چاپ باتیک و چاپ قلمکار ایران و الهام‌گیری از آن‌ها در طراحی لباس بانوان هنرهای صناعی اسلامی 9 (1) :163-143 10.61882/jic.9.1.385

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-385-fa.html


1- گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده‌ فنی حرفه ای دختران دکتر شریعتی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران ، zahrakazembakloo@gmail.com
2- گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده‌ فنی حرفه ای دختران دکتر شریعتی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
چکیده:   (1561 مشاهده)
 هنر چاپ باتیک و قلمکار از اصیل ترین هنرهای سنتی ایران هستند که با نقش مایه های متنوع در زمره‌ی صنایع  دستی قرار می گیرند. در این راستا، هدف پژوهش حاضر، معرفی، طبقه بندی و مقایسه‌ی انواع نقش مایه های به‌کاررفته در دو هنر مذکور و بهره گیری از این نقوش ارزشمند در طراحی لباس بانوان است؛ تا ضمن حفظ اصالت نقوش، در آثار نوین احیاء شوند. ضرورت این پژوهش از آن‌جا ناشی می شود که قبلاً پژوهشی با رویکرد طبقه بندی و مقایسه ی نقوش دو چاپ مذکور انجام نشده است تا مورد استفاده‌ی هنرمندان ایرانی و طراحان خلاق لباس قرار گیرد. مقاله‌ی حاضر به طرح این پرسش‌ها می‌پردازد که شاخص ترین نقش مایه های چاپ باتیک و چاپ قلمکار ایران کدامند و چه شباهت ها و تفاوت‌هایی بین نقوش آن‌ها  وجود دارد؟ و چگونه می توان از هنر چاپ و نقوش آن ها با رویکردی مدرن برای طراحی مجموعه لباس بانوان ایرانی بهره جست؟ پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کاربردی و به روش کتابخانه ای-میدانی و جمع آوری اطلاعات نیز بر اساس مشاهده‌ی مستقیم آثار در کارگاه های چاپ است. نتایج به دست آمده از پژوهش نشان داد که نقش مایه های به‌‌کاررفته در چاپ های مذکور، بسیار متنوع بوده و شامل نقوش گیاهی، گیاهی-حیوانی، حیوانی، انسانی، انتزاعی و هندسی می‌باشند. نقوش گیاهی در این دو هنر گران‌بها بسیار مورد توجه هنرمندان قرار گرفته اند، به طوری که بسیاری از نقوش را دربرمی گیرند؛ از این ‌رو، نقوش شاخص در هر دو هنر نیز از نقوش گیاهی اند. آرایه های تزئینی مذکور با توجه  به گوناگونی و تنوع، دارای پتانسیل بالایی جهت به کارگیری در طراحی لباس ِبانوان ایرانی هستند.
متن کامل [PDF 4583 kb]   (680 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تکنیک و اجراء در هنرهای اسلامی
دریافت: 1404/2/3 | پذیرش: 1404/3/21 | انتشار: 1404/4/9

فهرست منابع
1. Abdost, H & Kazempour, Z. (2016). The history of the analysis of the roots and concepts of the geometric motifs of Islamic period architecture in ancient Iranian art. Monthly magazine of Islamic art, 3(10): 41-58. [in Persian]
2. Amir Eskandari, S. (2013). A comparative study of fabric and pen motifs during the period of Shah Abbas I. M.Sc. Thesis, Yazd University of Art and Architecture. [in Persian]
3. Amir Rashed, Solmaz (2013). The art of Batik painting and printing. Tehran: I. M.Sc. Thesis. [in Persian]
4. Anasori, J. (1991). Manifestation of motifs in the mirror of seal and calligraphy, Chista publication. Textile industry monthly, 23(84): 439-445. [in Persian]
5. Alizade, M. (2022). Adaptation of fabrics and motifs of the Safavid period. Journal of Arts and Human Sciences, 1(1): 107-129. [in Persian]
6. Dastranj, M. (2002). Emancipation of patterns and patterns in batik. Kihan Farhani magazine, 23(139): 12-87. [in Persian]
7. Ehsani, A. (1977). Iranian Writers' Collection. Tehran: National Bank of Iran Printing House Publications.
8. Ebadi, F. (2018). Symbology of geometric and animal motifs and shapes in the varnishes of Arsbaran region of Iran. M.Sc. Thesis, Al-Zahra University, Tehran. [in Persian]
9. Elahi, M. (2010). Clothing as identity. Textile industry monthly, 2(23): 3-30. [in Persian]
10. Eshraghi, Ehsan and Parizhkari, Mehrzad. (2016). Jannat Eden Abdi Beg Shirazi. Tehran: Sokhan Publications. [in Persian]
11. Foorozani, M. (2012). A comparative study of Sasanian and Safavid textile motifs. M.Sc. Thesis, Tehran University of Science and Culture. [in Persian]
12. Farhadi, N. (2019). Fabric design for mantle based on original motifs of Isfahan Qalamkar. M.Sc. Thesis. Islamic Art University of Tabriz. [in Persian]
13. Fatollahzadeh, S. (2015). Comparative comparison of batik print motifs of Iran and India. M.Sc. Thesis. Tehran University of Science and Culture. [in Persian]
14. GholamianAzad, F. (2021). A study of Iranian batik motifs with a semiotic approach. M.Sc. Thesis, Tabari non-profit higher education institute. [in Persian]
15. Ghiyathian, M. (2020). An introduction to the knowledge of Kashan chit building based on a new document .Two scientific quarterly journals of art research, 10(20): 13_28. [in Persian]
16. Golpardaz, K.(2021). Investigating the symbolic concept of Naqsh-anar in Iranian culture and its application in contemporary visual arts. M.Sc. Thesis, Eram Institute of Higher Education, Shiraz. [in Persian]
17. Hosseinzadeh Qeshlaghi, S & Mounsi Sarkheh, M.(2017). Investigating the similarities and differences between Safavid and Ottoman era fabrics. Textile industry monthly, 12(41): 95_111. [in Persian]
18. Hakkam Abadi, A & Khazaei, M & Ahmadpanah, A. (2015). Batik history. Textile industry monthly, 6(20):57_74. [in Persian]
19. Homayouni, Fahimeh. (2018). Historical review of the textiles of Kalamkar Museum of Moghadam. M.Sc. Thesis, Tehran University of Art. [in Persian]
20. Karkan, F. (2011). Analysis of calligraphy motifs and the evolution of these motifs from the Safavid era to today . M.Sc. Thesis, Tehran University of Art. [in Persian]
21. Maleki, S. (2013). Technology and pathology of the Qajar Qajar fabric of the Moghaddam Museum. M.Sc. Thesis, Tehran University of Art. [in Persian]
22. Nourizadeh, SH. (1999). Traditional batik print. Chamber of Commerce magazine, 1(36): 48_49. [in Persian]
23. Najaf Shoar, M. (2012). Investigating animal and plant motifs on Sassanid period metal vessels. M.Sc. Thesis, Tehran University of Art. [in Persian]
24. Nasiri, F. (2019). Investigation of animal motifs in the textiles of Seljuq period Iran and Spanish textiles. M.Sc. Thesis, Art Shahid University. [in Persian]
25. Soleimani Mobarakeh, N. (2021). Studying the symbolic concepts of pomegranate carving in Iranian culture and its application in contemporary visual arts. Master's thesis. Eram Institute of Higher Education Shiraz. [in Persian]
26. Seyyed Sadr, A. (2014). Encyclopedia of Handicraft Arts and Related Words. Tehran: Simay Danesh Publications and Azar Publications. [in Persian]
27. Yavari, H. and Batolani Yadgar, Alireza. and Hilali Esfahani, Haleh. (2006). Qalamkar Isfahan. Tehran: Art Academy. [in Persian]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه هنرهای صناعی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Islamic Crafts

Designed & Developed by : Yektaweb