دوره 9، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1404 )                   جلد 9 شماره 1 صفحات 258-225 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Safari Senegani S, Khanpour A, Fazel A. (2025). Study of Contemporary Shāhnāmeh Illustrating in Iran Based on the Ego States Model in T.A Psychology (Case Study of the International Shāhnāmeh Illustrating Conference 2008). JIC. 9(1), 225-258. doi:10.61882/jic.9.1.386
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-386-fa.html
صفری سنجانی سودابه، خانپور آرزو، فاضل عاطفه.(1404). بررسی ترکیب بندی شاهنامه نگاری معاصر ایران بر اساس الگوی وضعیت های ایگو در روانشناسی T.A (مطالعه موردی برآثار همایش بین المللی شاهنامه نگاری 1387) هنرهای صناعی اسلامی 9 (1) :258-225 10.61882/jic.9.1.386

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-386-fa.html


1- دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2- دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران ، a.khanpour@tabriziau.ac.ir
چکیده:   (1349 مشاهده)

در تاریخ نگارگری ایران، تصویرگری شاهنامه  از جایگاه ویژه ای برخوردار است. بازخوانی شاهنامه نگاری از دریچه ی روانشناسی از سه منظر مولف، اثر هنری و مخاطب قابل تامل است. این مقاله شاهنامه نگاری  را با تمرکز بر روانشناسی خودِ اثر هنری بررسی می کند. این پژوهش به بررسی ناخودآگاه فردی در شخصیت های آثار شاهنامه نگاری معاصر ایران با استفاده از نظریه ی تحلیل رفتار متقابل می پردازد. مسئله ی اصلی این پژوهش، تحلیل فرم و محتوای روانشناختی آثار همایش بین‌المللی شاهنامه‌نگاری سال 1387 بر اساس الگوی حالت های ایگو (Ego States) در روانشناسی T.A است. در این راستا، هشت نمونه از آثار این همایش تجزیه و تحلیل شده اند. هشت اثر انتخاب شده به صورت هدفمند و با تمرکز بر غنای محتوایی و برخورداری از لایه‌های معنایی و روان‌شناختی انتخاب شده اند. هدف از این مقاله دستیابی به رموز معنایی پنهان در شاهنامه نگاری معاصر ایران است. این پژوهش از لحاظ روش کیفی است و به شیوه ی توصیفیِ تحلیل محتوا انجام شده است. در جمع آوری اطلاعات این پژوهش از منابع کتابخانه ای بهره گرفته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که ترکیب بندی شخصیت های نگاره ها به‌عنوان کدهای بصری عمل کرده اند و بر کارکرد روانی و بار معنایی نگاره ها انجامیده اند. هم‌راستایی معنادار میان ساختار بصری و وضعیت های روانی شخصیت ها بر هماهنگی میان فرم و محتوا در شاهنامه نگاری  های فوق دلالت دارد و از دستاوردهای مهم این تحلیل محسوب می‌شود. این پژوهش نشان می‌دهد که آثار روایی فوق، علاوه بر پیروی از ساختارهای داستانی، واجد زبانی تصویری هستند که بر اساس روابط قدرت و کنش های روانی طراحی شده‌اند. این فضای روان‌شناختی در نگارگری ها بازتابی از تعاملات روانی در ساختار این آثار است که در موقعیت مکانی شخصیت ها بازتاب یافته‌ است. این پژوهش نتیجه می گیرد که شاهنامه نگاری های معاصر مفاهیم حالت های نفسانی T.A را از طریق ترکیب‌بندی به‌خوبی بازنمایی کرده اند. این پژوهش درک ما را از روانشناسی هنر غنی تر می سازد و بر پتانسیل روابط متقابل هنر و روانشناسی تأکید می کند.    

 

متن کامل [PDF 2823 kb]   (508 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: بررسی و نقد هنرهای اسلامی در دوره معاصر
دریافت: 1404/2/7 | پذیرش: 1404/3/16 | انتشار: 1404/4/9

فهرست منابع
1. Alboughbish, A., & Ashtiani Araki, N. (2018). The connection between literature and painting: A comparative reading of Jami's Leyli and Majnun and a miniature by Mozaffar 'Ali. Comparative Literature Research, 1, 31-58. [in Persian]
2. Bahār, M. (2006). Bundahishn. Tehran: Toos. [in Persian]
3. Bahār, M. (2007). Several inquiries in Iranian culture (2nd ed.). Tehran: Ostureh. [in Persian]
4. Bahrami, M. (2006). Concepts of transactional analysis. Tehran: Khat-e Honar. [in Persian]
5. Bayat, D. (2019). An introduction to the psychology of art and literature. Tehran: Ketab-e ArjmandAhmadi, A. A. (1995). Personality psychology from the Islamic perspective. Tehran: Amir Kabir. [in Persian]
6. Iranpour, I., & Meghnipour, M. R. (2022). A semiotic analysis of the representation of the theme of "death" in Herat and Second Tabriz School paintings (Case study: Death of Siyâvash in Baysonghori and Shah Tahmasbi Shahnameh). No. 64, 161-177. [in Persian]
7. Berne, E. (2024). Games: The psychology of human relationships (Trans. E. Fasiḥ). Tehran: Zehn Aviz. [in Persian]
8. Berne, E. (2015). What do you say after you say hello? (Trans. M. Qarache-daghi). Tehran: Peykan. [in Persian]
9. Berne, E. (2014). Transactional analysis (Trans. E. Fasiḥ). Tehran: Fakheh. [in Persian]
10. Brown, M. (2019). The complete guide to transactional analysis (Trans. M. Bahrami). Tehran: Nasl-e Noandish. [in Persian]
11. . [in Persian]
12. Chevalier, J. (2005). Dictionary of Symbols (Vol. 1, Trans. S. Fazayeli). Tehran: Jeihoun. [in Persian]
13. Cornell, W. F., de Graaf, A., Newton, T., & Thunnissen, M. (2016). Into TA: A comprehensive
14. James, M., & Jongward, D. (2005). Born to win (Trans. H. Ghasemzadeh). Tehran: Asia Publications. [in Persian]
15. James, M., & Savary, L. (2003). The new self (Trans. B. Dadgostar). Tehran: Dayereh. [in Persian]
16. Jones, V., & Stewart, I. (2019). Transactional analysis: Modern methods in psychology (Trans. B. Dadgostar). 25th ed., Tehran: Dayereh. [in Persian]
17. Khaleghi Motlagh, J. (2002). Dramatic elements in some stories of the Shahnameh. In Sh. Meskub (Ed.), The body of the hero and the mind of the wise (pp. -). Tehran: Afkar. [in Persian]
18. & M. Tabrizi). Tehran: Fararavan. [in Persian]
19. Rasouli, N., Izadpanah, A., Ghasemzadeh, M., & Hassanzadeh, H. (2021). Body language in psychology. 8th International Conference on Management and Humanities Research in Iran. [in Persian]
20. Ryckman, R. (2008). Theories of personality (Trans. M. Firoozbakht). Tehran: Arasbaran. [in Persian]
21. Saatchi, M. (1995). Counseling and psychotherapy: Theories and strategies. Tehran: Virayesh. [in Persian]
22. Shamloo, S. (2003). Schools and theories in personality psychology (7th ed.). Tehran: Roshd. [in Persian]
23. Shafiabadi, A., & Naseri, G. (2002). Theories of counseling and psychotherapy (9th ed.). Tehran: SAMT. [in Persian]
24. Shakibi Momtaz, N. (2010). The place of Siyâvash in mythology. Persian Language and Literature Research Quarterly, 5, 101-116. [in Persian]
25. Shamisa, A. (2023). People's psychological games: How not to be deceived in social relationships. Tehran: Nasl-e Noandish. [in Persian]
26. Ferdowsi, A. (2020). Shahnameh (Vol. 1, Ed. T. Sobḥani). Tehran: Rozaneh. [in Persian]
27. Foroutan, Gh. (2003). Women in the Shahnameh (Heroic section). Rasht: Payam-e Farhang. [in Persian]
28. Firoozbakht, M. (2005). Eric Berne: Founder of transactional analysis. 1st ed., Tehran: Danjeh. [in Persian]
29. Harris, T. A. (2014). I'm OK - You're OK (Trans. E. Fasiḥ). 30th ed., Tehran: Nashr-e No. [in Persian]
30. Harris, A. B., & Harris, T. A. (2016). In I'm OK - You're OK (Trans. E. Fasiḥ). Tehran: Nashr-e No. [in Persian]
31. Mafi-Tabar, A., & Chavari, S. (2020). A comparison of literary text and painting in the Qajar Shahnameh illustration of "Garshasp Drawing the Bow in the Presence of Caesar" by Emad al-Kottab. Research in Art and Humanities, 1, 9-16. [in Persian]
32. Stewart, I. (2018). Advanced transactional analysis (Trans. N. Attarha). Tehran: Fararavan. [in Persian]
33. Taghavi, A., & Radfar, A. (2010). The influence and presence of Shahnameh in Iranian arts. Kohan-Nameh-ye Adab-e Parsi, 1(2), 1-13. [in Persian]
34. Ṭabari, M. ibn Jarir. (2005). Tarikh al-Rusul wa al-Muluk (The History of Prophets and Kings) (Trans. S. Neshat). Tehran: Elmi va Farhangi. [in Persian]
35. Townend, A. (2007). Assertiveness: How to be assertive in any situation (Trans. S. Ghiyasvand
36. References
37. Alboughbish, A., & Ashtiani Araki, N. (2018). The connection between literature and painting: A comparative reading of Jami's Leyli and Majnun and a miniature by Mozaffar 'Ali. Comparative Literature Research, 1, 31-58. [in Persian]
38. Bahār, M. (2006). Bundahishn. Tehran: Toos. [in Persian]
39. Bahār, M. (2007). Several inquiries in Iranian culture (2nd ed.). Tehran: Ostureh. [in Persian]
40. Bahrami, M. (2006). Concepts of transactional analysis. Tehran: Khat-e Honar. [in Persian]
41. Bayat, D. (2019). An introduction to the psychology of art and literature. Tehran: Ketab-e ArjmandAhmadi, A. A. (1995). Personality psychology from the Islamic perspective. Tehran: Amir Kabir. [in Persian]
42. Iranpour, I., & Meghnipour, M. R. (2022). A semiotic analysis of the representation of the theme of "death" in Herat and Second Tabriz School paintings (Case study: Death of Siyâvash in Baysonghori and Shah Tahmasbi Shahnameh). No. 64, 161-177. [in Persian]
43. Berne, E. (2024). Games: The psychology of human relationships (Trans. E. Fasiḥ). Tehran: Zehn Aviz. [in Persian]
44. Berne, E. (2015). What do you say after you say hello? (Trans. M. Qarache-daghi). Tehran: Peykan. [in Persian]
45. Berne, E. (2014). Transactional analysis (Trans. E. Fasiḥ). Tehran: Fakheh. [in Persian]
46. Brown, M. (2019). The complete guide to transactional analysis (Trans. M. Bahrami). Tehran: Nasl-e Noandish. [in Persian]
47. . [in Persian]
48. Chevalier, J. (2005). Dictionary of Symbols (Vol. 1, Trans. S. Fazayeli). Tehran: Jeihoun. [in Persian]
49. Cornell, W. F., de Graaf, A., Newton, T., & Thunnissen, M. (2016). Into TA: A comprehensive
50. James, M., & Jongward, D. (2005). Born to win (Trans. H. Ghasemzadeh). Tehran: Asia Publications. [in Persian]
51. James, M., & Savary, L. (2003). The new self (Trans. B. Dadgostar). Tehran: Dayereh. [in Persian]
52. Jones, V., & Stewart, I. (2019). Transactional analysis: Modern methods in psychology (Trans. B. Dadgostar). 25th ed., Tehran: Dayereh. [in Persian]
53. Khaleghi Motlagh, J. (2002). Dramatic elements in some stories of the Shahnameh. In Sh. Meskub (Ed.), The body of the hero and the mind of the wise (pp. -). Tehran: Afkar. [in Persian]
54. & M. Tabrizi). Tehran: Fararavan. [in Persian]
55. Rasouli, N., Izadpanah, A., Ghasemzadeh, M., & Hassanzadeh, H. (2021). Body language in psychology. 8th International Conference on Management and Humanities Research in Iran. [in Persian]
56. Ryckman, R. (2008). Theories of personality (Trans. M. Firoozbakht). Tehran: Arasbaran. [in Persian]
57. Saatchi, M. (1995). Counseling and psychotherapy: Theories and strategies. Tehran: Virayesh. [in Persian]
58. Shamloo, S. (2003). Schools and theories in personality psychology (7th ed.). Tehran: Roshd. [in Persian]
59. Shafiabadi, A., & Naseri, G. (2002). Theories of counseling and psychotherapy (9th ed.). Tehran: SAMT. [in Persian]
60. Shakibi Momtaz, N. (2010). The place of Siyâvash in mythology. Persian Language and Literature Research Quarterly, 5, 101-116. [in Persian]
61. Shamisa, A. (2023). People's psychological games: How not to be deceived in social relationships. Tehran: Nasl-e Noandish. [in Persian]
62. Ferdowsi, A. (2020). Shahnameh (Vol. 1, Ed. T. Sobḥani). Tehran: Rozaneh. [in Persian]
63. Foroutan, Gh. (2003). Women in the Shahnameh (Heroic section). Rasht: Payam-e Farhang. [in Persian]
64. Firoozbakht, M. (2005). Eric Berne: Founder of transactional analysis. 1st ed., Tehran: Danjeh. [in Persian]
65. Harris, T. A. (2014). I'm OK - You're OK (Trans. E. Fasiḥ). 30th ed., Tehran: Nashr-e No. [in Persian]
66. Harris, A. B., & Harris, T. A. (2016). In I'm OK - You're OK (Trans. E. Fasiḥ). Tehran: Nashr-e No. [in Persian]
67. Mafi-Tabar, A., & Chavari, S. (2020). A comparison of literary text and painting in the Qajar Shahnameh illustration of "Garshasp Drawing the Bow in the Presence of Caesar" by Emad al-Kottab. Research in Art and Humanities, 1, 9-16. [in Persian]
68. Stewart, I. (2018). Advanced transactional analysis (Trans. N. Attarha). Tehran: Fararavan. [in Persian]
69. Taghavi, A., & Radfar, A. (2010). The influence and presence of Shahnameh in Iranian arts. Kohan-Nameh-ye Adab-e Parsi, 1(2), 1-13. [in Persian]
70. Ṭabari, M. ibn Jarir. (2005). Tarikh al-Rusul wa al-Muluk (The History of Prophets and Kings) (Trans. S. Neshat). Tehran: Elmi va Farhangi. [in Persian]
71. Townend, A. (2007). Assertiveness: How to be assertive in any situation (Trans. S. Ghiyasvand
72. Cornell, W. F., de Graaf, A., Newton, T., & Thunnissen, M. (2016). Into TA: A comprehensive
73. Urano, Y., Kurosu, A., & Todorov, A. (2019). Good visual hierarchy is good design. Princeton University, Department of Psychology, Social Perception Lab. ReMatch+ 2019.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه هنرهای صناعی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Islamic Crafts

Designed & Developed by : Yektaweb