دوره 10، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1405 )
جلد 10 شماره 1 صفحات 308-285 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ashayeri N, Vasigh B. (2026). Formal Reading and Semiotic Analysis of the Aperture in Traditional Houses of Kazeroun. , JIC. 10(1), 285-308. doi:10.66224/jic.10.1.417
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-417-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-417-fa.html
عشایری نادیا، وثیق بهزاد.(1405). خوانش فرمی و نمادشناسی روزنه‌های خانه‌های سنتی کازرون , هنرهای صناعی اسلامی. 10 (1) :308-285 10.66224/jic.10.1.417
نادیا عشایری1 
، بهزاد وثیق*2
، بهزاد وثیق*2
1- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران
2- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران ،vasiq@jsu.ac.ir
2- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران ،
چکیده: (1426 مشاهده)
تزئینات و نگاره‌های نمادین همواره با عناصر معماری در پیوند بوده است. در معماری اسلامی ایران نیز نقوش نمادین زینتی از دیرباز به کار برده می‌شده است. معماران ایرانی از این نقوش تزئینی به عنوان ابزاری جهت انتقال مفاهیم و معانی استفاده می‌کردند. این تحقیق به بررسی فرمی و نمادشناسی روزنه‌های گچی خانه‌های سنتی شهر کازرون پرداخته شده است. این نورگیرهای گچی به سبب تکنیک ساخت، نحوه عملکرد و تزئینات خاص خود، واجد ارزش عملکردی، هنری و فرهنگی می‌باشند. پژوهش حاضر با هدف استخراج الگوهای هندسی غالب در کالبد روزنه‌های مذکور و دسته‌بندی نگاره‌های تزئینی و ریشه‌شناسی معانی استعاری آن‌ها انجام پذیرفت. روش انجام تحقیق ترکیبی از روش های پیمایشی و تحلیلی-توصیفی است. داده‌های تحقیق با عکس‌بردای، مصاحبه، مستندنگاری تصاویر و ترسیم مجدد با نرم‌افزار اتوکد و واکاوی آرشیوها و اسناد کتابخانه‌ای مرتبط به دست آمده است. نمونه‌های مورد بررسی از میان خانه‌های موجود و تصاویر خانه‌های تخریب‌شده در آرشیوهای شخصی و ادارات مربوطه انتخاب شدند. قدمت ساخت نمونه‌های پژوهش به دوران صفویه تا پهلوی اول باز می‌گردد. از مطالعات صورت گرفته این نتایج حاصل شد که روزنه‌های خانه‌های سنتی کازرون، دارای پنج الگوی کالبدی مستطیلی عمودی و افقی ساده، مستطیل عمودی با قوس جناغی فوقانی، دایره و نیم‌دایره با قوس هلوچین کند بوده است و ساختار درونی آن‌ها براساس تقارن‌های محوری، چرخشی و انتقالی سازمان یافته است. نگاره‌های تزئینی این روزنه‌ها شامل نقوش هندسی، گیاهی، پرنده، درخت و شمسه است که دربردارنده مفاهیم فرهنگی، مذهبی، کیهانی، آئینی و ... بوده‌اند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
بررسی و نقد هنرهای اسلامی در دوره معاصر
دریافت: 1404/9/11 | پذیرش: 1405/1/29 | انتشار: 1405/4/9
دریافت: 1404/9/11 | پذیرش: 1405/1/29 | انتشار: 1405/4/9
فهرست منابع
1. Abeddoost, H. (2021). Identifying the visual structure of rhombus geometrical signs in Elamite inscriptions and on contemporary Persian textiles with emphasis on the theory of evolution. Journal of Iranian Handicrafts Studies, 4(1(6)), 73-84. [In Persian]. https://sid.ir/paper/951466/en
2. Anati, E & Eskandari, M. (1998). Writing on the wall. UNESCO Courier, (335), 10-16. [In Persian]. https://fa.irunesco.org
3. Ashayeri, N., & Vasigh, B. (2023). A Research on the Recognition of Types & Motifs of the Graves in Historical Cemeteries of Somghan Village (Fars Province). Negareh Journal, 18(66), 165-179. [In Persian]. [DOI:10.22070/negareh.2021.14643.2810]
4. Bakhtiari Manesh, F. (2008). Barrasi-ye naqsh-e parandeh dar honar-e beyn al-nahrayn. Honarnameh, 1, 33-48. [In Persian]. https://sid.ir/paper/498066/fa
5. Bavandpor, M. R. , Jadidi, N & Arabi Hashemi, S. (2023). The place of Izad Mehr in ancient religious texts and ancient dynasties of Iran and its reflection on Islamic paintings. Islamic Art Studies, 20(49), 138-152. [In Persian]. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1735708.1402.20.49.15.4
6. Behzadi, N., Mokhtabad Amrei, S. M. & Sharifzadeh, M. R. (2021). A comparative study of the repetition of geometric patterns in the colored stained glass of the mosque and the church (Case studies of Nasir Al-Molk Mosque and Sagrada Familia Church). Rahpooye Honar, 4(1), 39-51. [In Persian]. https://sid.ir/paper/986411/en
7. Bozorg Bigdeli, S., Akbari Gandomani, H & Mohammadi Kalesar, A. (2007). Symbols of eternality: A study of circular symbols in religious and mythical texts. Researches in mystical literature (Gawhar-i Guya), 1(1), 79-97. [In Persian]. https://sid.ir/paper/123747/en
8. Chevalier, J. (2006/2007). Dictionnaire des symboles (S. Fazāyeli, Trans.). Tehran: Jeyhoon. [In Persian].
9. Chittick, W. C. (2008). Sufism a short introduction (M. R. Rajabi, Trans.). Qom: Markaz-e Motāleʿāt va Taḥqīqāt-e Adyān va Mazāheb. (Original work published n.d.) [In Persian].
10. Cirlot, J. E. (2010). A dictionary of symbols. Tehran: Dastan. [In Persian].
11. Konnel, E., Maleki, S & Aghdasieh, H. (1988). Eslimī, Khatāyī va gol-hā-ye Shāh‑Abbāsī: Negarshī bar savābegh-e tārīkhī-ye seh negar-e taz'īni. Tehran: Farhangsara. [In Persian].
12. Curtis, V. S. (2010). Persian Myths (A. Mokhber, Trans.). Tehran: Mokhber. [In Persian].
13. De Boucour, M. (1997/1998). Ramzhā-ye zende-jān: Derakht, mār, dāyere va sanghā-ye gerān baha (J. Setārī, Trans.). Tehran: Nashr-e Markaz. (Original work published n.d.) [In Persian].
14. Etemadi, Sh & Ebrahimi, Z. (2016). Comparative study of lighting methods in traditional and modern architecture with emphasis on traditional Iranian architecture. International Conference on Sustainable Development and Urban Development. [In Persian]. https://sid.ir/paper/832285/fa
15. Faghiri, A. (2004). Seirī dar qabrestān hā ye Shirāz. Farhang va Mardom, (11-12), 106-115. [In Persian]. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/594531
16. Gharagozlou, B & Hatam, G. (2015). The study of three primary geometric codes: Circle, triangle, square in Islamic art. Naghshe Mayeh, 8(21), 45-50. [In Persian]. https://sid.ir/paper/184159/fa
17. Haghighnejad, S., Maghuly, N., & Haghayegh, M. (2018). Identifying the Semantic-oriented Functions of Stucco Decorations in Chelleh-Khaneh at Khanqah of Bayazid Bastami. Negareh Journal, 13(47), 111-129. [DOI:10.22070/negareh.2018.1562.1381]
18. Heydari, A. (2013). Shenākht-e rūḥīyāt-e melal. Tehran: Mahkāmeh. [In Persian].
19. Hinnells, J. R. (2012). Persian Mythology (J. Āmoozgar & A. Tofazzoli, Trans.). Tehran: Cheshmeh. [In Persian].
20. Hosseini, S. H. (2011). The conceptual and decorative application of "shamse" (khorshidi or sun-shaped design) in the ornamentations of Sheikh Safi al-Din Ardebili complex. Islamic Art, 7(14), 7-24. [In Persian]. https://sid.ir/paper/143010/fa
21. Joshaghani, S. , Hasanvand, M. K. & Aref, M. (2024). A Comparative Study of Common Cultural Elements in the Decorative Patterns of Blue Mosques in Iran, Armenia, Afghanistan, and Turkey. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 21(133), 33-42. [In Persian]. [DOI:10.22034/bagh.2024.431560.5519]
22. Kafili, H. (2009). Pīrāhan-e razm: Ganjīneh-ye selāḥ-e Āstān-e Qods-e Razavī: Āyineh‑ī dar barābar-e eteqādāt-e gozashtagān. Shamseh: Electronic Journal of Āstān-e Qods-e Razavī Libraries, Museums, and Documentation Center, 1(2), 1-14. [In Persian]. https://shamseh.aqr-libjournal.ir/issue_4927_4936.html
23. Kameli, S & Aminpoor, A. (2017). Study of symbolic pictures of the sun in mihrab and mihrab-form tombstones of 4th to 7th centuries of Hijri calendar. Motaleate Tatbighi Honar, 7(13), 63-77. [In Persian]. https://sid.ir/paper/205410/fa
24. Kazempour, M., Mohammadzadeh, M & Shokrpour, S. (2020). The iconography analysis of the Islamic period gravestones in Ahar Museum. Honar-hā-ye Tajassomi (Honar-hā-ye Zībā), 25(1), 71-86. [In Persian]. https://sid.ir/paper/146777/fa
25. Khaksar, N., Salehinia, M & Mirhosseini, S. M. (2021). Recognizing the factors of creating light hierarchy in Iranian-Islamic architecture. Naqshejahan, 10(4), 277-286. [In Persian]. https://sid.ir/paper/385267/en
26. Khazaei, M. (2007). Taʾvīl-e noqūsh-e nemādīn-e tāvus va sīmorgh dar banāhā-ye ʿasr-e Safavī. Honarhā-ye Tajassomī, 26, 24-27. [In Persian]. https://sid.ir/paper/473356/fa
27. Kian Asl, M & Taghadosnejad, Z. (2024). A Comparative Study of the Decorations of Qajar Openings in Shahneshin of the Historical Monuments of Ardabil (A Case Study: Shahneshin Houses of Ebrahimi, Khalilzadeh and Hosseinieh Mojtahed). Journal of Iranian Handicrafts Studies, 6(2), 41-56. [In Persian]. [DOI:10.22052/hsi.2024.253973.1156]
28. Maddahi, S. M., Abedi, M. H. & Rahimi, A. (2016). Barrasi-ye ta'sir-e ab'ād-e panjereh bā tavajoh be bahre-gīri az enerzhī-ye khorshīdī va sarfe-jū'ī dar masraf-e enerzhī. In The 5th International Conference on Research in Science and Technology. [In Persian]. https://sid.ir/paper/855422/fa
29. Mehrabi-Hafshjani, S. (2016). A study on ritual motifs of tombstones in Hafshjan city, Chaharmahal and Bakhtiari Province, Iran. In The 3rd International Conference on Research in Science and Technology. [In Persian]. https://sid.ir/paper/859962/fa
30. Meisami, J. S. (1985). Allegorical Gardens in the Persian Poetic Tradition: Nezami, Rumi, Hafez. International Journal of Middle East Studies, 17(2), 229-260. [In Persian]. [DOI:10.1017/S0020743800029019]
31. Nooraghaei, A. (1999). Number, symbol, myth. Tehran: Afkar. [In Persian].
32. Parham, S. (1992). Dastbaftha-ye ashayer va roustayi-ye Fars [Tribal and Rural Handicrafts of Fars]. Tehran: Amir Kabir Publications. [In Persian].
33. Parham, S. (1999). Az sarv ta boteh jeqqeh [From Cypress to Paisley]. Tehran: University Press Center. [In Persian].
34. Porter, E. (2013). Adab va fonun-e naqqashi va ketab-araie [The Etiquette and Techniques of Painting and Book Illumination] (Z. Rajabi, Trans.). Tehran: Iranian Academy of Arts. [In Persian].
35. Pourabdollah, H. (2008). Takht-e Jamshid az negahi digar [Persepolis from Another Perspective]. Shiraz: Farsology Foundation. [In Persian].
36. Pirniya, M. K. (2005). Ashnaie ba memari-ye Eslami-ye Iran [Introduction to Iranian Islamic Architecture]. Tehran: Soroush Danesh. [In Persian].
37. Rezai, M. (2011). The investigation of cypress concepts and compositions on the tombstones in Darussalam Cemetery in Shiraz. Naghshe Mayeh, 4(8), 93-100. [In Persian]. https://sid.ir/paper/184166/en
38. Saffaran, E., Ahmadpanah, S. A. & Motavalli, M. (2015). Barrasi-ye naqsh-e sarv dar sang-e mazārāt-e gūrstān-e Sefidchāh, Shahrestān-e Behshahr (Ostān-e Māzandarān). In Hamāyesh-e Melli-ye Bāstānshenāsi-ye Irān. [In Persian]. https://sid.ir/paper/857616/fa
39. Safikhani, N., Ahmadpanah, S. A. & Khodadadi, A. (2015). Semiotic of Isfahan's Takht-e Foulad cemetery motifs (with emphasis on animal motifs of lion and fish). Honar-hā-ye Tajassomi (Honar-hā-ye Zībā), 19(4), 67-80. [In Persian]. https://sid.ir/paper/146854/fa
40. Saremi, H & Rafiei Rad, N. (2014). Namadpardāzi-ye aʿdād dar meʿmāri-ye eslāmī-ye Irānī bā taʾkid bar ʿadad-e chahār. In Konfarāns-e Beyn ol-Melalī-ye Niyārsh-e Shahr-e Pāyā. [In Persian]. https://civilica.com/doc/344601
41. Sattari, J. (1997/1998). Ramz-e andisheh va honar-e qadsi. Tehran: Markaz. [In Persian].
42. Schimmel, A. M. (2009). The mystery of numbers (F. Tofighi, Trans.). Qom: Dāneshgāh-e Adyān va Mazāheb. [In Persian].
43. Shayesteh-far, M. (2010). Namad asās-e motāleʿāt-e zibāshenāsi va maẓmuni-ye honar. Ketāb Māh-e Honar, 139, 94-109. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/485508
44. Taheri, A. R. (2009). The influence of Sasanid Simurgh's motif on Islamic, Byzantine, and Western art. Honar-hā-ye Tajassomi (Honar-hā-ye Zībā), 38, 15-24. [In Persian]. https://sid.ir/paper/146792/fa
45. Tanavoli, P. (2006). Telesm-e graphic-e sonnati-ye Iran [The Talisman of Iranian Traditional Graphic]. Tehran: Bongaah. [In Persian].
46. Tavakkol, A & Zare, Y. (2015). Barrasi-ye noqoosh va katibe-haye sang-e qabrhaye gorestaan-e Soltan Ebrahim dar Marvdasht-e Fars [An analysis of motifs and inscriptions on the gravestones of Soltan Ebrahim cemetery in Marvdasht, Fars]. National Conference on Iranian Archaeology, Mashhad, Iran. [In Persian]. https://civilica.com/doc/541001/
47. Yahaqi, M. J. (1996). Farhang-e asatir va esharat-e dastani dar adabiyat-e Farsi. Tehran: Soroush. [In Persian].
48. Ziyapour, J. (1964). Pūshāk-e bāstānī-ye Irānīān. Tehran: Sāzmān-e Samʿī va Basarī-ye Honarhā-ye Zībā-ye Keshvar. [In Persian].
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
