دوره 9، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1404 )
جلد 9 شماره 2 صفحات 163-143 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Javaher A, Emamifar N, Shairi H. (2025). Typography as Image: Analysis of Discursive Oppositions in the Uljaytu's Coins with Emphasis on Greimas' Semiotics Method. JIC. 9(2), 143-163. doi:10.61882/jic.9.2.423
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-423-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-423-fa.html
جواهر علی، امامی فر نظام الدین، شعیری حمیدرضا.(1404). خط بهمثابه تصویر: تحلیل تقابلهای گفتمانی در سکههای اولجایتو با تأکید بر روش نشانه-معناشناختی گریماس هنرهای صناعی اسلامی 9 (2) :163-143 10.61882/jic.9.2.423
1- گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران ، javaher.graphist@gmail.com
2- گروه هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3- گروه زبان فرانسه، دانشکده زبان، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2- گروه هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3- گروه زبان فرانسه، دانشکده زبان، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده: (632 مشاهده)
سکههای ایلخانی سلطان محمد خدابنده (اولجایتو) فراتر از کارکرد اقتصادی عمل کردهاند. عملکرد این سکهها در واقع همانند رسانهای تأثیرگذار بوده که حکومت از طریق آنها نظام گفتمانی قدرتی، هویتی و دینی خود را به نمایش گذاشته و در زمان خود مدیریت کرده است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که چگونه تنشهای بنیادین آن دوره از جمله کشمکش بین ریشههای مغولی حاکمان و گرایش به هویت ایرانی-اسلامی، و نیز تضاد بین سنت و نوآوری در کتیبهها (نوشتهها و نقشها) روی همین سکهها بازتاب یافته و مهار شدهاند. هدف، بررسی نشانهشناختی این تقابلها بهعنوان اجزای شکلدهندهی نظام گفتمانی حاکمیتی است که با خط و با تصویر بیان میشود. روش کار بر پایهی نظریهی نشانه-معناشناسی گریماس پیش رفته و با تکیه بر تحلیل روایت و مدل مربع معنایی، پنج سکهی نقره از ضرب تبریز مربوط به سالهای ۷۰۹، ۷۱۰ و ۷۱۴ قمری، بهعنوان نمونههای شاخص انتخاب و با دقت بررسی شدند. دادهها شامل تصاویر دقیق از سکهها و نیز منابع کتابخانهای بودند که براساس رویکرد نشانه-معناشناختی گریماس پردازش و تحلیل گردیدند. یافتهها روایت سهگانهی این تحول را نشان میدهند که در سالهای نخست (۷۰۹-۷۱۰ ق)، سکهها دو چهرهی متضاد، از یک سو خط اویغوری و از سوی دیگر متون شیعی، را همزمان حفظ میکنند. این دوگانگی عمدی، نشان از راهبرد احتیاطآمیز حکومت در آغاز راه دارد. سپس، نمادهای احساسی مانند نقش قلبهای درهمتنیده، بار عاطفی پیام را تقویت میکنند، اما در مرحلهی پایانی (۷۱۴ ق)، دیگر اثری از خط اویغوری نیست. متون یکدست شیعی و نقوش هندسی منظمی مانند گلهای هفتپر، گفتمانی یکپارچه و تثبیتشده را تشکیل میدهند. نتیجهی بنیادی این است که سکهها تنها آینهی تحولات نبودهاند، بلکه عرصهای فعال برای نمایش و در نهایت مهار تنشها به سود روایت رسمی قدرت بودهاند. این روند، استراتژی هوشمندانهی ایلخانان را برای تثبیت مشروعیت جدید خود از طریق پیوند با فرهنگ ایرانی-اسلامی آشکار میکند.
واژههای کلیدی: نشانه-معناشناسی، سکههای ایلخانی، اولجایتو، گفتمان قدرت، تقابلهای گفتمانی، تحلیل روایی
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1404/7/29 | پذیرش: 1404/10/4 | انتشار: 1404/10/9
دریافت: 1404/7/29 | پذیرش: 1404/10/4 | انتشار: 1404/10/9
فهرست منابع
1. Ahmadi, Babak. (2024). Structure and Interpretation of Text. Markaz Publishing. [in Persian].
2. Scolese, Robert. (2019). An Introduction to Structuralism in Literature (Translated by Farzaneh Taheri). Agah Publishing. [in Persian].
3. Blair, S. S. (1986). The coinage of the later Ilkhans: A typological analysis. Journal of the Economic and Social History of the Orient, 29(3): 295-317. [DOI:10.1163/156852083X00039]
4. Crystal, D. (2008). A Dictionary of Linguistics and Phonetics (6th ed.). Blackwell. [DOI:10.1002/9781444302776]
5. Danesi, M. (2007). The Quest for Meaning: A Guide to Semiotic Theory and Practice. University of Toronto Press.
6. Evans, V., & Green, M. (2006). Cognitive Linguistics: An Introduction. Edinburgh University Press.
7. Fairclough, N. (2003). Analysing Discourse: Textual Analysis for Social Research. Routledge. [DOI:10.4324/9780203697078]
8. Greimas, A. J., & Courtes, J. (1982). Semiotics and Language: An Analytical Dictionary. Indiana University Press.
9. Greimas, A. J. (1966). Semantique Structurale recherche de methode. Larousse.
10. Greimas, A. J., & Rastier, F. (1968). The Interaction of Semiotic Constraints. Yale French Studies, (41): 86-105.
11. Greimas, A. J., & Courtes, J. (1984). Semiotics and language: An analytical dictionary (L. Crist, et al., Trans.). Indiana University Press.
12. Halliday, M. A. K. (1985). An Introduction to Functional Grammar (1st ed.). London: Edward Arnold.
13. Halliday, M. A. K., & Matthiessen, C. M. I. M. (2014). Halliday's Introduction to Functional Grammar (4th ed.). Oxon Routledge. [DOI:10.4324/9780203783771]
14. Johnson, M. (1990). The Body in the Mind: The Bodily Basis of Meaning, Imagination, and Reason. University of Chicago Press. [DOI:10.2307/431155]
15. Komaroff, L. (Ed.). (2007). Beyond the legacy of Genghis Khan. Brill [DOI:10.1163/9789047418573]
16. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. University of Chicago Press.
17. Lyons, J. (1977). Semantics (Vol. 1). Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511620614]
18. Palmer, Frank. (2021). A New Look at Semantics (Translated by Kurosh Safavi). Markaz Publishing. [in Persian].
19. Propp, Vladimir. (2022). Morphology of the Folktale (Translated by Fereydoun Badreh'i). Tous Publishing. [in Persian].
20. Petrushevsky, Ilya Pavlovich. (1984). Islam in Iran (Translated by Karim Keshavarz). Tehran: Payam Publishing. [in Persian].
21. Ricœur, P. (1984). Time and Narrative (Vol. 1). University of Chicago Press.
22. Samareh, Yadollah. (2016). Persian Phonetics and Grammar. University Publishing Center. [in Persian].
23. Dad, Sima. (2024). Dictionary of Literary Terms. Morvarid Publishing. [in Persian].
24. Sareferaz, Ali Akbar & Awrzamani, Fereydoun. (2024). Coins of Iran from the Beginning to the Zand Period. Tehran: Samt Publishing. [in Persian].
25. Smith, John Mason. (1987). The Socio-Economic History of Iran during the Mongol Period (Translated by Ya'qub Azhand). Tehran: Ettela'at Publishing. [in Persian].
26. Shairi, Hamidreza. (2019). Semiotic-Semantic Discourse Analysis. Samt Publishing. [in Persian].
27. Shairi, Hamidreza & Vafaei, Taraneh. (2009). A Path to Fluid Semiotics: With a Case Study of Nima's "Phoenix". Tehran: Elmi va Farhangi Publishing. [in Persian].
28. Shairi, Hamidreza. (2012). Foundations of Modern Semantics. Tehran: Samt Publishing. [in Persian].
29. Shamisa, Sirus. (2004). Literary Genres. Ferdowsi Publishing. [in Persian].
30. Safavi, Kurosh. (2014). An Introduction to Semantics. Surah Mehr Publishing. [in Persian].
31. Safavi, Kurosh. (2015). Applied Semantics. Tehran: Hamshahri Publishing. [in Persian].
32. Alizadeh Moghaddam, Seyed Asghar. (2024). A Study of Öljeitü's Coins. Tehran: Pazineh Publishing. [in Persian].
33. Mustawfi, Hamdallah. (2008). Selected History (Edited by Abdolhossein Nava'i). Tehran: Amir Kabir Publishing. [in Persian].
34. Moin, Mohammad. (2008). Persian Dictionary. Zarrin Publishing. [in Persian].
35. Mir-Sadeghi, Jamal. (2009). Elements of Fiction. Sokhan Publishing. [in Persian].
36. Yarmohammadi, Lotfollah. (2004). Common and Critical Discourse Analysis. Hermes Publishing. [in Persian].
37. Jørgensen, Marianne. (2010). Theory and Method in Discourse Analysis (Translated by Hadi Jalili). Ney Publishing. [in Persian].
38. Shairi, Hamidreza. (2009). From Structuralist Semiotics to Discourse Semiotics. Literary Criticism, 2(8): 33-52. [in Persian].
39. Shairi, Hamidreza; Esmaeili, Esmat & Ebrahim Kanani. (2013). Semiotic-Semantic Analysis of the Poem "Rain". Literary Research, (25): 59-89. [in Persian].
40. Shairi, Hamidreza. (2007). An Examination of Various Discourse Systems from a Semiotic-Semantic Perspective. The Seventh Iranian Linguistics Conference. Allameh Tabataba'i University. [in Persian].
41. Album of Coins(n.d.). Album of Ilkhanid Coins. Uljaytu. https://www.sahebdivan.ir/%D8%B3%DA%A9%D9%87-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86/.
42. Album of Coins(n.d.). Album of Ilkhanid Coins. Uljaytu. https://www.zeno.ru/search.php?searchid=412457&page=40.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
