دوفصلنامه
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه آموزشی پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران ، b.avazpour@art.ac.ir
چکیده: (14 مشاهده)
از نظر کمی مهتر و اسب از رایجترین موضوعها در مرقعات هندی-ایرانی از جمله مرقع گلشن است، و این در حالی است که از نقطهنظر کیفی، نگارههای حاوی موضوع مدنظر را میتوان در زمرهی نگارههای شاخص این مرقعات قرار داد. به نظر میرسد بتوان مضمون نگارههای مذکور را در اغلب مرقعات هندی-ایرانی، بهویژه مرقع گلشن، در دو گروه کلی طبقهبندی کرد: در گروه نخست اسب و مهتر به شخصی تعلق دارند که به دیدار معشوق خود شتافته است، در حالی که، در گروه دوم اسب و مهتر در اختیار شخصی هستند که به دیدار مراد خود میشتابد. در این میان، نگارهای از مرقع گلشن، با همین موضوع و مضمون با نگارههای مشابه متفاوت است. نیمهی پایینی نگاره به مهتر و اسب اختصاص دارد؛ مهتر در هیئت جلوداران صفوی و زین اسب مزین به مصاحبت دو دلداده در جوار نقشمایههای نمادین است. نیمهی بالایی نگاره از دو قسمت تشکیل میشود: قسمت راست تمثالی از شیوای هندی و قسمت چپ تمثالی از آفرودیت یونانی است. چنانکه به نظر میرسد نگاره حاوی سه مضمونی است که به ظاهر هیچ ارتباطی با هم ندارند! هدف این پژوهش تبیین چندوچون همنشینی همین مضمونهاست و پرسش آن اینکه موضوع مهتر و اسب چه ارتباطی با همنشینی مذکور دارد. این نگاره پس از مطالعهی توصیفی-تحلیلی، با روش آیکونولوژی امیل مال مورد تحلیل قرار گرفته است، چرا که این روش با توجه به ماهیت چندلایه و نمادین نگاره، امکان بررسی ارتباط میان اجزای گوناگون را فراهم آورده، و به تبیین نسبت میان صورت و معنا در آن میپردازد. یافتهها نشان میدهد که این نگاره در گروه نخست قرار میگیرد؛ در این نگاره مهتر به همراه اسبش به دیدار معشوق میشتابد، با این توضیح که اینجا صحبت از عشقی فرهمندانه است؛ عشق به معشوقی که نظیر آناهیتا یا پاراواتی و یا آفرودیت نماد برکت و نمود فرهمندی است.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
