[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما :: ::
:: سال 2، شماره 1 - ( دوره دوم، شماره اول، بهار و تابستان 1396 ) ::
جلد 2 شماره 1 صفحات 25-33 برگشت به فهرست نسخه ها
تبیین حکمی و عرفانی "مراحل و نحوه صدور فعل از نفس" در فلسفه صدرالمتألهین شیرازی با تأکید بر "مراتب خلق اثر در هنر و معماری اسلامی"
اسداله شفیع زاده*
دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر
چکیده:   (431 مشاهده)
این پژوهش به بررسی مراتب و چگونگی صدور فعل از نفس انسان در اندیشه عرفانی صدرالمتألهین، با تأکید بر مراتب خلق آثار هنری اسلامی توسط هنرمند عارف می‌پردازد. در نگرش عرفانی فاعلیّت حق‌تعالی به طریق تجلّی است و صدرا به تأسی از آن و در تبیین نسبت حق با خلق،‌ از تمثیل کیفیت ارتباط نفس و قوای آن بهره می‌برد. وی با بیان مماثلت نفس و ربّ در اوصاف ذات و افعال، مراتب و چگونگی صدور فعل از نفس را متأثر از مراتب و مراحل فاعلیت حق‌تعالی تبیین می‌کند. در این دیدگاه، نسبت نفس انسان با صور و ادراکات کلی عالم عقل و صور جزئی عالم مثال مانند نسبت فاعل به فعل و خالق به مخلوق است و خداوند نفس انسان را مثالا، لِذّاته، صفاته و افعاله خلق نموده است چنانچه رابطه‌ای که بین حق‌تعالی و مخلوقات برقرار است، بین نفس با معلومات نفس نیز وجود دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، تطبیقی، به این نتیجه دست‌یافته که در نگرش عرفانی صدرا، نفس با ارتقاء و تعالی خود طی حرکت جوهری و با علم حضوری، قادر به ابداع و ایجاد صور عوالم بالاتر در نزد خود بوده، که پس از حصول ادراک صور عقلی و خیالی در نفس، صدور فعل از نفس، طی مراحل "عنایت"، "قضا"، "لوح" و "قدر"، مطابق با فاعلیّت ربّ، انجام می‌گیرد و به دلیل ارتباط هنرمند با حلقه‌های صوفیانه صنفی "فتیان"، مراتب خلق و صور آثار هنر و معماری اسلامی، نتیجه محاکات و تقلید اصول و سلسله‌مراتب صدور فعل از نفس در قاعده صدرالمتألهین است.
 
واژه‌های کلیدی: فاعلیّت نفس، عنایت، قضا، قدر، معماری اسلامی.
متن کامل [PDF 699 kb]   (154 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۶/۲۶ | پذیرش: ۱۳۹۷/۲/۵ | انتشار: ۱۳۹۷/۲/۳۰
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Shafizadeh A. Philosophical explanation of "stages and quality of act issuance" in Sadral-Muta'alihin Shirazi's philosophy with an emphasis on "process of creation of artwork in Islamic art and architecture". JIC. 2018; 2 (1) :25-33
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-52-fa.html

شفیع زاده اسداله. تبیین حکمی و عرفانی "مراحل و نحوه صدور فعل از نفس" در فلسفه صدرالمتألهین شیرازی با تأکید بر "مراتب خلق اثر در هنر و معماری اسلامی". هنرهای صناعی اسلامی. 1396; 2 (1) :25-33

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-52-fa.html



سال 2، شماره 1 - ( دوره دوم، شماره اول، بهار و تابستان 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
هنرهای صناعی اسلامی Journal of Islamic Crafts
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3796