سال 3، شماره 1 - ( دوره سوم، شماره اول، پاییز و زمستان 1397 )                   جلد 3 شماره 1 صفحات 112-99 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

toosi M. A Study of the Motifs and Techniques of Needlework in Eight Prayer Rugs from the Qajar Period. JIC. 2019; 3 (1) :99-112
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-77-fa.html
طوسی معصومه. بررسی نوع رودوزی و روکاری و مفاهیم نقش‌‌مایه‌ها در ساختار هشت نمونه از سجاده‌ها‌ی پارچه‌ای دوره قاجار. هنرهای صناعی اسلامی. 1397; 3 (1) :112-99

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-77-fa.html


دانشگاه سمنان
چکیده:   (1537 مشاهده)
سجده­گاه مسلمین به‌عنوان مکانی ملکوتی، زمینه­ای را برای هنرمندانِ مسلمان دوره قاجار مهیا نموده است تا جلوه­ای زیبا از ارتباط معنوی نمازگزار با پروردگارِ خویش را، در قالب سوزن‌دوزی، ایجاد نمایند. سوزن‌دوزی‌ها بر روی سجاده­های دوره قاجار جزء تزیینات هنری ازنظر تنوع و زیبایی هستند که با هدف و تأثیر باورها و اعتقادات مذهبی به‌صورت آگاهانه صورت پذیرفته­اند. هدف از پژوهش، شناخت و نگاهی توصیفی تحلیلی به نوع رودوزی و روکاری و مطالعه مفاهیم نقوش ایجادشده بر روی هشت نمونه از سجاده­­های پارچه­ایِ موزه ویکتوریا و آلبرت لندن در سال­های 1267-1319 ه.ق در دوره قاجار است. سؤالات پژوهش عبارت‌اند از: 1- نوع و روش رودوزی و روکاری در سجاده­ها چگونه است؟ 2- مفاهیم نقش­مایه­ها و خط‌نگاری‌های رودوزی و روکاری شده بر روی سجاده­ها چیست؟ نتایج نمایانگر این است که سوزن‌دوزی و ایجاد نقوش بر اساس مضامین هنر و اندیشه خلاقانه هنرمند مسلمان سنتی و سوزن­دوز بوده است. می­توان اذعان داشت، رودوزی‌ها شامل ابریشم­دوزی، خامه­دوزی و پنبه­دوزی(لایه دوزی) و روکاری­ها، شامل کشش و برش تاروپود (ژور­دوزی، شبکه­دوزی) است. نوع رودوزی و روکاری باعث تنوع نقش­مایه­ها شده است. نقش­مایه­ها در رودوزی و روکاری‌هایی که به‌صورت طرح‌های شکسته ایجاد شده است، بر اساس بافت عمود بر هم پارچه شکل‌گرفته است و نقش­مایه­ها در رودوزی‌هایی که به‌صورت آزادانه شکل‌گرفته‌اند، از بافت عمود بر هم  پارچه استفاده‌نشده است. رنگ سجاده­ها و رنگ نخ سوزن‌دوزی به دلیل تأثیر نقش­مایه­ها و تمرکز نمازگزار در موقع عبادت سفید است. از شاخصه­های اصلی در ساختار این سجاده­ها، طرح‌های متنوع از محراب و جای مُهر با توجه به نوع رودوزی‌ها و روکاری‌ها است. نقش­مایه­ها در این سجاده­ها به‌صورت طرح‌های شکسته و گردان و شامل درخت، پرنده، گل، اشکال هندسی و خط‌نگاری‌ها هستند. حس درونی هنرمند سوزن­دوز، آمیخته با فرهنگ و مذهب است و با استفاده از جنبه­های تزیینی هنر اسلامی بر روی سجاده­ها،  همچون صور تمثیلی از اشکال هندسی، نباتی، و مرغان که برگرفته از مفاهیم نمادین است، بر حالت ماورای طبیعی در نقوش افزوده و هنر خویش را به کمال رسانده است.
 
متن کامل [PDF 1414 kb]   (882 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1397/11/15 | پذیرش: 1398/6/3 | انتشار: 1398/6/25

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پایگاه عمومی نشریات یکتاوب می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | http://www.journalsystem.ir/demo5

Designed & Developed by : Yektaweb