دوره 5، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1400 )                   جلد 5 شماره 1 صفحات 158-145 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

DolgariSharaf M, Attarzadeh A. (2021). Analysis of glass enamel techniques and designs in the Qajar Museum in Tabriz. JIC. 5(1), 145-158. doi:10.52547/jic.5.1.145
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-136-fa.html
دولگری شرف مهناز، عطارزاده عبدالکریم.(1400). تحلیل فنون و نقوش مینای آبگینه‌های موجود در موزه قاجار تبریز هنرهای صناعی اسلامی 5 (1) :158-145 10.52547/jic.5.1.145

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-136-fa.html


1- دانشکده هنر، دانشگاه سوره، تهران، ایران ، mdolgarisharaf@gmail.com
2- گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه سوره، تهران، ایران
چکیده:   (4425 مشاهده)
میناکاری بر آبگینه از جمله مهارت های هنری با سابقه‌ای طولانی در ایران است که همزمان با دوران قاجار با ورود آثار اهدایی و سفارشی از اروپا، تحت تأثیر تکنیک‌ها، نقوش و طرح‌های آنها قرار گرفت و مظاهر این تأثیرات تا عصر حاضر ادامه دارد. تلفیق تکنیک‌های تزیینی و تشابهِ نقوش در محصولات داخلی و وارداتی، گاهی ایرانی یا غیر ایرانی بودن آنها را با ابهام مواجه می‌کند. در موزه قاجار تبریز گنجینه نفیسی از این‌گونه آبگینه‌ها با طیف وسیعی از رنگ و طرح نگهداری می‌شود که در پژوهش حاضر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. هدف پژوهش پیش رو شناخت شیوه های اجرای مینای آبگینه های این مجموعه و تحلیل نقش مایه های ‌به کار رفته بر روی آنهاست. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش بود که آثار مینای موزه قاجار تبریز از چه ویژگی‌های فنی (شیوه های اجرا) و بصری (نقوش) برخوردارند و در آرایه های بصری خود چه پیامی را به همراه دارند؟ ‌به همین منظور، نمونه هایی از این مجموعه انتخاب و بررسی شد. نوع پژوهش بنیادی، ‌توصیفی _ تحلیلی با رویکردی تطبیقی و گردآوری اطلاعات کتابخانهای و میدانی است. نتایج به دست آمده نشان داد که مینای آثار این مجموعه با استفاده از رنگ‌های اُپک، لاستِر و طلاکاری انجام گرفته و آرایه‌های تزئینی به کار رفته در آنها، حاوی نقوش اروپایی و سنتی ایرانی است. در این میان نقوش انسانی (نقش زنان و مردان اروپایی، شاه و رجال سیاسی قاجار)، گیاهی (کُندن، انواع برگ، ترنج، گل پنجپر، گل انار)، شیر و خورشید و رقم (کتیبه)، اصلی ترین نقوش به کار رفته در آثار این مجموعه بوده است. آثار مذکور تجملاتی، اهدایی و وارداتی بوده، که به سفارش تجار و دولتمردان ایران ساخته شده و تزئینات مینای دسته ای از آنها متاثر از سبک هنری اشرافی غربی، چون روکوکو بوده و دسته ای دیگر نیز با توجه به تصویر شاهان قاجار، رجال سیاسی و نقش شیر و خورشید، ابزاری تبلیغاتی در خدمت نمایش شوکت شاهان قاجاری و گفتمان قدرت حکومت بوده است.
متن کامل [PDF 1794 kb]   (2936 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1400/1/15 | پذیرش: 1400/5/30 | انتشار: 1400/6/1

فهرست منابع
1. Azhand, Yaghoub. (2011). Iranian Painting (Research in the History of Iranian Painting and Miniature). Tehran: Samat Publications. [in Persian]
2. Avery, P., Hambly G., Meliville, Ch .(1991). The Cambridge History Of Iran. From Nadir Shah to The Islamic Republice. Volume 7. Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CHOL9780521200950]
3. Akbari, Abbas. (2013). Containers. Tehran: peykareh Publications. [in Persian]
4. Chit Sazian, Amir Hossein. (2007). Symbolism and its effect on Iranian carpets. Iranian Carpet Quarterly: Goljam, No.45. [in Persian]
5. Daneshgar, Ahmad. (1997). Comprehensive Culture of Memorial Carpet (Iranian Encyclopedia). Tehran: Yadvare Asadi Publications. [in Persian]
6. Dehkhoda, Ali Akbar. (1999). Dehkhoda Dictionary. Vol Fifth. Twelfth Edition. Tehran: Publishing and Printing InstituteUniversity of Tehran. [in Persian]
7. Dimand, Maurice Esson. (1892). Islamic Industries Guide. Translated by Abdullah Faryar. Tehran: Bina, Volume II. [in Persian]
8. Diba Leyla s. (1993). Crystal. .
9. Diba, Leyla, s.(2001). Glass and Glassmaking in the Eastern Islamic Lands. 17th to 19th Century" Journal of Glass Studies 24, Pp. 187-93.
10. Durant, Will and Ariel. (2004). History of Civilization (Voltaire Age). Translated by Soheil Azari. Tehran: Scientific and cultural publications. [in Persian]
11. Etemad Al-Saltanah, Mohammad Hassan Khan. (1971). Sadr al-Tawarikh, by Mohammad Moshiri, Tehran: Vahid. [in Persian]
12. Floor, Willem (2003) , Traditional craft in qajar Iran (1800-1925) , California : Mazda publisher.
13. Ghaeni, Farzaneh. (2004). Museum of Iranian Glass and Pottery. Tehran: Farhangi Publications and Productions.
14. Gharavi Manjili, Zahra (1394). A study of social, cultural and artistic developments of Qajar period handmade glass. M.Sc. Thesis, Tehran University of Art. [in Persian]
15. Hassan, Zaki Mohammad. (1998). Iranian Art in Islamic Times. translated by Mohammad Ebrahim Eghlidi, Tehran: Sedaye Moaser Publications. [in Persian]
16. Hosseini, Ha., Behnoud, H, Hossein Baratali, Gh. (2009). General Encyclopedia of Iranian Handicrafts. Volume1. Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance. [in Persian]
17. Islami, Mona, Rahnemoun, P. (2012). Enamelling on metal. Tehran: Samat Publications. [in Persian]
18. Kasravi, Ahmad. (1987). History of the Lion and the Sun, Tehran: Rushdieh. [in Persian]
19. Khanpour, A., Ashouri, M. (2012). Efforts of Qajar period for glass production in Iran, Cultural History Studies, Journal of the Iranian History Association. Third Year. No. 12, Pp. 53-82. [in Persian]
20. Rastkhiz, Sara. (2019). A study on the cultural semiotics of glass work Qajar period to the contemporary periods. Phd Thesisin Art Research. Tehran: Alzahra University. [in Persian]
21. René D'Allemagne, Henri. (1999). From Khorasan to Bakhtiari. translated by Gholamreza Samiei. Tehran: Tavous Publications. [in Persian]
22. Speel, E., Bronk, H.(2001). Enamel painting: Materials and Recipes in Europe from c. 1500 to c. 1920. Berliner Beiträge zur Archäometrie. Band 18. Seite 43-1 00
23. Shad Qazvini, P., Pakseresht, S., Fatemi, M. (2017). Variety of Rococo Islamic motifs in Nasserite furniture Figure. Shushtar University of Arts Quarterly. Nos.9,10. Pp19_33. [in Persian]
24. Maraghei, Ibrahim Beyk. (2006). Ibrahim Beyk Travelogue, Agah Publications. [in Persian]
25. Mehlman, F. (1982). The illustrated guide to glass. Great Britain. London
26. Mousavian, Zahra. (2012). Study and classification of production methods and decoration of glass lighting fixtures of the Qajar period. Master Thesis in Art Research. Tehran: Shahed University. [in Persian]
27. Pakbaz, rooyin. (2011). Encyclopedia of Art (Painting, Sculpture and Graphic Art). Tehran: Farhang Moaser Publications. [in Persian]
28. Taubes, L. Basic Enameling, Pitman Pub. Co. New York, 1970.
29. www.saddleflasks.com

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه هنرهای صناعی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Islamic Crafts

Designed & Developed by : Yektaweb