1- تربیت مدرس ، shayesteh@modares.ac.ir
2- تربیت مدرس
چکیده: (13 مشاهده)
داستانهای دینی همواره فضای مناسبی برای بازآفرینی در بستر هنر و فرهنگ یک ملت بودهاند. از جمله این داستانها، ماجرای معراج است که شاخصترین نمونه آن معراج حضرت محمد (ص) در دین اسلام است که هدف بسیاری از هنرمندان برای بازآفرینی گشته است. این قضیه به دین اسلام محدود نیست و در ادیان مختلف از جمله دین مسیحیت، جایگاه ویژهای دارد؛ از نمونههای آن میتوان به کمدیالهی دانته که تا حدودی برگرفته از فضای معراج در اسلام است اشاره کرد. از عناصر مهم پرداخته شده در معراجنامهها تصویرگری زنان است. زنان در دوزخ، بهعنوان نمودی از گناه و در حال عذاب، و در بهشت بهعنوان نمودی از تقدس و نور تصویر شدهاند. پژوهش حاضر با رویکرد تطبیقی_ تحلیلی به بررسی عناصر تأثیرگذار در بازنمایی تصویر زنان در دوزخ دو نسخه از معراجنامهها، معراجنامه میرحیدر و کمدیالهی دانته اثر گوستاو دوره میپردازد. روش جمعآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای و آنلاین و هدف از آن بیان جایگاه زن بهعنوان عنصری مهم و تأثیرگذار در هنر دینی و چگونگی بازآفرینی اوست. سؤالی که مطرح میشود، تفاوتهای بازنمایی زنان در دوزخ دو اثر مذکور تحتتأثیر چه عوامل فرهنگی و دینی است؟ یافتههای پژوهش حاکی از آن است، با اینکه دو نسخه در بازنمایی نقش زنان در دوزخ تفاوتهای اساسی، آنهم بهخاطر تفاوت در نوع نگرش جامعه و دین، با یکدیگر دارند، ولی در مواردی نظیر: نوع گناهان انجام شده توسط زنان، نوع نگاه و رفتارهای نسبتدادهشده به آنها، هدفی که نقاش از بازنمایی دوزخ و عنصر زن در جامعه روزگار خود داشته با یکدیگر اشتراکاتی دارند و این اشتراکات حاصل از یکسانی در روح دین و هنر قدسی است که با تفاوت در بستر و بازنمایی هم شباهتهای خود را به نمایش میگذارد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی دریافت: 1404/2/25 | پذیرش: 1404/10/17