1- دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران ، z.khazaie@student.alzahra.ac.ir
2- گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
چکیده: (180 مشاهده)
پوشاک سنتی زنان بلوچ بهعنوان سرمایهای فرهنگی، بازتابدهندهی جلوههای بصری، هویت اجتماعی و ارزشهای فرهنگی این قوم است. اصلیترین خصیصه آن هنر سوزندوزی است. بر اساس نظریه انتشار نوآوریِ راجرز، در فرآیند تصمیمگیری و گسترش یک محصول تازه، پنج عامل پیچیدگی، قابلیت سازگاری، رؤیتپذیری، قابلیت استفاده و مزیت نسبی نقش دارند. هدف این پژوهش بررسی نوآوری در پوشاک زنان بلوچ و میزان پذیرش آن در جامعه بر پایه نظریهی انتشار نوآوریِ راجرز میباشد. پرسش اصلی آن است که راهکارهای مؤثر برای ترویج پوشاک بلوچ، در قالب فرم و سوزندوزی، با رویکرد نظریهی نوآوری راجرز چیستند؟ مطالعهی پیش رو با روش تحلیلی ـ توصیفی و تاریخی انجام شده و دادهها به شیوهی اسنادی و کتابخانهای گردآوری شدهاند؛ از نظر هدف، پژوهش کاربردی و جامعهی آماری پوشاک بانوان بلوچ است. پژوهش حاضر به دلیل فقدان مدل تحلیلی مبتنی بر نظریهی انتشار نوآوری راجرز جهت تبیین فرآیند پذیرش طرحهای احیا شده در پوشاک سنتی بلوچ ضروری است. این پژوهش با تأکید بر «تازه جلوهکردن» بهعنوان محرک اصلی پذیرش، راهکارهای عملی برای گذار از میراث فرهنگی به محصول پایدار اقتصادی را ترسیم میکند و شکاف میان اصالت فرهنگی و الزامات بازار مدرن را پر میسازد. یافتهها نشان میدهند، میان ابعاد نوآوریِ راجرز در پوشاک بلوچ و پذیرش اجتماعی آن رابطهای معنادار وجود دارد. ارزیابی پنج شاخص، برتری این پوشاک را از منظر کیفیت، اصالت و قابلیت همنشینی با مد روز نشان میدهد. سازگاری فرهنگی، تطبیق آن با سلایق را ممکن ساخته و رؤیتپذیری با حمایت رسانهای سبب شناخت عمومی میشود. تجربهپذیری فرصت تماس مستقیم مصرفکنندگان را فراهم میسازد و پیچیدگی تولید با فناوریهای نو کاهش مییابد. پیوند هوشمندانهی سنت و نوآوری میتواند این هنر را از سطح محلی به برند ملی و بینالمللی ارتقا داده و موجب رونق فرهنگی و اقتصادی گردد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی دریافت: 1404/8/28 | پذیرش: 1404/9/30 | انتشار: 1404/10/9