نادیا عشایری1 
، بهزاد وثیق*2
، بهزاد وثیق*2
1- دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول
2- دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول ،vasiq@jsu.ac.ir
2- دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول ،
چکیده: (46 مشاهده)
تزئینات و نگارههای نمادین همواره با عناصر معماری در پیوند بوده است. در معماری اسلامی ایران نیز نقوش نمادین زینتی از دیرباز به کار برده میشده است. معماران ایرانی از این نقوش تزئینی به عنوان ابزاری جهت انتقال مفاهیم و معانی استفاده میکردند. این تحقیق به بررسی فرمی و نمادشناسی روزنههای گچی خانههای سنتی شهر کازرون پرداخته شده است. این نورگیرهای گچی به سبب تکنیک ساخت، نحوه عملکرد و تزئینات خاص خود، واجد ارزش عملکردی، هنری و فرهنگی میباشند. پژوهش حاضر با هدف استخراج الگوهای هندسی غالب در کالبد روزنههای مذکور و دستهبندی نگارههای تزئینی و ریشهشناسی معانی استعاری آنها انجام پذیرفت. روش انجام تحقیق ترکیبی از روش های پیمایشی و تحلیلی-توصیفی است. دادههای تحقیق با عکسبردای، مصاحبه، مستندنگاری تصاویر و ترسیم مجدد با نرمافزار اتوکد و واکاوی آرشیوها و اسناد کتابخانهای مرتبط به دست آمده است. نمونههای مورد بررسی از میان خانههای موجود و تصاویر خانههای تخریبشده در آرشیوهای شخصی و ادارات مربوطه انتخاب شدند. قدمت ساخت نمونههای پژوهش به دوران صفویه تا پهلوی اول باز میگردد. از مطالعات صورت گرفته این نتایج حاصل شد که روزنههای خانههای سنتی کازرون، دارای پنج الگوی کالبدی مستطیلی عمودی و افقی ساده، مستطیل عمودی با قوس جناغی فوقانی، دایره و نیمدایره با قوس هلوچین کند بوده است و ساختار درونی آنها براساس تقارنهای محوری، چرخشی و انتقالی سازمان یافته است. نگارههای تزئینی این روزنهها شامل نقوش هندسی، گیاهی، پرنده، درخت و شمسه است که دربردارنده مفاهیم فرهنگی، مذهبی، کیهانی، آئینی و ... بودهاند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
بررسی و نقد هنرهای اسلامی در دوره معاصر
دریافت: 1404/9/11 | پذیرش: 1405/1/29
دریافت: 1404/9/11 | پذیرش: 1405/1/29
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
