دوره 6، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1401 )                   جلد 6 شماره 2 صفحات 151-141 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Zolfaghari N, Chitsazian A. (2022). Studying the principle of rhythm in the aesthetics of Iranian carpets ,based on selected carpet from a museum in kerman.. JIC. 6(2), 141-151. doi:10.52547/jic.6.2.141
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-163-fa.html
ذوالفقاری نجمه، چیت سازیان امیرحسین.(1401). مطالعه‌ی زیبایی‌شناسی برخی از فرش‌های موزه‌ای کرمان، با تکیه بر اصل ضرباهنگ هنرهای صناعی اسلامی 6 (2) :151-141 10.52547/jic.6.2.141

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-163-fa.html


1- دانشکده هنر، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2- دانشکده معماری و هنر دانشگاه کاشان، کاشان، ایران ، chitsazian@kashanu.ac.ir
چکیده:   (2919 مشاهده)
ارکان حائز اهمیت هنر ایرانی از فرهنگی دینی سرچشمه گرفته و بر اساس مطالعات انجام‌شده توسط بزرگان و صاحب‌نظران این عرصه، می‌توان گفت که این فرهنگ منطبق با اصول زیبایی‌شناسی اسلامی است. مطالعاتی که کماکان ادامه دارد و بسیاری از نظریه‌پردازان ایرانی و خارجی، بر این عقیده‌اند که فرهنگ ایرانی، اصول اسلامی را هنگامی پذیرفت که آن‌ها را مطابق با فرهنگ خویش دید. هنرهای ایرانی اصولاً در بسیاری از موارد، دارای مفاهیمی مشترک‌اند که در اکثر هنرهای ایرانی-اسلامی وجود دارد. فرشبافی که مردمی‌ترین و بومی‌ترین هنر شهری، عشایری و روستایی است، رابطۀ مشخصی حتی با موسیقی دارد. برای توضیح بیشتر باید یادآوری کرد اصل «ضرباهنگ» که از اصول زیبایی‌شناسی اسلامی است، بر «تکرار» استوار است و موسیقی نیز در ساده‌ترین شکل بیان، به‌نوعی تکرار اصوات است با حالات مختلف. آنچه در فرش ایرانی نیز حضور آشکاری دارد، تکرار نقش‌مایه‌ها با درجات گوناگون است که طرح را می‌سازند. توجه به این نکات در کنار هم، رغبت به یافتن قاعدۀ تکرار را در وجود هر علاقه‌مندی افزایش می‌دهد. زیرا تلاش برای شناخت یک مفهوم هنری، همواره به معنای میل در شریک‌شدن دنیایی است که هنرمند می‌آفریند، و تحقیق حاضر نیز کوششی است برای کشف مفاهیم نمادین و البته تنها روزنه‌ای است به‌سوی افق بیکران معانی پنهان، در آثار هنری ایران. با این توصیف، می‌توان گفت که وجود قاعدۀ تکرار در فرش، نشانگر آمیختگی الگوی طراحی فرش ایران با اصل ضرباهنگ است. بدیهی است که این آمیختگی در طراحی دیگر فرش‌های ایران و حتی خارج از مرزها، ازجمله رقبای او –صرف‌نظر از مسئلۀ تقلید آنان از طراحی فرش وجود دارد؛ اما در این مقاله تنها برخی از فرش‌های منطقۀ کرمان، از منظر گفته‌شده مورد بررسی قرار می‌گیرند.‌ بنابراین، با عنایت به موارد ذکرشده پژوهش حاضر تلاش داشته است تا نمونه‌های قابل مطالعه‌ای از فرش کرمان را که امروزه نیز زینت‌بخش موزه‌های مختلف هستند، از منظر ضرباهنگ هنری، مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهد. داده‌های این پژوهش که بر مبنای روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و با روش توصیفی–تحلیلی بررسی گشتند، انواع ضرباهنگ را در این فرش‌ها، با اتکا بر نمونه‌های موردی معرفی کرده است. در نهایت، نیز نتایج به‌دست‌آمده نشانگر آن بودند که طراحان با درنظرگرفتن نقاط پویا و معیار تکرار، به‌عنوان یکی از مبناهای اصلی، نقوش را بر بستری ترسیم کرده‌اند که نظر مخاطب را به دنیای ژرف طبیعت معطوف می‌دارد و درک این ارزش‌های زیبایی‌شناسی و ازجمله اصل ضرباهنگ، در ذهن او وجود نیرویی برتر را تداعی می‌نماید. در نهایت اینکه تکرار و تکرار نه‌تنها ملال‌انگیز نیست بلکه همراه با دو مشخصۀ تقارن و تباین، در فرش و موسیقی حضور پررنگی یافته‌اند.
متن کامل [PDF 1732 kb]   (1733 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1400/12/4 | پذیرش: 1401/12/23 | انتشار: 1401/12/24

فهرست منابع
1. Avicenna (1956). A Compendium of the Science of Music (1956). Cairo: General Administration of Culture [in Arabic].
2. Burckhardt, Titus (1991). Eternity and Art: A Collection of Essays. Translated by Mohammad Avini, Tehran: Barg [in Persian].
3. Burckhardt, Titus (2013). Principes et méthodes de l'Art sacré. Translated by Jalal Sattari, Tehran: Soroush [in Persian].
4. Daryayi, Nazila (2007). Aesthetics of the Persian Hand-woven Carpet. Tehran: National Center of Persian Carpet [in Persian].
5. Daryayi, Nazila (2014). "Music of Carpet", Torreh Bimonthly of Hand-woven Carpet (5-6) [in Persian].
6. Dehkhoda, Ali Akbar (1998). Lexicon. Tehran: University of Tehran [in Persian].
7. Devine Verses (1999). Holly Quran. Translated by Naser Makarem Shirazi, Qom: Amir al-Mo'menin Publisher, Osveh Printing House [in Persian].
8. Ferrier, R. W. (1995). Persian Arts. Translated by Parviz Marzban, Tehran: Forouzan-e Rouz [in Persian].
9. Halimi, Mohammad Hosein (2007). The Principles of Visual Arts: Language, Expression, Exercise, Vol. 1, Tehran: Ehya-ye Ketab [in Persian].
10. Hasnawi, Mohammad Hassan (1985). The Separator in the Quran, Beirut: Dar Amar [in Arabic].
11. Hassani, Ahmad (2006). Rhythm and Its Relation to Semantics in pre-Islamic Poetry. Ph.D. Disseration, University of Algiers, Faculty of Letters and Languages [in Arabic].
12. Houshyar, Mehran (2011). A Forgotten Language (An Introduction to the Principles of Persian Visual Arts). Tehran: Samt [in Persian].
13. Ibn Manzur, Mohammad ibn-e Mokarram (1984). Lesan al-Arab. Qom: Adab-e Howzeh [in Arabic].
14. Itten, Johannes (1993). Design and Form: The Basic Course at the Bauhaus. Translated by Farhad Goshayesh, Tehran: Soroush [in Persian].
15. Izadi, Abbbas (2018). Manifestation of the Safavid Authority in Carpet Weaving. Adviser: Mohammad Khaza'i, Ph.D. Dissertation, Tehran: Tarbiat Modarres University [in Persian].
16. Kharaghani, Hasan (2017). "Factors of Rhythm Creation in Quran", Quranic Studies Quarterly (84): 4-27 [in Persian].
17. Mansouri, Parviz (2005). The Fundamental Theory of Music. Tehran: Karnameh [in Persian].
18. Mehdipour-e Arshlou, Haniyeh (2016). Stylistics of Carpets and Textiles in Southern Regions of Kerman Province according to the Settlers. Adviser: Amirhossein Chitsazian and Hasan Azizi, MA Thesis, Kashan: University of Architecture and Art [in Persian].
19. Ramashk, Mina & Mounes Sanji (2016). "A Study on the Colors and Artistic Dimensions of Kerman Carpet", International Conference on New Approaches in Humanities in the 21st Century (in Cooperation with the Russian-Armenian University). Rasht: 1-22 [in Persian].
20. Ramashk, Mina (2013). Aesthetics of Design and Color in Kerman Carpets in the Museum of Persian Carpet. MA Thesis, Al-Zahra University [in Persian].
21. Sabahi, Seyyed-Taher (2019). Kerman: Five Centuries of Carper Weaving. Translated by A'zam Nasiri, Samira Salimi et al. Tehran: Gouya Art and Culture Forum [in Persian].
22. Saffaran, Elyas & Gholam Ali Hatam & Parisa Yahyavi (2017). "A Study on the Pictorial Rugs of Kerman (Qajar and Pahlavi Periods)", Jelve-ye Honar Journal (17): 59-71 [in Persian].
23. Soltani Gouki, Maryam (2015). Stylistics of Carpet Designs, Preserved at the Joint-Stock Company of Kerman Carpet (From the Late Qajar to Late Pahlavi Period). Adviser: Samad Samanian, MA Thesis, Tehran: University of Art [in Persian].
24. Vaezi, Hamideh (2007). Designs and Motifs in Hand-woven Carpets of Kerman. Kerman: Cultural Services [in Persian].
25. Vaish, H. P. (2000). "Carpet with Persian Garden Design". Translated by Farhad Kiyani, Architecture and Culture Quarterly (5), Tehran.
26. Zube'i , Taleb & Nasser Halawi (1996). Al-Bayan wa Al-Badaya. Beirut: Dar al-Nahda al-Arabiya [in Arabic].
27. https://www.malool.com/gallery/.25خرداد 1400

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه هنرهای صناعی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Islamic Crafts

Designed & Developed by : Yektaweb