دوره 8، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1403 )                   جلد 8 شماره 1 صفحات 13-1 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ghassemi V, Shairi H, Ziaee M. (2024). Semiotic analysis of the formation process of "discursive non-subject " in the paintings of Ahmad Morshedloo. JIC. 8(1), 1-13. doi:10.61186/jic.8.1.215
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-215-fa.html
قاسمی ویدا، شعیری حمیدرضا، ضیائی مجید.(1403). تحلیل نشانه- معناشناختی فرآیند شکل گیری ناکنش گر گفتمانی در آثار نقاشی احمد مرشدلو هنرهای صناعی اسلامی 8 (1) :13-1 10.61186/jic.8.1.215

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-215-fa.html


1- دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2- گروه زبان فرانسه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران ، shairi@modares.ac.ir
چکیده:   (4860 مشاهده)
احمد مرشدلو از مطرح­ترین نقاشان معاصر ایران است و در آثارش به شیوۀ واقع­گرایانه به بیان مسائل اجتماعی با بیان انتقادی پرداخته است. در آثار مرشدلو بازنمودۀ سوژه انسانی، سوژه­ای است که در برابر کنشِ اجتماعی مقاومت کرده و دچار انفعال و ناکنش­گری شده است. مقاله پیش­رو می­کوشد تا با اتکا بر رویکرد نشانه- معناشناسی به تحلیل گفتمان دیداری و سازوکارهای نشانه- معنایی «ناکنش­گر گفتمانی»، در نقاشی­های احمد مرشدلو بپردازد. هدف اصلی از نگارش این مقاله این است تا با تکیه بر گفتمان دیداری نقاشی­های مرشدلو و شیوه بیان بصری منحصربه­فرد آن به روش تحلیل نشانه- معناشناختی، اختلال معنایی و چگونگی بر هم ریختن سازوکار حضور سوژه و شکل­گیری مفهوم «ناکنش­گر» در بطن گفتمان دیداری آثار را نشان دهد. روش تحلیل نمونه­ها توصیفی- تحلیلی با رویکرد نشانه- معناشناختی است که در آن پنج اثر از نقاشی­های احمد مرشدلو مورد تحلیل قرار گرفته است. بر این اساس پرسش­های مقاله برای رسیدن به این هدف عبارت است از 1. مؤلفه­ ها و سازوکارهای نشانه- معنایی و گفتمانی دخیل در شکل­گیری «ناکنش­گر گفتمانی» در نظام دیداری آثار کدام­اند و چه ویژگی­هایی دارند؟ 2. مؤلفه­های گفتمانی و نشانه- معنایی «ناکنش­گر گفتمانی» در نظام دیداری آثار چگونه به­ کار رفته­اند و چه کارکردهایی دارند؟ نتایج نشان دادند که برونداد مؤلفه­های نفیِ کنش در سوژه به شکل ­گیری ناکنش­گر گفتمانی، انجامیده است و با ایجاد فرآیند سَلبی از طریق برهم ریختن نظم و ایجاد آشفتگی در افعال مؤثر و به واسطه تمهیدات بصری از قبیل هنجارگریزی، تکرار و خودکارگی، بی­چهره­گیِ سوژه، به­حاشیه­راندگی و تهدید سوژه به واسطۀ ابژه­های روزمره، در آثار مرشدلو نمود یافته است. همچنین با لحاظ مؤلفه ­های نشانه- معنایی «ناکنش­گر گفتمانی»، گفتمان دچار نوسان شناختی شده و فضای تنشی و عاطفی در نظام گفتمان دیداری نقاشی­ها اوج گرفته و سوژه عاطفی و شوِش­گر با ویژگی­های تردید و اضطراب شکل گرفته است.
متن کامل [PDF 823 kb]   (897 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1401/6/6 | پذیرش: 1401/9/26 | انتشار: 1403/10/15

فهرست منابع
1. Ahmadi, B. (2012). From visual signs to text. 11th edition, Tehran: markaz. [In Persian]
2. Asghari, M. (2020). an Introduction to Contemporary Western Philosophies, Tehran: Publications of the Institute of Humanities and Cultural Studies [in Persian]
3. Babak Moin, M. (2015). Meaning as lived experience, Tehran: Sokhan. [In Persian]
4. Baudrillard, J. (2018). The System of Things, Translated by Pirouz Izadi, Tehran: sales. [In Persian].
5. Bertrand, D. (2009). "From the topoc to spatial figuration". In Semiotic acts. No. 112.
6. Carmen, T. (2011). Merleau-Ponty. Translated by Masoud Olia. Tehran: Ghoqnos. [In Persian]
7. Chandler, D. (2008). Semiotics: The Basics. Translated by Mehdi Parsa, Tehran: Soreh Mehr. [In Persian]
8. Coquet, J. C. (1997). la quete du sens. Paris: PUF.
9. Coquet, J. C. (2014). Problématique du non-sujet. limoge university: actes semiotiques. [DOI:10.25965/as.5106]
10. Dondero, M. G. (2020). Les langages de l'image. De la peinture aux Big Visual Data. Paris: Hermann
11. Fontanille, J. (1998). Semiotique du discourse. Limoges: Pulim
12. Foucault, M. (2010). Subject and Power. Translated by Niko Sarkhosh and Afshin Jahan-Dideh. Tehran: Ney. [In Persian]
13. Grimas, A. (2020). Defects of meaning. Translated by Hamidreza Shairi. Tehran: khamosh. [In Persian]
14. Kress, G., & Leeuwen, Th. V (2019). Reading images, a command of visual design. Translated by Sajjad Kobagani. Tehran: honar now. [In Persian] [DOI:10.4324/9781003099857]
15. Le Breton, D. (2022). Sociology of the body. Translated by Nasser Fakuhi. Tehran: sales. [In Persian]
16. Levin, D. M. (1998). Tracework: myself and others in the moral phenomenology of Merleau-Ponty and Levina. International Journal of Philosophical Studies. Vol. 6. No. 3. pp. 345-392. [DOI:10.1080/096725598342037]
17. Merleau-Ponty, M. (1964). The Primacy of Perception: and Other Essays on Phenomenological Psychology, the Philosophy of Art, History and Politics. Edit. James M. Edie, Northwestern University Press.
18. Merleau-Ponty, M. (2012). The World of Perception translated by Farzad Jabralansar. Tehran: Qoqnoos.
19. Shairi, H. (2006). Semiotic analysis of discourse. Tehran: samt. [In Persian]
20. Shairi, H. (2012). Visual Semantics: Theory and Analysis of Artistic Discourse. Tehran: Sokhan. [In Persian]
21. Shairi, H. (2016). The Semiotic of Literature. Tehran: Tarbiat Modares University Press. [In Persian]
22. Shairi, H. (2022). A way towards image convergence. A collection of review articles on the life and works of Mehdi Sahabi. Tehran: Tehran Museum of Contemporary Arts. [In Persian]
23. Spindlier, F. (2021). Nietzsche: body, art, cognition. Translated by Saeed Moghadam, Tehran, markaz. [In Persian]
24. URL1: Morshedloo,A (2021). Access via: /https://ahmadmorshedloo.com/painting-all/. View in history: 5 DEC 2021.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه هنرهای صناعی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Islamic Crafts

Designed & Developed by : Yektaweb