دوره 6، شماره 2 - ( دوفصلنامه 1401 )                   جلد 6 شماره 2 صفحات 57-51 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Moghimi Z, Ashouri M T. (2022). A Study at Technical Differences in the “Zahak Execution” paintings by Safavi Era painters with Mohammad Ghasem and Mohammad Yousef Case Study. JIC. 6(2), 51-57. doi:10.52547/jic.6.2.51
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-229-fa.html
مقیمی زهره، آشوری تقی.(1401). مطالعه‌ی تفاوت های تکنیکی نگاره‌ی بر دارکردن ضحاک در آثار نقاشان عصر صفوی با مطالعه‌ی موردی بر اثر محمدقاسم و محمدیوسف هنرهای صناعی اسلامی 6 (2) :57-51 10.52547/jic.6.2.51

URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-229-fa.html


1- کارشناسی ارشد هنراسلامی (گرایش نگارگری)، دانشگاه هنر باغ ملی تهران، تهران، ایران ، moghimizohreh@gmail.com
2- دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران
چکیده:   (2834 مشاهده)
دورۀ صفوی نقطه عطفی در تحولات سیاسی-اجتماعی ایران است و همانند سایر حوزه‌ها، هنر نگارگری نیز از تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی این دوره تأثیر پذیرفته است. ازجمله این تأثیرها، می‌توان به خارج‌شدن هنر نگارگری از انحصار دربار اشاره نمود. در این دوره افراد عادی جامعه نیز به سفارش آثار نگارگری روی‌آورده و به طبقۀ جدید حامی هنر تبدیل شده‌اند. نتیجه دیگر این وضعیت، آزادی عمل هنرمندان، سبک و قلم، و تکنیک متفاوت هنرمندان با یکدیگر است. موضوعی که امروزه کارآمدی بسیاری در نسخه‌شناسی و تفکیک آثار بدون رقم هنرمندان از یکدیگر دارد. در این پژوهش به دو اثر با موضوعی واحد و تأکید بر قلم خاص هر هنرمند، از دو نگارگر دوره صفوی پرداخته شده است،"محمدقاسم" و"محمدیوسف". موضوع انتخاب شده، "بر دارکردن ضحاک" از دو شاهنامه وینزور و رشیدا است؛ که پس از روایت تصویر، با کنار هم قرارگرفتن این دو اثر و تطبیق آن‌ها بر اساس سبک کار هر هنرمند و مقایسه تکنیکِ پرداز و ساخت‌و‌ساز، سعی شده است قلم هر هنرمند شناسایی و سبک کار هریک توضیح داده شود. پرسش اصلی پژوهش، وجود تفاوت قلم و تکنیک ساخت‌و‌ساز محمدقاسم و محمدیوسف و دلایل آن، علی‌رغم هم‌دوره‌بودن در عصر صفوی است. این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی و مطالعه اسناد کتابخانه‌ای و مشاهده و تحلیل آثار انجام شده است. در این مطالعه، جامعۀ آماری، شامل سه نگارۀ صحنۀ به دارآویختن ضحاک است که به روش کیفی و از طریق استدلال قیاسی و استقرایی مورد تحلیل و تطبیق قرارگرفته است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، به دلیل وضعیت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در زمان محمدقاسم و محمدیوسف، می‌توان به تفاوتی مشخص میان قلم و تکنیک‌های ساخت‌و‌ساز این دو هنرمند پی بُرد، موضوعی که دلیل عمده آن وجود طبقه جدید حامی هنرمندان در عصر صفوی است.
متن کامل [PDF 1334 kb]   (1900 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1401/9/15 | پذیرش: 1402/1/31 | انتشار: 1402/3/4

فهرست منابع
1. Azhand, Y. (2005). Isfahan painting school. Tehran: Art Academy.
2. Brazill, George,1976, "Persian Painting" ,New York.
3. -Hosseini, M. (1390). The Shahnameh of Qarchghai Khan. Spring, Journal of Fine Arts, Visual Arts, No. 45,14-20
4. Karbasi, C. and others (2004). Masterpieces of Iranian painting. Tehran: Museum of Contemporary Arts Publications
5. Karimzade Tabrizi, M. A. (1370). Status and works of ancient Iranian painters. Volume III
6. Khalaj Amirhosseini, M. (1389). Secrets hidden in the art of painting. Tehran: Aban book.
7. Mousavi Lar, A. Mesbah, Gita (2013). Journal of Fine Arts, Visual Arts, No. 45, 26.
8. Moghimi, Z. (2017). Investigating the social and religious factors of the Safavid era on the works of Mohammad Ghasem painter with an iconographic approach. Art university.
9. Pakzad, Z. (2013). A look at the methods of formation of Rashida's Shahnameh pictures, Jahlo Hanar, No.88.
10. Pakbaz, R. (1378). Encyclopedia of Art. Tehran: Contemporary Culture
11. Phalsaphi, N. (2014). Investigating the characteristics and comparative study of the drawing of the zahak during the Timurid and Fawi eras of the two Shahnamehs of Baysanqari-Shah Tehamasbi, 14-18.
12. Robinson, B.W. Sims. E. Bayani, M. (2007). The Windsor Shahnama of 1648, Azimuth, London.
13. Rashida's Shahnameh of the middle of the 11th century A.H., preserved in the library of Golestan Palace, Mohammad Yusuf. (Golestan Palace copy archive)
14. Rahimifar, M. (1377). Introduction of some ancient buildings and artists of the Safavid era based on Nasrabadi's Tazkira. No. 29 and 30, 55-65.
15. Sarmadi, A. (2017). Encyclopaedia of artists of Iran and Islam. Tehran: Hirbad.
16. Soheili Khansari, A. (1354). Art and People, No. 844, 28.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه هنرهای صناعی اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Islamic Crafts

Designed & Developed by : Yektaweb