دوره 8، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1403 )
جلد 8 شماره 1 صفحات 24-15 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Barati B, Bolkhari H. (2024). The role of remembrance in the development of the spiritual identity of Islamic architecture with emphasis on the first to fifth centuries of Hijri. JIC. 8(1), 15-24. doi:10.61186/jic.8.1.236
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-236-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-236-fa.html
براتی بهاره، بلخاری حسن.(1403). نقش ذکر در تکوین هویت معنوی معماری اسلامی با تأکید بر کتیبههای سدههای نخست تا پنجم هجری هنرهای صناعی اسلامی 8 (1) :24-15 10.61186/jic.8.1.236
بهاره براتی1 
، حسن بلخاری*2
، حسن بلخاری*2
1- دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2- گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران ،hasan.bolkhari@ut.ac.ir
2- گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران ،
چکیده: (3940 مشاهده)
ذکر، یک مفهوم باطنی در فرهنگ اسلامی و عرفان است. نظر به اهمیت این مفهوم، هنرمندان از آن جهت که هنر در اساس، ظهور است و با صورت سر و کار دارد، در آثار خود این مفهوم باطنی را به شکل بصری ترجمه کردهاند. پژوهش حاضر، ضمن بررسی مفهوم دینی عبارت ذکر در وجوه مختلف آن، تمهیدات بصری هنرمندان و معماران در ترجمان مفهوم باطنی ذکر به صورت مادی و بصری در معماری اسلامی را مورد توجه قرار داده است. استفاده از آیات و روایات و نامهای خداوند و پیامبر و امامان شیعه و استفاده از اصل وحدت مهمترین راهکارهای بصری ایشان در تکوین هویتبخشی اسلامی به بنا با توجه به مفهوم ذکر است. اساساً در مطالعات هنر اسلامی کمبود مباحث نظری در روند خلق آثار به چالش اصلی تبدیل شده است. از این رو این مقاله سعی دارد چگونگی کاربست مفاهیم نظری اسلام را در هنر به روش کیفی و بر اساس تحلیل داده بنیاد تحلیل کند. در همین راستا 10 نمونه از ذکرهای اسلامی در قالب کتیبه در بناهای سده نخست تا پنجم هجری، بر مبنای مطالعات کتابخانهای به عنوان نمونه انتخاب شدهاند. نتایج حاکی از آن است که کاربرد اذکار در صورتهای متنوع آن، موجب شده است تا آن بنا رنگ و بوی مذهبی و اسلامی گرفته و خواسته و ناخواسته، شخص را در جذبه خویش فروگیرد. توجه به جنبه روحانی و معنوی در هنرهای اسلامی به طور عام و معماری به طور خاص، از یک سو موجب تکوین هویت معنوی اثر شده، هویتی مستقل از فرم و کالبد که حتی به صورت مانعی در برابر رشد هویت فیزیکی واحد و منسجم اثر عمل نماید. از سوی دیگر موجب تکوین اصول بصری خاص همچون اصل وحدت در نظام بصری اسلامی شده است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مبانی نظری هنر اسلامی
دریافت: 1401/10/7 | پذیرش: 1402/2/6 | انتشار: 1403/10/15
دریافت: 1401/10/7 | پذیرش: 1402/2/6 | انتشار: 1403/10/15
فهرست منابع
1. Akwan, M. (1996). The concept of unity and plurality, the growth of Quran and Islamic education, Winter, No. 26. (22-26). [in Persian] [DOI:10.1097/00152193-199609000-00008]
2. Bashevi, M. Y. (2004). Criticism and review of the views of the parties about the people of Zikr, Research Journal of Hikmat and Islamic Philosophy, Qom, Al-Mustafa Al-Alamiya University (Tolua Noor), No. 7, Autumn; No. 7, 58-79. [in Persian]
3. Bolkhari Qahi, H. (2015). Quadr, theory of art and beauty in Islamic civilization, Tehran: Surah Mehr Publications, first edition. [in Persian]
4. Burkhart, T. (1987). Islamic art, language and expression, Translated by Masoud Rajabnia, Tehran: Soroush. [in Persian]
5. Burkhart, T. (1991a). Holy Art (Principles and Methods, Translated by Jalal Sattari, Tehran: Soroush. [in Persian]
6. Burkhart, T. (1991b). Fundamentals of Islamic Art, Translated by Amir Nasri, Tehran: Haqiqat. [in Persian]
7. Farabi. (1968). Combine the opinions of the wises. By Albir Nasri Nader, Beirut, Volume 1. [in Persian]
8. Farahidi, Kh. (1989). Al-Ain, Qom: Emigration. [in Persian]
9. Ghazali, M. (1989). Revival of religious sciences, Kimia-ye-Saadat, Hossein Khadiojam, Tehran. [in Persian]
10. Jafartayyari, M., & Noori, S. (2016). An Investigation into Ahl-e Zekr's Verses in Commentaries. Journal of Imamiyyah Studies, 1(2), 23-45. [in Persian]
11. Jahanbaglou, R. (2007). in search of the holy matter, a conversation with Seyyed Hossein Nasr, Translated by Seyed Morteza Shahr Ayeni, Tehran: Ni Publishing. [in Persian]
12. Kilini, M. (1939). Kafi (general). Lithography. Bija: Without. [in Persian]
13. Kuhnel. E. (1996). Islamic Art and Architecture. London: G. Bell and Sons Ltd.
14. Madanian Mohammadi, Ali. (2016). Introduction and review of the manuscripts of Sarkoche Mohammadiyeh Nayin Mosque", International Conference on Oriental Studies, Ferdowsi and Persian Culture and Literature, Yerevan State University of Armenia with Mobin Cultural Ambassadors Institute. [in Persian]
15. MahdaviNejad, Mohamad Javad (2014). The wisdom of Islamic architecture, searching in the deep spiritual constructions of Islamic architecture in Iran. Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi, 3(19), 37-47. [in Persian]
16. Meybodi, R. (1992). Kashf al-Asrar and Kait al-Abrar, Tehran: Amir Kabir, volume 4. [in Persian]
17. Michell. G., & Grube, E. J. (1984). Architecture of the Islamic World: its history and social meaning. with a complete survey of key monuments. London: Hudson Press.
18. Mostafavi, H. (1981). Research, Tehran: Book Translation and Publishing Company. [in Persian]
19. Najm Razi, A. (1986). Masrad al-Abad Man Al-Mubadd to Al-Maad, by Mohammad Amin Riahi, Tehran: Scientific and Cultural, 2nd edition. [in Persian]
20. Nasr, S. H. (2006). Sadrai Shirazi in the history of Islamic philosophy, by Mohammad Sharif, Tehran: Academic Publishing Center. [in Persian]
21. Plato. (2002). Collection of Works, Translated by Hasan Lotfi, Reza Kaviani, Tehran: Khwarazmi, third edition, volume 1. [in Persian]
22. Rossi. V. (2002). Presence, Participation, Performance, Paths to theHeart (Sufism and the Christian Eastern), James S. Cutsinger (ed.), world wisdom.
23. Suhravardi, Y. (1993). The wisdom of illumination; The collection of works, by the efforts of Hanri Karban, Tehran, vol:2. [in Persian]
24. Semnani, A. (1990). Persian works by Najib Mayel Heravi, Tehran: Scientific and Cultural Publications. [in Persian]
25. Sadr al-Din Shirazi, M. (1981). Al-Shawahed al-Rubabih, by Jalal al-Din Ashtiani, Tehran, vol.1. [in Persian]
26. Saffar, M. (2002). Basair al-Deraj fi Fadael al-Muhammad (pbuh), corrected by Mirza Mohsen, "Koche Baghi", Tehran: Al-Alami. [in Persian]
27. Tabatabaei, S. M. H. (1996). Al-Mizan fi Tafsir al-Qur'an, Qom: Qom seminary seminary community. [in Persian]
28. Tarihi, F. (1996). Majma Al-Bahrein. Research: Sayed Ahmad Hosseini, Tehran: Mortazavi bookstore. [in Persian]
29. Vajdi, M. J. (2012). Seal and the name of the blessed Prophet (PBUH) in the seal, Nama h - ye - Baharestan; New period, number 20. [in Persian]
30. Vaghedi, M. (1986). Tabaqat, Translated by Dr. Mahmoud Afghani, Tehran: New Publishing. [in Persian]
31. Wilber. D. N. (1965). The Architecture of Islamic Iran: The IlKhanid Period Islamic Iran, New York: Greenwood Press
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
