دوره 8، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1403 )
جلد 8 شماره 1 صفحات 96-85 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Allahyari S. (2024). The visual analysis of Khosrow's portrait painted and shown to Shirin by Shapur with iconology. JIC. 8(1), 85-96. doi:10.61186/jic.8.1.321
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-321-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-321-fa.html
اله یاری سهند.(1403). تحلیل بصری نگارۀ «شاپور صورت خسرو را به شیرین نشان می دهد» با شیوۀ آیکونولوژی هنرهای صناعی اسلامی 8 (1) :96-85 10.61186/jic.8.1.321
گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران ، allahyarisahand@gmail.com
چکیده: (2501 مشاهده)
در نگارگری ایرانی می توان تفسیر هنرمند از متن ادبی را از طریق بررسیِ متون مصور با مضامین ثابت که توسط نگارگران به تصویر کشیده شده، تحلیل کرد. نگارگران در ترسیم نگاره های خمسه طهماسبی در واقع معنای دیگری را در نگارهها خلق کردهاند. یکی از نگارههایی که نگارگر به عنوان مؤلف یک اثر، معنای افزودهای را ایجاد کرده، تصویر نگاره «شاپور صورت خسرو را به شیرین نشان می دهد» اثر میرزاعلی در نسخه خمسه طهماسبی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی معنای لایه های پنهانی در نگاره فوق به روش آیکونولوژی شکل گرفته است و جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و اسنادی به طرح این پرسش میپردازد که چه لایههای معنایی پنهان در نگاره مورد نظر وجود دارد؟ نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که این نگاره از نظر بصری وفادار به متن ادبی داستان نبوده و برخلاف خط داستانیِ متن ادبی نظامی، در این نگاره خبری از شادی، رقص، عیش و نوش شیرین و ملازمان نیست؛ و چهره ها با حالت نگران و متعجب به تصویر کشیده است و با وجود تأکید نظامی در متن مبنی بر عدم وجود نامحرمان، میرزاعلی افرادی نامحرم را در اثر نمایان کرده و در نتیجه فضای عاشقانه و تغزلی داستان، تبدیل به فضای خشک، رسمی و درباری در این نگاره شده است. در حقیقت نگارگر با توجه به شروع تدریجی آشفتگی های اجتماعی، بی عدالتی و ظلم حاکمان به مردم در قلمروی ولایت خود و فسادهای درباری در دوره شاه طهماسب صفوی، بر اساس دیدگاه اجتماعی و سیاسی خود با استفاده از عناصر تصویری از قبیل پوشش افراد، مردانی با کلاه تاج حیدری، طبقۀ کارگری و کشاورزی، کوشک سلطنتی و حالات دسیسه آمیز درباریان، داستان عاشقانه را به یک اثر سیاسی و اجتماعی مربوط به دوران شاه طهماسب صفوی تبدیل کرده است تا به صورت باطنی و غیرمستقیم پیام های هشدارآمیزی مبنی بر نابودی سلطنت در صورت ادامۀ آشفتگی های اجتماعی را به شاه انعکاس دهد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
بررسی و نقد هنرهای اسلامی در دوره معاصر
دریافت: 1402/10/27 | پذیرش: 1403/4/6 | انتشار: 1403/10/15
دریافت: 1402/10/27 | پذیرش: 1403/4/6 | انتشار: 1403/10/15
فهرست منابع
1. Abdi, N. (2012). A prelude to iconology, Tehran: Sokhan. [In Persian]
2. Alai, A. (2007). Matching Pavilions in Iranian gardens, Golestan Honar. 11: 55-67. [In Persian]
3. Alboghbish, A., & Ashtiani, N. (2016). The Connection between Literature and Miniature, Jāmī's Leyla and Majnun and a miniature by Muzaffar Ali as a case, Comparative Literature Research. 6: 31-55. [In Persian]
4. Asgarnejad, M., & Gozashti, M. A. (2015). Literary art and artistic literature, Literary sciences. 6: 213-232. [In Persian]
5. Ashrafi, M. M. (1998). Ynchronization of Painting with literature in Iran. Translated by Rouein Pakbaz. Tehran: Negah. [In Persian]
6. Azhand, Y. (2016). Iranian painting, Volume 2. Tehran: Samt. [In Persian]
7. Azhand, Y. (2015). Tabriz School of Painting. Tehran: Art Academy. [In Persian]
8. Azhand, Y. (2001). Safavian. Tehran: Mola [In Persian]
9. Bakhtiari Fard, H. R. (2016). Color and communication. Tehran: Fakhrakia. [In Persian]
10. Brown, E. (1965). The history of Iranian literature, from the beginning of the Safavid era to the present time. Translated by Rashid Yasemi. Tehran: Zavar. [In Persian]
11. Dadvar, A., & Pourkazmi L. (2013). Iranian Pant in paintings of the Ilkhani, Timurid and Safavid eras, two quarterly studies of Islamic art, 10: 23-41. [In Persian]
12. Durand, G. (1992). Les structures anthropologiques du l'imaginare: introduction a l'archetypologie; generale, Paris: Dunod.
13. Etemadi, E. (2018). Iconological reading of Majnoon in Safavid period paintings, Fine Arts, Visual Arts, 1: 58-68. [In Persian]
14. Esmati, H., & Rajabi, M. A. (2001). Comparative study of pictorial elements of epic and mystical paintings, Negareh, (20): 5-19. [In Persian]
15. Javadi, M. R., & Kashfi, S. A. (2007). The system of symbols in covering, Strategic Studies of Women, 38: 62-87. [In Persian]
16. Kanbay, Sh. (2007). The golden age of Iranian art. Translated by Hassan Afshar. Tehran: Center. [In Persian]
17. Lavafi, M., & Sepehri, M. (2017). Recognizing the concept of the interaction between the Maidan and the royal palaces of the Safavid period, investigating the two-way relationship between the Ghoumi space and centralized power, Urban Management. 49: 49-65. [In Persian]
18. Mohebi, B., Hasankhani, F., & Ahmadi, M. (2018). Investigating the relationship between social status and the choice of clothing color in Safavid period paintings, Islamic Art Arts. 2: 1-11. [In Persian]
19. Nabilu, A., & Dadkhah, F. (2015). Study and Analysis of Golestan Saadi's Social Characters, 8th Zayan and Persian Literature Research Conference. 8: 2055-2059. [In Persian].
20. Nasr, H. (2007). Eternal knowledge Translated by Seyyed Reza Malih. Tehran: Mehrnyusha. [In Persian]
21. Navidi, Abdi Beyge Shirazi. (1974). General Navidi. Tehran: Tehran University Central Library. [In Persian]
22. Nawai, A. (1975). Iran and the world from Mongol to Qajar. Tehran: Homa. [In Persian]
23. Nizami Ganjavi, E. (2019). Nizami Ganjavi Generalities. Tehran: Neghah. [In Persian]
24. Nizami Ganjavi, E. (2023). Khamsa Tahmasvi. Britannia: British Library website
25. Pakbaz, R. (2015). Iranian painting from long ago to today. Tehran: Zarrin and Simin. [In Persian]
26. Poliakova, E., & Rahimova, Z. I. (2002). Iranian painting and literature Translated by Zohreh Feyzi. Tehran: Rozaneh. [In Persian]
27. Panofsky, E. (1972). Studies in Iconology: Humanistic Themes in the Art of the Renaissance. Boston: West view.
28. Pope, A. (2008). A course in Iranian art. Edited by Cyrus Parham. Tehran: Elmi Fathanghi. [In Persian]
29. Rabinson, B. V. (2011). Iranian painting art. Translated by Yaqoub Azhand. Tehran: Mola. [In Persian]
30. Rajabi, Z., & Fahimifar, A. (2021). The Role of Imagination in Iranian Literature and Painting with Emphasis on Metaphor; An Interdisciplinary Study. Studies in the Humanities. 13: 89-119. [In Persian]
31. Romelo, H. B. (2004). Ahsan al-Tawarikh. Tehran: mytholog. [In Persian]
32. Savory, R. (1992). Safavid Iran. Translated by Kambiz Azizi. Tehran: Center. [In Persian]
33. Shahcheraghi, A. (2010). An introduction to the recognition and re-creation of the Iranian garden. Tehran: Academic Jahad. [In Persian]
34. Shaistefar, M. (2006). The thematic and aesthetic position of poetry in Shah Tahmasabi's Khamsa paintings, Islamic Art Studies. 7: 5-22. [In Persian]
35. Shokri, H., Jafari Dehkordi, N., & Izidi Dehkordi, S. M. (2019). Investigating the layers of meaning in the image related to Imam Zaman (AS) in Tahmasbi's Falnama based on the iconology theory of Ervin Panofsky, Asr Adina. 31: 129-150. [In Persian]
36. Taheri, S. (2017). Semiotics of archetypes in the art of ancient Iran and neighboring lands; Tehran: Shur Afarin. [In Persian]
37. Taqavi, A. (2022). Adaptation and abbreviation of literary texts in painting; Case study: analysis of three narratives and selected illustrations from Shah Tahmasabi's Khamsa Nizami, Kimiai Honar. 42: 35-48. [In Persian] [DOI:10.52547/kimiahonar.11.42.35]
38. Hakemi Vala, I., & Raisi Bahan, M. (2005). A look at the dramatic effects in Ferdowsi's Shahnameh and Khamsa Nizami, Faculty of Literature and Human Sciences. 56: 1-21. [In Persian]
39. Welch, S. C. (1979). A King's Book of Kings: The Shah-nameh of Shah Tahmasp, New
40. York: The Metropolitan Museum of Art.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
