دوره 9، شماره 1 - ( دوفصلنامه 1404 )
جلد 9 شماره 1 صفحات 124-99 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: A-10-718-1
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Kamandlou H, TaghaviNejad B, Hashemi G, Tabatabaei Jabali Z. (2025). Iconological Analysis of the Man and Lion Fight Tilework in Golestan Palace: Representation of the Qajar Discourse of Legitimization. JIC. 9(1), 99-124. doi:10.61882/jic.9.1.376
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-376-fa.html
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-376-fa.html
کمندلو حسین، تقوینژاد بهاره، هاشمی غلامرضا، طباطبایی جبلی زهره.(1404). تحلیل آیکونولوژیک کاشینگارهی نبرد انسان با شیر در کاخ گلستان: بازنمایی گفتمان مشروعیتبخشی قاجار هنرهای صناعی اسلامی 9 (1) :124-99 10.61882/jic.9.1.376
1- دانشکدۀ پژوهشهای عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2- گروه صنایع دستی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ،b.taghavinejad@aui.ac.ir
3- گروه صنایع دستی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
4- گروه هنر اسلامی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2- گروه صنایع دستی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ،
3- گروه صنایع دستی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
4- گروه هنر اسلامی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده: (1605 مشاهده)
دوران قاجار را میتوان آخرین دورهی بهکارگیری گستردهی مضامین ادبی، تاریخی و مذهبی در کاشیکاری ایران دانست؛ در این دوران طراحان کاشی با بهرهگیری از داستانهای حماسی، غنایی، مذهبی و روایات تاریخی، سطوح بناهای مذهبی و غیرمذهبی را آراسته و مفاهیم فرهنگی و سیاسی را منتقل میکردند. نمونهای شاخص از این آثار، قابهای کاشی دیوارهی شرقی و جنوبی حیاط کاخ گلستان است که صحنهی نبرد سوارکار با ببر و شیر را نشان میدهد. این نقش که ریشه در کهنالگوهای تمدنهای بینالنهرینی دارد، در هنر ایرانی با عنوان نبرد بهرام با شیر شناخته میشود و شرح آن در منابع تاریخی و ادبیات حماسی و غنایی به تفصیل آمده است. با توجه به ارزش و جایگاه مفهومی آن، این شمایل تا عصر قاجار به صورتهای گوناگون توسط هنرمندان ایرانی اجرا شده است. قاب کاشی بزرگ دیوارهی شرقی، که حدفاصل عمارت اصلی و ساختمان شمسالعماره قراردارد، علاوه بر جنبهی تزیینی احتمالاً حاوی پیامی خاص بوده است. هدف اصلی پژوهش علاوه بر معرفی و شناخت مجلس نبرد بهرام با شیر در قاب کاشی دیوارهی شرقی حیاط کاخ گلستان، تحلیل و تفسیر آن بر اساس اسناد و منابع تاریخی برای دستیابی به ارزشهای نمادین پنهان آن است. سؤال اصلی پژوهش این است که مجلس روایی نبرد بهرام با شیر در قاب کاشی دیوارۀ شرقی حیاط کاخ گلستان چه ویژگیهایی داشته و حاوی چه ارزشهای نمادینی است؟ این پژوهش با بهرهگیری از الگوی سهگانهی توصیف، تحلیل و تفسیر آیکونولوژیک اروین پانوفسکی، و به روش کتابخانهای و میدانی انجام شده است. یافتههای پژوهش نشانمیدهند که مضمون نبرد بهرام با شیر در هنرهای تزیینی قاجار، بهویژه از عصر فتحعلیشاه، با اهداف سیاسی و نظامی و به منظور مشروعیتبخشی به سلطنت به کار گرفته شده است. این مفهوم نمادین بهتدریج در متون تاریخی نیز بازتاب یافت و لقب بهرام و اشاره به نبرد او با شیر، بهتدریج برای توصیف و ستایش فتحعلیشاه و برخی دیگر از شاهان قاجار مورد استفاده قرار گرفت.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
طراحی و فرم در هنرهای اسلامی
دریافت: 1403/12/19 | پذیرش: 1404/3/10 | انتشار: 1404/4/9
دریافت: 1403/12/19 | پذیرش: 1404/3/10 | انتشار: 1404/4/9
فهرست منابع
1. Adamiyat, F, Nateg, H. (1977). Social, political and economic thoughts in unpublished works of the Qajar era. Tehran: Agah. [in persian]
2. Adams, L. (2019). Art Methodology (Translated by A. Masoumi). Tehran: Nazar. [In Persian]
3. Amanat, A. (2021). The Qajar Era and the Desire for the Farang (Translated by K. Firouzmand). London: Mehri Publications. [In Persian]
4. Asef, M. H. (1978). Rostam al-Tawarikh (Edited by Mohammad Moshiri). Tehran: Amir Kabir. [In Persian]
5. Balami, A. (1974). Tarikh Balami (Edited by M. T. Bahar & M. P. Gonabadi, Vol. 2). Tehran: Zavar. [In Persian]
6. Burckhardt, G. (2004). The Epic of Gilgamesh, the Oldest Human Epic (Translated by D. Monshizadeh). n.p: Akhtaran. [In Persian]
7. Canby, S. R. (2014). The Shahnama of Shah Tahmasb: The Persian book of King. Tehran: Vijeh Nasher.
8. Iqbal Ashtiani, A. (2013). The History of Iran from the Advent of Islam to the Fall of the Qajar Dynasty. Tehran: Dabir. [In Persian]
9. Etezad al-Saltaneh, A. M. (1991). Exir al-Tawarikh (Qajar History from the Beginning to 1259 AH (Edited by J. Kianfar). Tehran: Weissman. [In Persian]
10. Falk, S. J. (2014). Qajar Iconographers (Translated by A. Baharlou). Tehran: Paykreh. [in persian]
11. Farhangpour, Y. (2019). How to use iconography and iconology in the criticism of the work based on Panofsky's theory (Case study: The Sacred Conversation of Pietro della Francesca). Ferdows Honar, (3), 72-85. (Doi: 10.30508/FHJA.2021.140173.1039) [In Persian]
12. Flandin, E. (1977). Eugene Flandin's Travelogue to Iran (Translated by H. Noorsadeghi). Tehran: Eshraghi. [in persian]
13. Flor, W, Chelkowski, P & Ekhtiar, M. (2002). Painting and Painters of the Qajar Period (Translated by Y. Ajhand). Tehran: ll-e Shahsevan Baghdadi. [In Persian]
14. Flor, W. (1986-1987). Essays on the Social History of Iran in the Qajar Era (Translated by A. Sari, Vol. 1- 2). Tehran: Toos. [In Persian]
15. Ganzroden, E. (1974). Iranian Carpets - Masterpieces of Art. n. p: Etka. [In Persian]
16. Girshman, R. (2011). Iranian Art in the Median and Achaemenid Periods (Translated by B. Farahvashi). Tehran: Elami Farhangi. [In Persian]
17. Girshman, R. (2011). Iranian Art in the Parthian and Sassanid Periods (Translated by B. Farahvashi). Tehran: Elmi Farhangi. [in persian]
18. Grant Watson, R. (2017). History of Iran during the Qajar Period (Translated by A. V. Mazandarani). Tehran: Amir Kabir. [in persian]
19. Hinles, J (1994). Understanding Iranian Mythology (Translated by Jh. Amoozgar, A. Tafazzoli). Tehran: Cheshmeh Publishing House. [In Persian]
20. Iqbal Ashtiani, A. (2013). History of Iran from the Early Islamic Period to the Extinction of the Qajar Dynasty. Tehran: Dabir. [In Persian]
21. Jensen, H, Jensen, D. J. (2000). History of Art (Translated by P. Marzban). Tehran: Scientific and Cultural. [in persian]
22. Koch, H. (2003). Theology and Worship in Elam and Achaemenid Iran (Translated by N. Miri). Archaeology, (11), 39-46. [In Persian]
23. Kreuz, M. (2017). Neoplatonism and the Theory of the Symbol in Cassirer and Panofsky. (Translated by B. Mokhtarian). https://anthropologyandculture.com/wp-content/uploads/2020/09/20171007-045051.pdf
24. Lambton, A (n .d). Social Conditions in Iran during the Qajar Period (Translated by M. Barzin). Mashhad: Khorasan Press. [In Persian]
25. Lesan-ol-Molk Sepehr, M. (1998) Nasekh al-Tawarikh, the history of the Qajar period from the beginning to the end of the reign of Fath-Ali Shah Qajar (Edited by J. Kianfar Vol. 1). Tehran: Asatir. [In Persian]
26. Maftun Donboli, Abdolrazzaq ibn Najaf-Qoli. (1383). Ma'aser al-Soltaniyeh (Tarikh-e Jangha-ye Iran va Rus) be zamimeh-ye Jangha-ye Dowreh-ye Dovvom, az Tarikh-e Zolqarnayn [Khavari Shirazi] (Corrected by G. Zargarnazhad). Tehran: Moasseseh-ye Entesharat-e Rooznameh-ye Iran
27. Mahjoub, M. (1992). The Creation of Ferdowsi. Tehran: Morvarid. [In Persian]
28. Malul, Gh. (2006). Baharestan: A Window to Iranian Carpets. Tehran: Zarrin and Simin. [in persian]
29. Mokhtarian, B. (2011). Iconography, iconology, Warburg, Panofsky.
30. https://anthropologyandculture.com/%D8%A2%DB%8C%DA%A9%D9%88%D9%86%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%8C-%D8%A2%DB%8C%DA%A9%D9%88%D9%86%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%8C-%D9%BE%D8%A7/ (accessed November 5, 2024).
31. Mokhtarian, B & Sarami, A. (2016). Representation of Saturn and Beliefs Related to It in Paintings. chaidman, (14), 54-68. [In Persian]
32. Nasri, A. (2021). Image and Word: Approaches to Iconography. Tehran: Cheshme.
33. Navaei, A. (1998). Iran and the World from the Qajar Dynasty to the End of the Nasserite Era. Tehran: Homa Publishing. [In Persian]
34. Olivier. (1992). Olivier's Travelogue: The Socio-Economic History of Iran in the Early Qajar Era (Translated by M. T Mirza; Edited by G. Varhram). Tehran: Etelaat. [In Persian]
35. Pakbaz, R. (2011). Iranian Painting from Ancient Times to Today. Tehran: Zarrin and Simin. [In Persian]
36. Pakravan, A. (1998). Agha Mohammad Khan Qajar (Translated by J. Afkari) Tehran: Jami. [In Persian]
37. Panofsky, E. (2022). Meaning in the Visual Arts (Translated by N. A. Aghdam). Tehran: Cheshme. [in persian]
38. Pashazanos, H. (2022). A study of Iranian hunting motifs and motifs on Chinese and Sogdian tombs in ancient times and their relationship with the concept of "Shiwangmu's Paradise". Fine Arts-Visual Arts, (2), 49-57.( Doi: 10.22059/JFAVA.2021.335180.666838). [In Persian]
39. Pop, Arthur upham, Ackerman, P. (1977). A survey of Persian art. Tehran: Soroush press.
40. Pope, A. Upham, Ackerman, P. (2008) A survey of Persian art (from Prehistory to the Present) (Vol. 1, 7, 8; Translated by N. Daryabandari et al). Tehran: Elmi Farhangi. [In Persian]
41. Prada, E, Dyson, R and Wilkinson, Ch. (2004). Ancient Iranian Art (Pre-Islamic Civilizations (Translated by Y. Majidzadeh). Tehran: University of Tehran. [In Persian]
42. Raby, J. (2007). The Works of Laqui (Translated by S. Rafiei Sakhaei). Tehran: Karang. [In Persian]
43. Rouhani, M, Parsaye Javid, J. (1975). Shahnameh in Museums. Tehran: Ministry of Culture and Arts. [In Persian]
44. Sarami, Gh. (1994). From the Color of Flowers to the Pain of Thorns (Morphology of Shahnameh Stories). Tehran: Elmi Farhangi. [In Persian]
45. Sasani, Khan Malek. (n.d.). Popliticians of Qajar Era. n.p: Babak va Hedayat. [In Persian]
46. Seif, H. (2010). Painting on Tiles. Tehran: Soroush. [In Persian]
47. Sultan Ahmad Mirza, P. (1997). Azodi History (Edited by A. Navai). Tehran: Alam. [In Persian]
48. Tabari, M. (1983). Tabari's History or the History of the Messengers and the Kings (Vol. 2; Translated by A. Payandeh). Tehran: Asatir. [In Persian]
49. Tha'alabi Neyshaburi, Abdul Malik bin Muhammad bin Ismail. (1989). Tarikh Tha'alabi (The Tale of the Persian Kings) (Translated by M. Fazaeli). Tehran: Noghre. [In Persian]
50. Zokaa, Y. (1960). History of the buildings of the Royal Citadel of Tehran and a guide to the Golestan Palace. Tehran: Ministry of Culture and Art. [In Persian]
51. Gilgamesh. (n.d.). Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Gilgamesh#/media/File:Mesannepada_seal_drawing.jpg
52. Assyrian Reliefs Nimrod. (2011). Wikipedia.
53. https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Assyrian_Reliefs_Nimrod_North_West_Palace_-_War_Scene.JPG
54. Seal of Darius the Great, king of Persia. (n.d.). British Museum.
55. https://www.britishmuseum.org/collection/object/W_1835-0630-1
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
