حرم حضرت معصومه (س) به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین فضاهای زیارتی ایران، نقشی کلیدی در شکل‌گیری هویت شهر قم و تجربه‌های معنوی زائران ایفا می‌کند. با وجود حضور غنی تزئینات معماری؛ از جمله پوشش‌های تزئینی(آینه، کاشی، گچ)، رنگ‌های نمادین (فیروزه‌ای، لاجوردی، سفید)، نقوش (اسلیمی و هندسی) و کتیبه‌های قرآنی، پژوهش‌های محدودی به تأثیر این عناصر بر شکل‌گیری خاطرۀ معنوی پرداخته‌اند. این مطالعه با هدف پاسخ به دو پرسش اساسی انجام شده است: آیا ظاهر تزئینات در ایجاد خاطرۀ معنوی مؤثرند؟ کدام مؤلفه (پوشش‌های تزئینی، رنگ، نقش، کتیبه) بیشترین سهم را دارد؟ پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد کمّی و روش توصیفی–تحلیلی طراحی شده است. داده‌ها با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و پرسش‌نامۀ میدانی گردآوری شده‌اند؛ جامعۀ آماری شامل 100 نفر از زائران و ساکنان مجاور حرم بوده و نمونه‌گیری به‌صورت در دسترس انجام گرفته است. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته که در تحلیل توصیفی، از شاخص‌هایی چون میانگین و انحراف معیار برای شناخت الگوهای کلی استفاده شد و در تحلیل استنباطی، آزمون همبستگی پیرسون برای تعیین میزان تأثیر هر مولفۀ تزئینات بر ادراک حس معنویّت و خاطرۀ زائران به‌کار رفت و  یافته‌ها نشان می‌دهد که ویژگی‌های ظاهری تزئینات تأثیری معنادار و مثبت بر شکل‌گیری خاطرۀ معنوی دارند. از دیدگاه زائران، کتیبه‌ها مؤثرترین مؤلفه در بُعد معنوی فضا می‌باشند؛ هرچند خاطرۀ معنوی حاصل هم‌افزایی چهار مؤلفه است. نتایج این پژوهش، ضمن تأیید ماهیت یکپارچۀ ادراک معنوی در فضاهای مقدّس، می‌تواند در طراحی‌های آینده با تأکید بر هماهنگی میان معنا و حس، راهنمایی‌های هویت‌محور ارائه دهد.