Mendeley  

Zotero  

Zangeneh Inaloo Z, Khamseh H, Kolbadinejad M. (2025). Production Centers of Wooden Coffins for Iranian Tombs During the Safavid Period. JIC. 9(2), 1-21. doi:10.61882/jic.9.2.393
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-393-fa.html

تولیدات چوبی در ایرانِ دوران اسلامی از جمله آثار شاخص و شناخته‌شده‌ای محسوب می‌شوند که همچنان ابهامات بسیاری در مورد آن‌ها وجود دارد. در ارتباط با شاخصه‌ها و ویژگی‌های تزئینی این آثار اطلاعات قابل توجهی منتشر شده، اما در زمینۀ مراکز تولید آن‌ها، شناخت کم‌تری وجود دارد. همین امر بیان‌گر ضرورت انجام پژوهشی علمی با هدف شناخت مراکز تولید آثار چوبی ایران در دوران اسلامی است. نظر به گستردگی موضوع، برای انجام این پژوهش صرفاً دوره‌ی صفوی مد نظر قرار گرفت و در این دوره نیز تنها صندوق‌های چوبی مقابر مورد مطالعه قرار گرفتند. مهم‌ترین پرسش‌های پژوهش حاضر متمرکز بر این هستند که چه مرکز یا مراکزی در زمینۀ تولید صندوق‌های چوبی مقابر در طول دوره‌ی صفوی نقش داشتند؟ و این‌که هنرمندان مرتبط با تولید این آثار، بیش‌تر در سطح محلی مشغول به فعالیت بوده‌اند یا مناطق دیگر را نیز پوشش می‌دادند؟ این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته و شیوۀ گردآوری اطلاعات در آن بر پایۀ مطالعات کتابخانه‌ای و تا حدودی میدانی، انجام گرفته است. در نتیجۀ این پژوهش تعداد 49 صندوق چوبی متعلق به برخی ابنیۀ آرامگاهی مورد شناسایی قرار گرفتند که روی آن‌ها اسامی هنرمندان نجار همراه با ذکر نام برخی از شهرها یا مناطق، نگاشته شده بود. بر همین اساس، اسامی مراکز متعددی همچون اصفهان، لواسان، لاهیجان، ساری، کاسوا و خوانسار، شناسایی شدند که در این مناطق و طی این دوره به تولید چنین آثاری مشغول بودند. در این میان هنرمندان برخی شهرها همچون اصفهان، شناخته شده‌تر بوده و تولیدات آن‌ها در بسیاری از مناطق ایران شناسایی شدند، اما برخی هنرمندان نیز صرفاً در محدودۀ محلی خود به تولید چنین آثاری مشغول بودند؛ از آن میان می‌توان به نجاران سجاس یا اقلید اشاره کرد.