Mendeley  

Zotero  

Bayramzadeh R, Ziaie M, Mirshafie S M. (2025). Analysis of the Discourse of National Identity in Tehran Murals (Case Study: Tehran Murals from 1376 to 1400). JIC. 9(2), 165-190. doi:10.61882/jic.9.2.402
URL: http://jih-tabriziau.ir/article-1-402-fa.html

در ایران پس از انقلاب، پس از سه گفتمان انقلاب، جنگ و سازندگی، با دال‌های مرکزی کنش جمعی، صدور انقلاب و مشروعیت، گفتمان جدیدی در نقاشی دیواری ظهور کرد که از طرفی تحت‌تأثیر ارزش‌های دینی و از طرف دیگر وابسته به ارزش‌های آزادی‌خواهی بود. رشد آزادی‌های فردی، تکثرگرایی و توجه به مفهوم تمدن ایرانی، سبب گستردگی ابزارهای فرمی و محتوای نقاشی دیواری در سبک، مصالح و مضامین گردید. به این ترتیب، مفاهیم گسترده‌تری از مؤلفه‌ها و ابعاد هویت ملی در نقاشی دیواری ظهور یافتند که می‌توان آن‌ها را در قالب گفتمان هویت ملی مورد بررسی و تحلیل قرار داد. سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که زمینه‌های تشکیل گفتمان هویت ملی در آثار نقاشی دیواری معاصر تهران چیست؟ و سؤال فرعی این که عناصر، ویژگی‌ها و شاخص‌های هویت ملی در آثار نقاشی دیواری معاصر تهران کدامند؟ پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از روش تحلیل گفتمان لاکلا و موفه به انجام رسیده است. جامعه‌ی آماری پژوهش کلیه‌ی نقاشی‌های دیواری‌ تهران از سال 1376 تاکنون یعنی تعداد چهارهزار اثر است که از میان ان‌ها تعداد 200 اثر به روش غیرتصادفی و به صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دال‌های شناور «مردم»، «ایدئولوژی»، «نگارگری»، «خوشنویسی»، «نمادها و نشانه‌ها»، «قهرمانان ملی» و «المان‌های ملی» در نظام‌معنایی این گفتمان، پس از غیریت‌سازی با دلالت‌های جدیدی برجسته‌سازی شده و دلالت‌های آن‌ها در سه گفتمان پیشین، در حوزه‌ی گفتمان‌گونگی به حاشیه رفته و زنجیره‌های هم‌ارزی گفتمان‌های رقیب، از هم گسسته شدند. سپس دال‌های برجسته‌سازی‌شده با دال‌های شناور نوظهور «مضامین حماسی»، «رسوم ایرانی»، «مصالح غیرمعمول»، «انتزاع»، حول دال مرکزی «هویت ملّی» مفصل‌بندی شده و زنجیره‌ی هم‌ارزی را تشکیل دادند. با هژمونیک‌شدن این دال‌ها، گفتمان هویت ملی در نقاشی دیواری تهران نیز هژمونیک گردید.