قابل توجه نویسندگان محترم، مقالاتی که از تاریخ 1404/07/13 برای نشریه ارسال می شوند، شامل پرداخت هزینه بررسی نخواهند شد.
دوفصلنامه
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
حمید عبداللهی1 
، سپهر قاسمی*2 ، اشکان رحمانی1
، سپهر قاسمی*2 ، اشکان رحمانی1
1- گروه فرش، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2- گروه فرش، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران ،sepehr1378qasemi@gmail.com
2- گروه فرش، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران ،
چکیده: (17 مشاهده)
قالیهای مناطق غرب و جنوبغرب افغانستان، بهویژه در استانهای هرات، فراه، نیمروز، بادغیس، غور و هلمند، از برجستهترین جلوههای هنر مردمی این سرزمیناند که در مرز فرهنگی خراسان و ایران شکل گرفتهاند. این نواحی از دیرباز خاستگاه طایفهها و قبایلی چون بلوچ، تیموری، ابدالی و صافی بودهاند که هر یک سنتهای بصری ویژهای را در طراحی و بافت قالی حفظ کردهاند. ویژگی بارز قالیهای این مناطق در ترکیب نقوش هندسی با ساختارهای انتزاعی و بازتاب تجربه زیستهی قومی، جنگ، مهاجرت و معیشت سنتی مردمان است. هدف پژوهش حاضر، بررسی جنبههای هنری، زیباییشناختی و نمادین قالیهای غرب و جنوبغرب افغانستان و تحلیل طرحها و نقوش آنها بهمنظور دستیابی به لایههای فرهنگی و معنایی نهفته در این دستبافتههاست. ضرورت انجام پژوهش از آنجا ناشی میشود که مطالعات پیشین بیشتر بر جنبههای فنی، اقتصادی یا مضامین جنگی قالی افغانستان متمرکز بوده و کمتر به تحلیل هنری و مردمشناختی این آثار پرداختهاند. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایهی مطالعات کتابخانهای، بررسی میدانی و مشاهده مستقیم ۱۷ نمونه اصیل از قالیهای ۷۰ سال اخیر انجام شده است. در پژوهش جاری سعی شده ضمن تحلیل کیفی، از رهگذر تحلیل دادههای فرمی و فرهنگی، پیوند میان سنتهای بومی با الگوهای ساختاری شاخص در نمونههای معاصر آشکار گردد. یافتههای پژوهش نشان میدهد طرحها و نقوش قالیهای منطقه به سه دستهی اصلی تقسیم میشوند: نخست، قالیهای بلوچی با نقوش هندسی فشرده و رنگهای تیره که تداوم سنتهای کهن کوچنشینی را نشان میدهند؛ دوم، قالیهای جنگی که تلفیقی از موتیفهای نظامی چون تانک و هلیکوپتر با نقوش گیاهی و حیوانی سنتیاند و بازتاب تجربهی تاریخی جنگ و مهاجرت بهشمار میروند؛ و سوم، قالیهای تصویری شامل گونههای ادرسکند، ارادت و جنگی که با چهرهنگاریها و پیکرههای انسانی، مفاهیم آیینی، شخصی و هویتی را بازنمایی میکنند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
